การรักษาโรคใจ : หน้า 23/334

“อันที่จริงใครที่ถูกงูเห่ากัดหมอยังรักษาได้ คนถูกผีสิงหมอที่ฉลาดก็ไล่ผีออกได้ แต่คนที่ถูก ความอยากครอบงำแล้ว ใครที่ไหนก็รักษาไม่หาย! ก็เพราะว่าคนล่วงธรรมขาวเสียแล้วจะรักษาได้ อย่างไร? ข้าแต่มหาราช! ถ้าพระองค์ได้ราชสมบัติทั้งสามแคว้นนั้นมาแล้ว พระองค์จะเสวยราชทั้ง 4 นครในคราวเดียวกันได้หรือ? จะฉลองพระองค์ด้วยผ้าสาฎก 4 คู่ ในคราวเดียวกันได้อย่างไร? จะเสวย 4 ถาดทอง และจะบรรทม 4 พระแท่นพร้อมกันได้อย่างไร? พระองค์อย่าทรงไปตามอำนาจตัณหา เลย ตัณหานี้เป็นรากเหง้าของความวิบัติ เมื่อมันเจริญงอกงาม ย่อมชัดคนนั้นลงนรกทั้ง 8 ขุม อุสสทนรกอีก 16 ขุม และอบายภูมิที่เหลือมีนานาประการ” ท้าวสักกะตรัสเตือน พระราชาฟังมธุรสโอสถของท้าวสักกะแล้วก็สร่างโศกหายพระโรคทันที จากนั้น ท้าวสักกะยัง ได้ประทานโอวาทแด่พระราชาให้ดำรงอยู่ในศีลแล้วเสด็จกลับเทวโลก แต่นั้นมาพระราชาทรง บำเพ็ญบุญ ทำทาน ตัดความโลภในพระทัยไปจนตลอดพระชนม์ ละโลกแล้วก็เสด็จไปตามยถากรรม ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า พระราชาในครั้งนั้นได้เป็นพราหมณ์ชื่อกามนีตะในครั้งนี้ ส่วน ท้าวสักกเทวราชคือตถาคตแล จากชาดกเรื่องนี้ ความเห็นแก่ตัวเป็นความโลภอย่างหนึ่ง ใจที่ไม่สันโดษ ไม่รู้จักพอย่อม ปลูกฝังนิสัยมีน้ำใจรักการให้ได้ยาก ดังนั้นจะสร้างทานบารมีได้ดี ต้องมีใจสันโดษ รู้จักพอเสียก่อน “นิสัยมักน้อย สันโดษ ไม่โลภ ไม่เอาแต่ได้ และไม่เห็นแก่ตัว” ทั้งหมดนี้จึงนับเป็นนิสัย ในวิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้าในทานบารมี 1.2 ลิงยอมตนจนหมู่พ้นภัย สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ พระวิหารเชตวัน ภิกษุสนทนากันในธรรมสภาว่า พระทศพลทรง บำเพ็ญประโยชน์แก่พระญาติ พระทศพลเสด็จมา ทรงทราบเรื่องที่ตั้งขึ้นดังกล่าว จึงทรงนำอดีตมา ตรัสเล่าดังต่อไปนี้. ในอดีต ณ ป่าใหญ่แห่งหนึ่ง มีต้นมะม่วงผลทิพย์ต้นหนึ่งอยู่ริมน้ำ ฝูงลิงกำลังกัดกินมะม่วง หอมหวานกันอย่างเอร็ดอร่อย ขณะนั้นเองมีลิงตัวหนึ่งพลันคิดได้ว่า.. “มะม่วงรสเลิศเช่นนี้หากตกไปอยู่ในมือมนุษย์แล้วคงไม่แคล้วภัยใหญ่หลวงจะล่วงมาสู่หมู่ พี่น้องของเราแน่! จำต้องป้องกันภัยไว้ก่อน” ลิงช่างสังเกตร้องตะโกนแจ้งทุกตัวให้ช่วยกันกินผลที่อยู่เหนือน้ำให้หมด แต่กลับมีผลหนึ่ง ซ่อนอยู่ในรังมดแดง ไม่นานมันก็ตกลงไปในน้ำไหลสู่มือพระราชา! พระองค์ทรงลองลิ้มชิมเสวย มหากปิชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 59 หน้า 332-343 6 DOU ช า ด ก วิ ถี นั ก ส ร้ า ง บ า ร มี 1