หน้าหนังสือทั้งหมด

ขันธ์ 5 และการเรียนรู้
116
ขันธ์ 5 และการเรียนรู้
…พระ ธรรมกาย แต่การเรียนรู้ขันธ์ 5 ในเชิงทฤษฎีก็ยังมีผลดีเพราะสามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ใน ชีวิตประจำวันได้ ดังต่อไปนี้ 5.6.1 การทำขันธ์ 5 ให้บริสุทธิ์ คนเราเกิดมามีลักษณะรูปร่างหน้าตา ความคิด ความรู้ …
ธรรมกาย แต่การเรียนรู้ขันธ์ 5 ในเชิงทฤษฎีก็ยังมีผลดีเพราะสามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ใน ชีวิตประจำวันได้ ดังต่อไปนี้ 5.6.1 การทำขันธ์ 5 ให้บริสุทธิ์ คนเราเกิดมามีลักษณะรูปร่างหน้าตา ความคิด ความรู้ …
อินทรีย์ 22
158
อินทรีย์ 22
…วหา ปสาทรูป เป็นรูปธรรม 1 1 พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต), พจนานุกรมพุทธศาสตร์, ด่านสุทธาการพิมพ์ จำกัด, 2528, หน้า 419 148 DOU สมาธิ 8 วิ ปั ส ส น า กัมมัฏฐาน
ในบทเรียนที่ผ่านมา เราได้ศึกษาเกี่ยวกับขันธ์ อายตนะ และธาตุมาแล้ว ซึ่งเป็นส่วน ที่ทำให้เราเห็นภูมิของวิปัสสนาว่ามีเพียง 2 ประการ คือ รูป และนาม สำหรับในบทเรียนนี้เรา จะได้ศึกษาอินทรีย์ 22 เพื่อดูว่ามี
นิโรธอริยสัจ
194
นิโรธอริยสัจ
…นที่มีความปราณีตกว่า แต่ก็ยังมีทุกข์ ก้าวพ้นจากรูปภพนั้นไปถึงอรูปภพ ซึ่งมีความสุขประณีตจนพวกพรหมเป็นจำนวนมากมีความเข้าใจว่าเป็นพระนิพพานแต่แม้กระนั้น ที่นั่นก็ยังมีความทุกข์อยู่ ความทุกข์อันเกิดจากตัณหา…
…นที่มีความปราณีตกว่า แต่ก็ยังมีทุกข์ ก้าวพ้นจากรูปภพนั้นไปถึงอรูปภพ ซึ่งมีความสุขประณีตจนพวกพรหมเป็นจำนวนมากมีความเข้าใจว่าเป็นพระนิพพานแต่แม้กระนั้น ที่นั่นก็ยังมีความทุกข์อยู่ ความทุกข์อันเกิดจากตัณหา…
สมาธิและความรู้ชอบ
200
สมาธิและความรู้ชอบ
…าโรคหายเด็ดขาดไม่เกิดขึ้นอีก 4. ปัจจเวกขณญาณ การพิจารณากิเลสที่ละได้แล้ว และกิเลสที่ยังไม่ได้ละว่ามีจำนวน เท่าใด สำหรับพระอริยบุคคล 3 จำพวกแรก ส่วนพระอรหันต์พิจารณาเฉพาะกิเลสที่ละได้แล้ว อย่างเดียว ไม่ต…
แต่สมาธิที่หมายถึงในมรรคมีองค์ 8 นั้นคือ อัปปนาสมาธิ หรือสมาธิในฌาน 4 ตามพระบาลีมัคควิภังคสูตร องค์มรรคทั้ง 8 นี้ เมื่อรวมตัวกันเข้าเป็นมัคคสมังคี ก่อให้เกิดสัมมาญาณคือความรู้ชอบ หรือยถาภูตญาณทรรศนะ
การเกิดของนามรูปและสฬายตนะ
260
การเกิดของนามรูปและสฬายตนะ
…งธรรม ที่ทำให้เป็นกายมนุษย์หุ้มจุดเล็ก ๆ ใส ๆ นั้นเอาไว้ ดวงนั้นประกอบด้วยธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ และเห็น จำ คิด รู้ ใหม่ของกายมนุษย์ที่เกิดขึ้นในกลางนั้น ตรงนั้นเป็นจุดเริ่มต้นของ นามรูป จากนั้นจึงเคลื่อนจาก…
…งธรรม ที่ทำให้เป็นกายมนุษย์หุ้มจุดเล็ก ๆ ใส ๆ นั้นเอาไว้ ดวงนั้นประกอบด้วยธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ และเห็น จำ คิด รู้ ใหม่ของกายมนุษย์ที่เกิดขึ้นในกลางนั้น ตรงนั้นเป็นจุดเริ่มต้นของ นามรูป จ
การรักษาโรคใจ
23
การรักษาโรคใจ
…มะม่วงรสเลิศเช่นนี้หากตกไปอยู่ในมือมนุษย์แล้วคงไม่แคล้วภัยใหญ่หลวงจะล่วงมาสู่หมู่ พี่น้องของเราแน่! จำต้องป้องกันภัยไว้ก่อน” ลิงช่างสังเกตร้องตะโกนแจ้งทุกตัวให้ช่วยกันกินผลที่อยู่เหนือน้ำให้หมด แต่กลับม…
“อันที่จริงใครที่ถูกงูเห่ากัดหมอยังรักษาได้ คนถูกผีสิงหมอที่ฉลาดก็ไล่ผีออกได้ แต่คนที่ถูก ความอยากครอบงำแล้ว ใครที่ไหนก็รักษาไม่หาย! ก็เพราะว่าคนล่วงธรรมขาวเสียแล้วจะรักษาได้ อย่างไร? ข้าแต่มหาราช! ถ
บทที่ 2 ชาดกในหมวดศีลบารมี
56
บทที่ 2 ชาดกในหมวดศีลบารมี
แนวคิด 1. ศีลบารมี เป็นนิสัยที่จำเป็นอย่างยิ่งในวิถีนักสร้างบารมี หากไม่สร้างศีลบารมีก็มิอาจ เดินทางไปถึงสุดวิถีคือการทำลายความทุกข์ท…
แนวคิด 1. ศีลบารมี เป็นนิสัยที่จำเป็นอย่างยิ่งในวิถีนักสร้างบารมี หากไม่สร้างศีลบารมีก็มิอาจ เดินทางไปถึงสุดวิถีคือการทำลายความทุกข์ท…
การขอและไมตรี
64
การขอและไมตรี
“ระหว่างที่เดินทางกลับป่า จำเป็นต้องใช้รองเท้าสักคู่และร่มสักคัน” ฤๅษีคิดจะทูลขอพระราชาก่อนที่จะจากลาไป แต่ครั้นเมื่อพระราชาเสด็…
ขอเขาบอกกลับว่า ไม่มีให้หรอก ก็ชื่อว่าได้ร้องไห้ตอบ อืม! คนทั้งหลายอย่าได้เห็นเราเป็นผู้ร้องไห้ และพระราชาต้องมาร้องไห้ตอบเลย เราควรหาที่ลับส่วนตัวขอของจากพระราชาจะดีกว่า” จึงกราบทูล ว่า.. “ข้าแต่มหาร
ความทุกข์จากกาม
85
ความทุกข์จากกาม
…าเจียน สะอิดสะเอียนเห็นจะเป็นลมกันทั้งนั้น กามจึงไม่น่าหลงใหล อีกทั้งกามสุขเป็นความสุข นิดหน่อย ล้วนจำเจ น่าเบื่อหน่าย มีแต่ความขมขื่น โหยหา อาลัย โศกเศร้าแห้งใจ ใจไม่มีหยุดนิ่ง เป็นทาสความโหยหาอยู่ตลอด…
“เจ้าคนถ่อยเอ๋ย เจ้าพูดอะไร! ความสุขในกามมีที่ไหนกัน! กามนั้นมีรสน้อย ทุกข์อื่นยิ่งไป กว่ากามไม่มีอีกแล้ว ผู้ใดมักเสพกามจะไปนรกต่างหาก ดาบที่ลับคมแล้วเชือด กระบี่ที่ขัดดีแล้วแทง หอกที่พุ่งอย่างแรงปักอ
นิสัยในวิถีนักสร้างบารมี
183
นิสัยในวิถีนักสร้างบารมี
…นึ่งเลื่องชื่อลือชาว่าน่าอยู่อาศัย เพราะมีพระราชาฝักใฝ่บำเพ็ญทาน บริจาคสิ่งของให้ชาวเมืองอยู่เป็นประจำ พระองค์มุ่งใฝ่หาเนื้อนาบุญมาตลอดโดยหวังว่าครั้งหนึ่งใน ชีวิตคงจะสมเจตนารมณ์ได้สักวันและแล้ววันนั้นก…
เพียงไหนก็อดกลั้นใจไว้ให้อยู่กับธรรมไม่ยอมให้โกรธแค้นและน้อยใจในสิ่งใดทั้งสิ้นได้ผู้ที่มิได้ฝึกข่มใจ ให้เป็นนิสัย ถึงเวลาเจ็บปวดทรมานมีเวทนากล้าแข็งก็ยากที่จะครองสติไว้อยู่ มักจะโอดครวญโวยวาย ให้เป็น
หลักการสร้างความสุขในครอบครัว
27
หลักการสร้างความสุขในครอบครัว
…ี้มาก่อนท่านจึงให้หลักคิดมุมมองเรื่องการแต่งงานไว้ดังนี้ คนที่รู้ตัวว่าหักห้ามความอยากแต่งงานไม่ไหว จำเป็นต้องสร้างองค์ประกอบ ส้› 4 ประการ ให้เกิดขึ้นก่อน เพื่อเป็นหลักค้ำยันชีวิตแต่งงานให้อยู่ได้ตลอดรอ…
สิ่งที่ต้องคิดก็คือถ้าสองฝ่ายไม่เคยฝึกการควบคุมอารมณ์ตนเองมาตั้งแต่ก่อนแต่งงาน ถึงเวลากระทบกระทั่งกันจะทนกันเองไม่ได้ แล้วบ้านหลังนั้น ครอบครัวนั้น ตระกูลนั้น ก็จะมี เรื่องร้อนหู ร้อนตา ร้อนใจ แตกแยก
เฒ่าแก่และการแต่งงาน
31
เฒ่าแก่และการแต่งงาน
…่งให้แก่ตนเองและครอบครัวได้ 2) ต้องมองนิสัยคนออก โดยสังเกตบุคคลนั้นผ่านการใช้สอยปัจจัย 4 กิจวัตร ประจำวัน งานที่รับผิดชอบ มิฉะนั้นท่านคงไม่สามารถคัดเลือกคู่ครองที่เหมาะสมกับตนเอง และมีคุณธรรมมากพอ จนใคร…
…่งให้แก่ตนเองและครอบครัวได้ 2) ต้องมองนิสัยคนออก โดยสังเกตบุคคลนั้นผ่านการใช้สอยปัจจัย 4 กิจวัตร ประจำวัน งานที่รับผิดชอบ มิฉะนั้นท่านคงไม่สามารถคัดเลือกคู่ครองที่เหมาะ
การเรียนรู้จากเด็กกำพร้า
98
การเรียนรู้จากเด็กกำพร้า
…่อว่าจะได้ข้อคิดอะไร หลาย ๆ อย่าง แล้วจะหันกลับมารักพ่อรักแม่สุดหัวใจ ก็เพราะได้ไปเห็นเด็กพวกนี้เอง จำได้ว่าตอนนั้นเรียนมหาวิทยาลัยปีสุดท้าย มีอยู่วันหนึ่งพรรคพวกชวนไปเลี้ยง เด็กกำพร้าที่บ้านปากเกร็ด ที…
“เนื่องจากลูกของคุณยังไม่เคยเข้าวัดปฏิบัติธรรม จะแนะนำอะไรมากก็ไม่ได้ จะบอกให้มาฟังเทศน์ หรือให้ไปนั่งสมาธิให้ใจใสแล้วไปดูเอาเองว่า พ่อแม่มีพระคุณอย่างไร จ้างก็ไม่ฟัง ก็ขนาดพ่อแม่ยังด่าเสียเลย มีหรือ
ผลกระทบจากข่าวพระภิกษุ
202
ผลกระทบจากข่าวพระภิกษุ
…ื่อจะชอบนำมารายงานมากกว่า การให้เวลาข่าว ให้เนื้อที่ข่าว และให้ความถี่ในการออกข่าวพระภิกษุที่ตกเป็น จำเลยสังคมบ่อย ๆ เช่นนี้ มากกว่าการออกข่าวพระภิกษุที่ทำประโยชน์แก่สังคมนี้เอง เป็นสาเหตุให้ประชาชนส่วน…
การที่จะห้ามหนังสือพิมพ์ไม่ให้ประโคมข่าวพระภิกษุที่ทำผิดพระวินัย เราก็คงจะ ห้ามหนังสือพิมพ์ได้ยาก เพราะเขามีอาชีพรายงานข่าวสารให้สังคมทราบ แต่ว่าถ้า หนังสือพิมพ์ฉบับนั้น เอาแต่ลงเฉพาะข่าวพระทำผิดเสีย
การควบคุมใจและความพอดีในการใช้ปัจจัย 4
55
การควบคุมใจและความพอดีในการใช้ปัจจัย 4
… แล้วคนที่ช่วยกันทำลายโลกใบนี้ก็ไม่ใช่ใครที่ไหน ก็คือ “การไม้ฝึกลูกหลาน ให้รู้จักใช้ปัจจัย 4 ตามความจำเป็นและถูกวัตถุประสงค์” นั่นเอง 4.7.3 พระพุทธองค์ทรงสอนให้รู้จักความพอดี คำว่า “พอดี” คือ “พอแล้วดี”…
การควบคุมใจให้ตรงกับความถูกต้องอย่างมีความพอดีและความเหมาะสม ก็คือ การ ควบคุมกิเลสไม่ให้กำเริบเสิบสาน และเป็นการเปิดทางให้คุณธรรมอื่น ๆ งอกงามขึ้นในใจ ซึ่งจะเป็นอุปการคุณในการบรรลุธรรมให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไ
การป้องกันและแก้ไขโรคจากวิบากกรรมเก่า
93
การป้องกันและแก้ไขโรคจากวิบากกรรมเก่า
…้งหมดนี้ ก็สรุปได้ว่า ผู้ที่จะมีสุขภาพดีเป็นต้นทุนในการบำเพ็ญเพียร ภาวนาให้เข้าถึงธรรมได้ดียิ่งนั้น จำเป็นต้องไม่ประมาทในการศึกษาหาความรู้ในการดูแลสุขภาพ โดยต้องเข้าใจทั้งธรรมชาติ การดูแลรักษา และการใช้…
บ สัมพุทธเจ้าทรง ทางผ่อนหนักเป็นเบาไว้ให้ คือ 1) เมื่อยังทำอะไรไม่ได้ ให้เร่งทำใจยอมรับความจริงว่า โรคภัยไข้เจ็บนี้เป็นเพราะเรา ทําตัวของเราเอง ห้ามโทษใครอื่นเด็ดขาด พร้อมทั้งหักห้ามใจจะไม่ทำกรรมชั่วเ
การบำเพ็ญสมาธิภาวนา
99
การบำเพ็ญสมาธิภาวนา
เวลานั่งสมาธิภาวนา การบำเพ็ญสมาธิภาวนามีความจำเป็นอย่างยิ่งในการกำจัดกิเลส เพราะจิตที่ฝึกดีแล้ว ย่อมหยุดนิ่งตั้งมั่นเป็นสัมมาสมาธิ ไม่หวั่นไหวไปตา…
เวลานั่งสมาธิภาวนา การบำเพ็ญสมาธิภาวนามีความจำเป็นอย่างยิ่งในการกำจัดกิเลส เพราะจิตที่ฝึกดีแล้ว ย่อมหยุดนิ่งตั้งมั่นเป็นสัมมาสมาธิ ไม่หวั่นไหวไปตา…
ผลกระทบของกิเลสต่อจิตใจ
49
ผลกระทบของกิเลสต่อจิตใจ
…ื้อบ้าง ด้วยอำนาจกิเลส ก็เลยทำให้เห็นไม่ตรงไปตามความเป็นจริง คือ เห็นผิด ๆ เมื่อเห็นผิด ๆ ก็เลยทำให้จำผิด ๆ เมื่อ จำผิด ๆ ก็ทำให้คิดผิด ๆ เมื่อคิดผิด ๆ ก็ทำให้รู้ผิด ๆ หรือเข้าใจผิด ๆ แล้วก็เลยทำให้ตัดส…
แล้วขอให้มองอย่างนี้ว่า เมื่อเชื้อโรคชนิดนี้เข้าไปทำลายร่างกายคนเรา เช่น เชื้ออหิวาต์ เมื่อเข้าไปทำร้ายร่างกาย ก็ทำให้ร่างกายของคนเราแปรปรวนไป เช่น ท้องเสีย จึงถ่าย ไม่ยอมหยุด เชื้อมาเลเรียก็เป็นเชื้
องค์ประกอบของชีวิต
55
องค์ประกอบของชีวิต
…อ เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ก่อนที่จะไปทำความเข้าใจถึงองค์ประกอบของใจทั้ง 4 ส่วนกันต่อไปนั้น มีความ จำเป็นอย่างยิ่ง ที่จะต้องเข้าใจโครงสร้างและกลไกการทำงานของใจเสียก่อน เพราะเป็น พื้นฐานเบื้องต้น ที่จะช…
ในเบื้องต้นพระพุทธองค์ทรงชี้ชัดเลยว่า สิ่งมีชีวิตนั้นประกอบด้วย 2 ส่วนสำคัญคือ กาย และ ใจ ซึ่งพระองค์ใช้คำว่า รูป กับ นาม และกายกับใจนี้ทรงแบ่งออกเป็น 5 กอง รวมเรียกว่า ขันธ์ 5 คือ 1. รูป 2. เวทนา 3.
พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
117
พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
…สามชุด คือ ชุดที่ 1 เรียก พระวินัย บรรจุข้อความพุทธพจน์เกี่ยวกับกฎระเบียบวินัย ข้อบังคับ ของพระภิกษุจำนวน 21,000 ข้อ ชุดที่ 2 เรียก พระสูตร บรรจุข้อความพุทธพจน์เกี่ยวกับพระธรรมเทศนา คำบรรยาย ธรรมต่าง ๆ …
ก็ได้ทรงนำมาสั่งสอนชาวโลกให้รู้ตาม เพื่อชาวโลกทั้งหลายจะได้เว้นชั่ว ประพฤติชอบ ประกอบ กาย วาจา ใจ ให้ใส สะอาด บริสุทธิ์ จะได้ประสบแต่ความสุข ความเจริญตามพระองค์มา สิ่งที่ พระองค์ทรงนำมาตรัสเล่า อบรมสั