หน้าหนังสือทั้งหมด

การควบคุมใจและความพอดีในการใช้ปัจจัย 4
55
การควบคุมใจและความพอดีในการใช้ปัจจัย 4
… แล้วคนที่ช่วยกันทำลายโลกใบนี้ก็ไม่ใช่ใครที่ไหน ก็คือ “การไม้ฝึกลูกหลาน ให้รู้จักใช้ปัจจัย 4 ตามความจำเป็นและถูกวัตถุประสงค์” นั่นเอง 4.7.3 พระพุทธองค์ทรงสอนให้รู้จักความพอดี คำว่า “พอดี” คือ “พอแล้วดี”…
การควบคุมใจให้ตรงกับความถูกต้องอย่างมีความพอดีและความเหมาะสม ก็คือ การ ควบคุมกิเลสไม่ให้กำเริบเสิบสาน และเป็นการเปิดทางให้คุณธรรมอื่น ๆ งอกงามขึ้นในใจ ซึ่งจะเป็นอุปการคุณในการบรรลุธรรมให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไ
การป้องกันและแก้ไขโรคจากวิบากกรรมเก่า
93
การป้องกันและแก้ไขโรคจากวิบากกรรมเก่า
…้งหมดนี้ ก็สรุปได้ว่า ผู้ที่จะมีสุขภาพดีเป็นต้นทุนในการบำเพ็ญเพียร ภาวนาให้เข้าถึงธรรมได้ดียิ่งนั้น จำเป็นต้องไม่ประมาทในการศึกษาหาความรู้ในการดูแลสุขภาพ โดยต้องเข้าใจทั้งธรรมชาติ การดูแลรักษา และการใช้…
บ สัมพุทธเจ้าทรง ทางผ่อนหนักเป็นเบาไว้ให้ คือ 1) เมื่อยังทำอะไรไม่ได้ ให้เร่งทำใจยอมรับความจริงว่า โรคภัยไข้เจ็บนี้เป็นเพราะเรา ทําตัวของเราเอง ห้ามโทษใครอื่นเด็ดขาด พร้อมทั้งหักห้ามใจจะไม่ทำกรรมชั่วเ
การบำเพ็ญสมาธิภาวนา
99
การบำเพ็ญสมาธิภาวนา
เวลานั่งสมาธิภาวนา การบำเพ็ญสมาธิภาวนามีความจำเป็นอย่างยิ่งในการกำจัดกิเลส เพราะจิตที่ฝึกดีแล้ว ย่อมหยุดนิ่งตั้งมั่นเป็นสัมมาสมาธิ ไม่หวั่นไหวไปตา…
เวลานั่งสมาธิภาวนา การบำเพ็ญสมาธิภาวนามีความจำเป็นอย่างยิ่งในการกำจัดกิเลส เพราะจิตที่ฝึกดีแล้ว ย่อมหยุดนิ่งตั้งมั่นเป็นสัมมาสมาธิ ไม่หวั่นไหวไปตา…
ผลกระทบของกิเลสต่อจิตใจ
49
ผลกระทบของกิเลสต่อจิตใจ
…ื้อบ้าง ด้วยอำนาจกิเลส ก็เลยทำให้เห็นไม่ตรงไปตามความเป็นจริง คือ เห็นผิด ๆ เมื่อเห็นผิด ๆ ก็เลยทำให้จำผิด ๆ เมื่อ จำผิด ๆ ก็ทำให้คิดผิด ๆ เมื่อคิดผิด ๆ ก็ทำให้รู้ผิด ๆ หรือเข้าใจผิด ๆ แล้วก็เลยทำให้ตัดส…
แล้วขอให้มองอย่างนี้ว่า เมื่อเชื้อโรคชนิดนี้เข้าไปทำลายร่างกายคนเรา เช่น เชื้ออหิวาต์ เมื่อเข้าไปทำร้ายร่างกาย ก็ทำให้ร่างกายของคนเราแปรปรวนไป เช่น ท้องเสีย จึงถ่าย ไม่ยอมหยุด เชื้อมาเลเรียก็เป็นเชื้
องค์ประกอบของชีวิต
55
องค์ประกอบของชีวิต
…อ เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ก่อนที่จะไปทำความเข้าใจถึงองค์ประกอบของใจทั้ง 4 ส่วนกันต่อไปนั้น มีความ จำเป็นอย่างยิ่ง ที่จะต้องเข้าใจโครงสร้างและกลไกการทำงานของใจเสียก่อน เพราะเป็น พื้นฐานเบื้องต้น ที่จะช…
ในเบื้องต้นพระพุทธองค์ทรงชี้ชัดเลยว่า สิ่งมีชีวิตนั้นประกอบด้วย 2 ส่วนสำคัญคือ กาย และ ใจ ซึ่งพระองค์ใช้คำว่า รูป กับ นาม และกายกับใจนี้ทรงแบ่งออกเป็น 5 กอง รวมเรียกว่า ขันธ์ 5 คือ 1. รูป 2. เวทนา 3.
พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
117
พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
…สามชุด คือ ชุดที่ 1 เรียก พระวินัย บรรจุข้อความพุทธพจน์เกี่ยวกับกฎระเบียบวินัย ข้อบังคับ ของพระภิกษุจำนวน 21,000 ข้อ ชุดที่ 2 เรียก พระสูตร บรรจุข้อความพุทธพจน์เกี่ยวกับพระธรรมเทศนา คำบรรยาย ธรรมต่าง ๆ …
ก็ได้ทรงนำมาสั่งสอนชาวโลกให้รู้ตาม เพื่อชาวโลกทั้งหลายจะได้เว้นชั่ว ประพฤติชอบ ประกอบ กาย วาจา ใจ ให้ใส สะอาด บริสุทธิ์ จะได้ประสบแต่ความสุข ความเจริญตามพระองค์มา สิ่งที่ พระองค์ทรงนำมาตรัสเล่า อบรมสั
รัตนะ 3 ส่วนโลก
139
รัตนะ 3 ส่วนโลก
…งจันทร์และดวงอาทิตย์ อย่างเล็กไม่เกินดวงตาตาข้างใน นี้เป็นเครื่องกําหนดของดวง ดวงนั้นแหละคือปฐมมรรค จำเดิมแต่เห็นดวงปฐมมรรคแล้ว ให้เอาใจ ของตนจรดอยู่ที่ศูนย์กลางดวงนั้นเสมอในอิริยาบถทั้ง 4 จนกระทั่งใจ 1…
สามรัตนะนี้ประเสริฐกว่าสวิญญญาณกรัตนะและอวิญญาณกรัตนะที่มี ในไตรภพด้วย เป็นของท่าความดีให้แก่โลกทั้งสาม คือ กามโลก รูปโลก อรูปโลก กามโลก มีรัตนะที่ใช้กันอยู่ เช่น เพชรหรือแก้ว ทั้งเป็นและตาย ที่เป็นด
ปฐมสมโพธิกถา
184
ปฐมสมโพธิกถา
… พระนิพนธ์สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส. (หน้า 262-267) : บริษัท วิคเตอรี่เพาเวอร์พอยท์ จำกัด กรุงเทพ ฯ, 2530 บทที่ 5 ห ลั ก ฐ า น ธ ร ร ม ก า ย ในคัมภีร์เถรวาท DOU 175
หอสมุดแห่งชาติ 2 cc 2531 กรมศิลปาก รัฐบาลในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช จัดพิมพ์ทูลเกล้าฯ ถวายสนองพระมหากรุณาธิคุณ ในมหามงคลเฉลิมพระเกียรติวันพระบรมราชสมภพ ครบ ๒๐๐ ปี พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล
ประสบการณ์ของผู้แสดงตนเป็นพุทธมามกะ
27
ประสบการณ์ของผู้แสดงตนเป็นพุทธมามกะ
…พุทธมามกะว่า “ข้าพระพุทธเจ้านี้ขอถึงพระผู้มีพระภาคเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ ว่าเป็นสรณะ ขอพระองค์จงทรงจำข้าพระพุทธเจ้าว่า เป็นอุบาสก ผู้มอบชีวิตถึงสรณะจำเดิมแต่วันนี้เป็นต้นไป” 3) ปริพาชกวัจฉโคตรแสดงตนเป็…
…พุทธมามกะว่า “ข้าพระพุทธเจ้านี้ขอถึงพระผู้มีพระภาคเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์ ว่าเป็นสรณะ ขอพระองค์จงทรงจำข้าพระพุทธเจ้าว่า เป็นอุบาสก ผู
การแสดงตนเป็นพุทธมามกะในปัจจุบัน
28
การแสดงตนเป็นพุทธมามกะในปัจจุบัน
…ยังคงมีอยู่ ในช่วงเทศกาลวิสาขบูชา แต่ละปีจะมีชาวฮินดู ในอินเดียทำพิธีเปลี่ยนมานับถือพระพุทธศาสนาเป็นจำนวนมาก วัดไทย- กุสินาราเฉลิมราชย์เป็นวัดหนึ่งที่ชาวฮินดูนิยมไปทำพิธีดังกล่าว โดยเริ่มตั้งแต่ต้นเดือน…
…ยังคงมีอยู่ ในช่วงเทศกาลวิสาขบูชา แต่ละปีจะมีชาวฮินดู ในอินเดียทำพิธีเปลี่ยนมานับถือพระพุทธศาสนาเป็นจำนวนมาก วัดไทย- กุสินาราเฉลิมราชย์เป็นวัดหนึ่งที่ชาวฮินดูนิยมไปทำพิธีดังกล่าว โดยเริ่มตั้งแต่ต้นเดือน…
หลักฐานเกี่ยวกับธรรมกาย
67
หลักฐานเกี่ยวกับธรรมกาย
…ศิลาจารึก และหนังสือ ทางพระพุทธศาสนาอื่น ๆ นอกจากนี้เรื่องธรรมกายยังปรากฏอยู่ในคัมภีร์ฝ่ายมหายานอีก จำนวนมาก ในที่นี้จะนำเสนอเฉพาะหลักฐานในพระไตรปิฎกฝ่ายเถรวาท ดังนี้ 1) ในอัคคัญญสูตร พระสัมมาสัมพุทธเจ้…
ที่เรามองเห็นจากโลกไม่ใช่เป็นขนาดจริง ๆ ของดวงจันทร์ดวงอาทิตย์ ดวงปฐมมรรคนี้ใส บริสุทธิ์เหมือนกระจกคันฉ่องส่องเงาหน้า ส่วนขนาดของดวงศีล ดวงสมาธิ ดวงปัญญา ดวงวิมุตติ และดวงวิมุติญาณทัสสนะ ก็มีขนาดเท่า
ความหมายของภิกขุและพระสงฆ์
80
ความหมายของภิกขุและพระสงฆ์
…อเรียกอย่างอื่นอีก เช่น พระอริยบุคคล พระอริยเจ้า เป็นต้น พระอริยสงฆ์นั้นมีอยู่ 4 คู่ 8 บุคคล หรือ 8 จำพวก ได้แก่ บุคคลผู้เป็นพระโสดาบัน บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อทำให้แจ้งโสดาปัตติผล บุคคลผู้ปฏิบัติเพื่อทําให…
ภิกขุ มีรากศัพท์มาจากคำว่า “ภยะ + อิกขะ + รู ปัจจัย” ภยะ แปลว่า ภัยอันตราย หมายถึง ภัยในสังสารวัฏ อีกขะ แปลว่า มองเห็น ดังนั้น ภิกขุ จึงแปลว่า เห็นภัยในสังสารวัฏ หรือผู้เห็นภัยในสังสารวัฏนั่นเอง คำว่
การปฏิบัติอริยมรรคมีองค์ 8
136
การปฏิบัติอริยมรรคมีองค์ 8
4) ต้องปฏิบัติอริยมรรคมีองค์ 8 อย่างอุทิศชีวิตเป็นเดิมพัน ผู้ที่จะบรรลุนิพพานได้นั้น จำเป็นต้องมีความบริสุทธิ์กาย วาจา ใจเท่ากับนิพพาน จึง จะเห็นนิพพาน เข้าถึงนิพพาน และเป็นอันหนึ่งอันเดี…
ความบริสุทธิ์ของนิพพานไปกำจัดทุกข์ให้หมดสิ้นไปได้ และหากสามารถกำจัดทุกข์ได้หมดสิ้น เด็ดขาดถาวรเมื่อไร เมื่อนั้นย่อมสามารถฝ่าวงล้อมกฎแห่งกรรม กฎไตรลักษณ์ออกไปได้ด้วย โดยอัตโนมัติ สิ่งสําคัญในการกลั่นกา
ความแตกแยกของนิกาย
58
ความแตกแยกของนิกาย
…ธรรมวินัยเห็นว่า ขึ้นอยู่ต่อไปก็ขาดความสุข ทั้งไม่อาจแก้ไข เรื่องนี้ได้ จึงหนีออกจากปาฏลีบุตรเพื่อไปจำพรรษาที่เมืองอื่น บล พระเจ้ากาฬาโศกราชทรงทราบ จึงขอร้องไม่ให้พระเหล่านั้นไป แต่พระเถระทั้ง หลายไม่ยิ…
…ธรรมวินัยเห็นว่า ขึ้นอยู่ต่อไปก็ขาดความสุข ทั้งไม่อาจแก้ไข เรื่องนี้ได้ จึงหนีออกจากปาฏลีบุตรเพื่อไปจำพรรษาที่เมืองอื่น บล พระเจ้ากาฬาโศกราชทรงทราบ จึงขอร้องไม่ให้พระเหล่านั้นไป แต่พระเถระทั้ง หลายไม่ยิ…
การจัดพิมพ์พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับหลวง
96
การจัดพิมพ์พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับหลวง
…าข้อความตาม ฉบับที่พิมพ์ครั้งแรกทั้งหมด นอกจากที่ปรากฏว่าผิดพลาดจึงแก้ไข นอกจากนี้คณะกรรมการ เห็นว่าจำนวนเล่มฉบับภาษาไทยที่พิมพ์ในครั้งแรก ในครั้งแรก แยกกระจายจากฉบับบาลีไว้เป็น 80 เล่ม ปรากฏว่า บางเล่ม…
…าข้อความตาม ฉบับที่พิมพ์ครั้งแรกทั้งหมด นอกจากที่ปรากฏว่าผิดพลาดจึงแก้ไข นอกจากนี้คณะกรรมการ เห็นว่าจำนวนเล่มฉบับภาษาไทยที่พิมพ์ในครั้งแรก ในครั้งแรก แยกกระจายจากฉบับบาลีไว้เป็น 80 เล่ม ปรากฏว่า บางเล่ม…
การแบ่งหมวดหมู่พระสูตรในอังคุตตรนิกาย
141
การแบ่งหมวดหมู่พระสูตรในอังคุตตรนิกาย
…หนึ่ง นิบาตหนึ่ง ๆ มีหลายปัณณาสก์ คือตั้งแต่ 3 ปัณณาสก์ถึง 5 ปัณณาสก์ แต่ละ ปัณณาสก์แบ่งออกเป็นวรรค จำนวน 5 วรรค วรรคละ 10 สูตร บ้าง หรือมากกว่า 10 สูตรบ้าง เช่น ในทุกนิบาตมี 3 ปัณณาสก์ ในติกนิบาต มี 3 …
อันดับที่ 2 จัดแบ่งเป็น 4 แบบ การแบ่งหมวดหมู่พระสูตรในนิบาตต่าง ๆ ไม่เหมือนกันคือ ในเอกกนิบาตมีการ แบ่งอย่างหนึ่ง ในทุกนิบาต-นวกนิบาตมีการแบ่งอย่างหนึ่ง ในทสกนิบาตมีการแบ่งอย่างหนึ่ง และในเอกาทสกนิบา
เอกกนิบาตและทุกนิบาต
143
เอกกนิบาตและทุกนิบาต
…กายคตาสติวรรค และอมตวรรค ทุกนิบาต จํานวนวรรคและพระสูตรในทุกนิบาต ทุกนิบาต คือ พระสูตรที่มีหัวข้อธรรมจำนวน 2 ข้อ มีทั้งหมด 750 สูตร แบ่งเป็นปัณณาสก์ จำนวน 3 ปัณณาสก์ แต่ละปัณณาสก์มีวรรคและพระสูตร จำนวนต่…
เมื่อกล่าวโดยสรุปใจความสำคัญของเอกกนิบาตทั้ง 20 วรรค นั้นสามารถย่อลงเป็น 5 หมวดได้ดังนี้ 1. หมวดเอกธรรม ว่าด้วยธรรมอันเป็นเอก คือ มีลักษณะเด่นเฉพาะตัว ได้แก่ หัวข้อ ธรรมต่าง ๆ ที่ปรากฏในรูปาทิวรรค นิว
บุคคลบัญญัติในพระพุทธศาสนา
180
บุคคลบัญญัติในพระพุทธศาสนา
…ญญัติ มีเนื้อหาแบ่งเป็น 2 ภาค คือ 1. ภาคอุทเทส หรือ ภาคมาติกา แบ่งเป็น 10 อุทเทส เรียกชื่ออุทเทสตาม จำนวนบุคคลที่ยกขึ้นตั้งเป็นบทมาติกาหมวดหนึ่ง ๆ เช่น หมวดที่ว่าด้วยบุคคล 1 จำพวก เรียก ว่า เอกกอุทเทส ห…
…ญญัติ มีเนื้อหาแบ่งเป็น 2 ภาค คือ 1. ภาคอุทเทส หรือ ภาคมาติกา แบ่งเป็น 10 อุทเทส เรียกชื่ออุทเทสตาม จำนวนบุคคลที่ยกขึ้นตั้งเป็นบทมา
กถาวัตถุและยมกในพระอภิธรรม
181
กถาวัตถุและยมกในพระอภิธรรม
…อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 ตลอดจนมรรคผล นิพพาน ซึ่งอรรถ กถาอธิบายว่า ในคัมภีร์นี้มีสูตรจำนวน 1,000 สูตร เป็นของสกวาที (เถรวาท) 500 สูตร และเป็นของปรวาที (อาจริยวาท) 500 สูตร จึงเป็นคัมภีร์ท…
…อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 ตลอดจนมรรคผล นิพพาน ซึ่งอรรถ กถาอธิบายว่า ในคัมภีร์นี้มีสูตรจำนวน 1,000 สูตร เป็นของสกวาที (เถรวาท) 500 สูตร และเป็นของปรวาที (อาจริยวาท) 500 สูตร จึงเป็นคัมภีร์ท…
วิธีการยมก
183
วิธีการยมก
…ือ เป็นปกรณ์ที่พระผู้มีพระภาค ทรงนำปัจจัยต่าง ๆ มาแสดงรวมไว้โดยพิสดาร 2. ชื่อว่าปัฏฐาน เพราะอรรถว่า จำแนกสภาวธรรมด้วยปัจจัยต่าง ๆ (เกนฏ เฐน ปฏฐานนฺติ วิภชนฏเฐน) คือ เป็นปกรณ์ที่ทรงนำสภาวธรรมต่าง ๆ เช่น …
วิธีการยมก ที่ว่า ทรงแสดงด้วยวิธีการยมก คือทรงแสดงเป็นคู่ ๆ นั้น หมายถึง ทรงแสดง แบบอนุโลม (ตามลำาดับ, คล้อยตาม) และแบบปฏิโลม (ทวนลำดับ, ย้อนกลับ) สลับกันเป็น คู่ ๆ แต่ละคู่ประกอบด้วย 1) อนุโลมปุจฉา (