การควบคุมใจและความพอดีในการใช้ปัจจัย 4 : หน้า 55/124

การควบคุมใจให้ตรงกับความถูกต้องอย่างมีความพอดีและความเหมาะสม ก็คือ การ ควบคุมกิเลสไม่ให้กำเริบเสิบสาน และเป็นการเปิดทางให้คุณธรรมอื่น ๆ งอกงามขึ้นในใจ ซึ่งจะเป็นอุปการคุณในการบรรลุธรรมให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไป นี่คือการกำาหนดมาตรฐานการใช้ปัจจัย 4 ที่เป็นมาตรฐานโลกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยทรงกําหนดให้พระภิกษุเป็นต้นแบบการดำเนินชีวิตที่ชัดเจนให้แก่ชาวโลก เพราะพระองค์ทรงทราบดีว่า ถ้ามนุษย์ยังใช้ปัจจัย 4 ผิดวัตถุประสงค์ และไม่รู้จัก ความพอดี มนุษย์ต้องตกเป็นขี้ข้ากิเลสไปอีกนับภพนับชาติไม่ถ้วน แล้วการก่อบาปก่อเวร เพราะความสุรุ่ยสุร่าย ไม่รู้จักความพอดีก็จะเกิดขึ้นไม่รู้จบสิ้น โลกนี้ย่อมยากจะหาความ สงบสุขได้เจอ ดังนั้น ถ้ามองอีกมุมหนึ่งก็จะพบว่า การแก้ไขปัญหาต่างๆ ในโลกนี้ ถ้ายังแก้ปัญหา เรื่องความพอดีและเหมาะสมในการใช้ปัจจัย 4 ไม่ได้ ปัญหาอื่น ๆ ไม่มีทางแก้ไขได้จบสิ้น อย่างแน่นอน แล้วคนที่ช่วยกันทำลายโลกใบนี้ก็ไม่ใช่ใครที่ไหน ก็คือ “การไม้ฝึกลูกหลาน ให้รู้จักใช้ปัจจัย 4 ตามความจำเป็นและถูกวัตถุประสงค์” นั่นเอง 4.7.3 พระพุทธองค์ทรงสอนให้รู้จักความพอดี คำว่า “พอดี” คือ “พอแล้วดี” ไม่ใช่คิดว่าพอ แต่จริง ๆ กลับขาด จนกลายเป็นการทรมานตนเองมากเกินไปโดยใช่เหตุ หรือคิดว่าพอแต่จริง ๆ กลับเกิน คือมากเกินไปจนกลายเป็นการพอกพูนกิเลส ทำให้กลายเป็น คนเห็นแก่ปากแก่ท้อง และกลายเป็นการทำลายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไปมาก โดยใช่เหตุ ผู้ที่รู้จักความพอดีในการบริโภคปัจจัย 4 นั้น ต้องสามารถแยกแยะได้ระหว่างความ จำเป็น-ความต้องการ-ความอยาก ว่าสามอย่างนี้ต่างกันอย่างไร ความจําเป็น คือ ขาดไม่ได้ หากขาดแล้วมีผลกระทบต่อชีวิตและความเป็นอยู่อย่างมาก ความต้องการ คือ ถ้าได้ก็ดี แต่ถ้าไม่มีก็ไม่ต้อง เป็นเรื่องของการเพิ่มความสะดวก สบายขึ้นกว่าเดิม แต่ถ้าไม่ได้ก็ไม่ถึงกับเดือดร้อนต่อชีวิตและความเป็นอยู่ ความอยาก คือ ความตะเกียกตะกายในสิ่งที่ไม่เกิดประโยชน์ต่อชีวิตและมีผล 46 DOU สูตรสำเร็จ ก า ร ส ร้ า ง บ า ร มีเป็น ที ม