จิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 87 / 368

…วทนาในเวทนา คือ ความรู้สึกสุข ทุกข์ หรือไม่สุขไม่ ทุกข์ของกายต่าง ๆ ที่ซ้อนกันอยู่ในกายมนุษย์นี้ ๓. จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน หมายถึง การตั้งสติ ตามเห็นจิตในจิต คือ ดวงจิตของกายต่าง ๆ ที่ซ้อนกันอยู่ใน กายมน…

…อ การตั้งสติในการเห็นเวทนาในตนเอง เช่น ความรู้สึกสุข ทุกข์ หรือไม่สุขไม่ทุกข์ของร่างกาย การตั้งสติในจิตก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นกัน โดยพิจารณาถึงจิตที่ซ้อนกันในร่างกายมนุษย์ นอกจากนี้ยังมีธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐา…

…ัศน์ในปัจจุบันก็จัดอยู่ในข้อนี้เช่นกัน การละเล่นที่กล่าวแล้วนี้ ล้วนกระตุ้นกิเลสราคะให้กำเริบขึ้นใน จิตใจทั้งสิ้น ๔. เว้นขาดจากการขวนขวายเล่นการพนัน อันเป็นที่ ตั้งแห่งความประมาท เช่น เล่นหมากรุก หมากฮอร…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการเล่นและการพักผ่อนที่นักบวชควรเว้นจากกิจกรรมที่กระตุ้นกิเลสราคะ เช่น ชนแกะ ชนไก่ การเล่นการพนันประเภทต่าง ๆ รวมถึงการเล่นสำหรับความบันเทิงในลักษณะของเด็ก ๆ การเว้นจากการนอนในที

…าย ๆ เปรียบเสมือน กษัตริย์ผู้กำจัดอริราชศัตรูหมดสิ้นแล้ว ย่อมไม่ ประสบภัยทั้งปวงจากภายนอก ส่วนภายใน จิตใจนั้นเล่า ย่อมรู้สึกสงบ สบาย ปราศจาก ความเดือดร้อน กระวนกระวาย จึงกล่าวได้ว่า พระภิกษุผู้มีศีลสมบูร…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของศีลในการให้ความสุขแก่พระภิกษุ อธิบายว่าศีลที่ดีทำให้มีจิตใจที่สงบและปราศจากภัยจากภายนอก โดยเฉพาะเมื่อมีการเคารพศีลจะทำให้พระภิกษุได้รับการนับถืออย่างจริงใจซึ…

เมื่อภิกษุเป็นผู้สันโดษ จิตย่อมคลายความกังวลและ ความยึดมั่นถือมั่น ย่อมมีความยินดีตามมีตามได้ จึงสามารถ ชำระจิตให้บริสุทธิ์จากค…

เมื่อภิกษุเป็นผู้สันโดษ จิตย่อมคลายความกังวล มีความยินดีตามมีตามได้และชำระจิตให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็งในโลก ในพระธรรมเทศนานี้…

…่งสมาธิ ตั้งกายตรง ดำรง สติไว้เฉพาะหน้า เธอละความเพ่งเล็งในโลก มี ใจปราศจากความเพ่งเล็งอยู่ ย่อมชำระจิตใจ ให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็งได้ ละความ ประทุษร้าย คือ พยาบาท ไม่คิดพยาบาท มี ความกรุณา หวังประโยชน…

เนื้อหานี้เสนอวิธีการชำระจิตใจโดยการละนิวรณ์ ๕ ประการที่เป็นอุปสรรคในการปฏิบัติธรรม เช่น ความเพ่งเล็ง, ความประทุษร้าย, ถีนมิทธะ,…

…เมื่อปราโมทย์แล้วย่อมเกิดปีติ เมื่อมีปีติในใจ กายย่อมสงบ เธอมีกายสงบแล้ว ย่อมได้เสวย สุข เมื่อมีสุข จิตย่อมตั้งมั่น เธอสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม” ୭ ละนิวรณ์ได้ ใจย่อมเป็นสมาธิ จากพระดำรัสที่ยกมานี้ ย่อ…

…ละความสงบของใจ การละนิวรณ์ไม่เพียงแต่ทำให้คนกลายเป็นอริยะ แต่ยังนำไปสู่การมีความสุขและการตั้งมั่นของจิตใจ

ฌาน ๔ ฌาน คือ ภาวะที่จิตสงบประณีต เป็นสมาธิแน่วแน่ เหนือ กว่าสมาธิธรรมดา เมื่อพระภิกษุกระทำจิตให้สงบสงัด เป็น สมาธิละเอียดอ่…

ฌานหมายถึงภาวะที่จิตสงบประณีตซึ่งเป็นประสบการณ์ที่ลึกซึ้งของการสมาธิ พระภิกษุที่ปฏิบัติภาวนาจะสามารถเข้าถึงฌานในระดับต่า…

…ากนํ้า ภาษีเจริญ มาขยายความไว้ในที่นี้ “สมาธิเบื้องต่ำในทางปฏิบัติ” หมายถึงการสละอารมณ์ ไม่ให้ติดกับจิต ตัวอย่างเช่น เวลานอน หากมีอารมณ์อย่างใดอย่าง หนึ่งใน 5 อย่าง (รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ธรรมารมณ์) …

…บการทำสมาธิทั้ง ๒ ระดับจากคำพูดของหลวงพ่อวัดปากนํ้า ที่ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการสละอารมณ์เพื่อให้จิตสงบและหลุดจากการตรึงในอารมณ์ต่าง ๆ หากเราไม่สามารถสละอารมณ์ได้ จะทำให้จิตไม่สงบจนไม่สามารถทำสมาธิได้…

…ไหว เป็นใจที่ละเอียดอ่อน จนสามารถบรรลุญาณ ระดับต้น หรือที่เรียกว่า “ญาณทัสสนะ” บังเกิดความรู้ขึ้นใน จิตใจตนเองโดยอัตโนมัติว่า กายของคนเราซึ่งเกิดจากมารดา และบิดานี้ ประกอบด้วยรูปและวิญญาณ รูปคือร่างกาย ซ…

…ารเจริญเติบโตผ่านอาหาร การตระหนักถึงความไม่เที่ยงแท้ของชีวิตเป็นเรื่องธรรมดาโลก วิชานี้สามารถช่วยให้จิตใจเป็นสมาธิ และเข้าใจสัจธรรมกับการแยกรูปและวิญญาณออกจากกันอย่างชัดเจน ซึ่งเป็นหลักการที่พระพุทธเจ้าส…

จะพยุงจิตของผู้บรรลุธรรมกายเบื้องต้น หรือธรรมกายโคตรภู ขึ้น ไปสู่ธรรมกายพระโสดา เป็นอริยบุคคลระดับต้นคือพระโส…

บทความนี้กล่าวถึงการพัฒนาจิตของผู้บรรลุธรรมกายโคตรภูไปสู่ธรรมกายพระโสดา โดยเน้นที่วิปัสสนาญาณและการฝึกฝนจิตให้มีสมาธิแน่วแน่ เนื…

9 กิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การ งาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ เธอย่อมโน้มน้อม จิตไปเพื่อนิรมิตรูปอันเกิดแต่ใจ คือ นิรมิตกาย อื่นจากกายนี้ มีรูปเกิดแต่ใจ มีอวัยวะน้อยใหญ่ ครบถ้วน มีอ…

บทเรียนจากพระพุทธอารมณ์ที่อธิบายถึงการทำจิตให้บริสุทธิ์ และจำแนกฤทธานุภาพที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู้และเจริญภาวนา สรุปว่าเป้าหมายหลักของการภาวนาค…

…มโนมยิทธิ” ก็ฉันนั้น สามัญญผลลำาดับที่ ๓ เมื่อผู้เจริญภาวนาบรรลุ “มโนมยิทธิ” แล้วถ้ายังสามารถ ประคองจิตให้เป็นสมาธิแน่วแน่ต่อไปอีก จิตย่อมบริสุทธิ์ยิ่งขึ้น ผ่องแผ้วสุกสว่างยิ่งขึ้น ย่อมปราศจากกิเลสและอุป…

เมื่อผู้เจริญภาวนาได้บรรลุมโนมยิทธิแล้ว หากยังสามารถรักษาสมาธิได้ จะทำให้จิตบริสุทธิ์ขึ้น สามารถแสดงอิทธิฤทธิ์ได้ เช่น การแปลงกายและล่องหน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนว่า เมื่อจิต…

… ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่าง นี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อแสดงฤทธิ์ เธอบรรลุ อิทธิวิธีหลายประการ (ดังกล่าวแล้ว) มหาบพิตร นี้แหละ สามัญญผลที่เห็นประจักษ…

เนื้อหานี้สำรวจเกี่ยวกับอิทธิวิธีในทางจิตที่เกิดจากการเจริญภาวนา โดยเน้นถึงความสำคัญของการบริสุทธิ์ผ่องแผ้วของจิตใจซึ่งนำไปสู่การแสดงฤทธิ์และ…

…นสามัญญผลอันเกิดจากการทำใจให้บริสุทธิ์ยิ่ง ๆ ขึ้น สามัญญผลลำาดับที่ ๕ เมื่อผู้เจริญภาวนาสามารถประคองจิตให้แน่วแน่ต่อไปอีก จิตย่อมบริสุทธิ์ขึ้นอีก ผ่องแผ้วสุกสว่างขึ้นอีก ปราศจากกิเลส และอุปกิเลส จึงทวีปร…

เสียงทิพย์คือสามัญญผลจากการทำใจให้บริสุทธิ์ ทำให้จิตผ่องแผ้วและสามารถรู้ใจของผู้อื่นได้ เช่น ในเหตุการณ์ที่อาฬวกยักษ์ไปเฝ้าพระพุทธเจ้าเพื่อถามคำถามเกี่ย…

มีไฝก็จะพึงรู้ว่าหน้ามีไฝ หรือหน้าไม่มีไฝก็จะ พึงรู้ว่าหน้าไม่มีไฝฉันใด ภิกษุก็ฉันนั้นแล เมื่อ จิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศ จากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการมีจิตเป็นสมาธิที่บริสุทธิ์เพื่อสามารถเข้าใจจิตใจของผู้อื่นได้ โดยการทำให้จิตใจผ่องแผ้วและบริสุทธิ์ ถือเป็…

สามัญญผลลำาดับที่ ๗ เมื่อผู้เจริญภาวนาสามารถประคองจิตให้เป็นสมาธิแน่ว แน่ยิ่งขึ้นต่อไปอีก จิตย่อมบริสุทธิ์ยิ่งขึ้น ผ่องแผ้ว สุกสว่าง ยิ่งขึ้นอีก ย่อมปราศ…

เมื่อผู้เจริญภาวนาเข้าถึงสมาธิที่แน่วแน่ ทำให้จิตบริสุทธิ์ปราศจากกิเลส ส่งผลให้สามารถเห็นการเกิดและการตายของสัตว์ รวมถึงความแตกต่างตามอำนาจกรรม โดยพร…

สามัญญผลลำาดับที่ ๔ เมื่อผู้เจริญภาวนาสามารถประคองจิตให้เป็นสมาธิแน่ว แน่ยิ่งขึ้นต่อไปอีก จิตย่อมบริสุทธิ์หมดจดจากกิเลสและ อุปกิเลสโดยสิ้นเชิง จิตจึงผ่อง…

เมื่อผู้ที่เจริญภาวนาสามารถประคองจิตให้เป็นสมาธิและบริสุทธิ์จากกิเลส จิตจะสว่างไสว บรรลุอันหยั่งรู้เกี่ยวกับอริยสัจ ๔ และหลุดพ้นจากกิเลส…

คามินีปฏิปทา (ทางดับกิเลสนั้น) เมื่อเธอรู้เห็น อย่างนี้ จิตย่อมหลุดพ้น แม้จากกามาสวะ (อาสวะคือกาม) แม้จากภวาสวะ (อาสวะคือภพ) แม้จากอวิชชาสวะ (อาสวะคืออวิชชา) เ…

เมื่อจิตเห็นความจริง จะหลุดพ้นจากกามาสวะ ภวาสวะ และอวิชชาสวะ จิตจะมีญาณรู้ว่าหลุดพ้นแล้ว เสมือนสระน้ำใสที่สะ…

…่เที่ยวออกปากขอโน่นขอนี่จากญาติโยม หาก พระภิกษุเป็นผู้สันโดษ ย่อมเป็นที่ตั้งแห่งศรัทธา ทั้งยังทำให้ จิตใจคลายจากความกังวลและความยึดมั่นถือมั่น สามารถ ชาระจิตใจให้บริสุทธิ์ได้โดยง่าย ๔) ละนิวรณ์ ๕ ได้ ข้อ…

การสำรวมใจและอินทรีย์นั้นเป็นการสร้างความบริสุทธิ์ให้กับจิต โดยจะมีสติและไม่ปล่อยใจให้เลื่อนลอย การมีความพอใจในสิ่งที่มีและไม่ขอมากจากผู้อื่นช่วยให้จิตใจสงบและ…

…้น ที่เราไม่สามารถเลือกได้เลย หลังจาก ที่เราถือกำาเนิดเกิดมาดูโลกนี้แล้ว อย่างไรก็ตามมารดาบิดาที่มี จิตใจปรกติและมีสติสัมปชัญญะบริบูรณ์ ไม่ว่าจะมั่งมีหรือยาก จน ย่อมมีคุณธรรมเหมือนกันประการหนึ่งคือ มีควา…

…เรามีบุคคลที่เกี่ยวข้องกันทั้งหมด 6 ประเภท ซึ่งรวมถึงมารดาและบิดาที่เราไม่สามารถเลือกได้ แต่ผู้ที่มีจิตใจดีจะรักและปรารถนาดีต่อบุตร นอกจากนี้เรายังสามารถเลือกสรร กัลยาณมิตรให้ห่างไกลจากคนพาลได้ โดยการพิจ…