จิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 87 / 374

…ิศ 5 อาจไม่ประสบผลสำเร็จ พระพุทธองค์จึงทรง แสดงสังคหวัตถุ ๔ เพื่อพัฒนาความมีเมตตากรุณาให้เกิดขึ้นใน จิตใจของทุกคนก่อน โดยให้ต่างคนต่างตั้งใจสงเคราะห์ในสิ่งที่ แต่ละฝ่ายขาดแคลน คือ ๑. ให้ทาน อาจเป็นการแบ่…

ในบทนี้กล่าวถึงความสำคัญของความเมตตากรุณาในสังคม เมื่อผู้คนรู้สึกทุกข์และขาดแคลน การพัฒนานิสัยที่ดีตามทิศ 5 อาจไร้ผล พระพุทธองค์ได้แสดงสังคหวัตถุ 4 ประการเพื่อส่งเสริมความเมตตา ได้แก่ 1. ให้ทาน การแบ่

…ั้ง ๓ ข้อคือ วินัย หิริโอตตัปปะ และ ความเมตตากรุณานี้ เป็นสิ่งที่จำเป็นต้องปลูกฝังอบรมให้เกิดขึ้นใน จิตใจของทุกคนให้ได้ บุคคลที่สมบูรณ์ด้วยคุณธรรมทั้ง ๓ อย่างนี้ เท่านั้น จึงจะสามารถปั้นให้เป็นคนดีตามแนว…

…จระหว่างกัน เพื่อนำไปสู่ความสามัคคีและความรักใคร่ในสังคม. การพัฒนาคุณธรรมเหล่านี้จำเป็นต้องปลูกฝังในจิตใจของทุกคน เพื่อให้สามารถเดินตามเส้นทางคนดีได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน. โดยเฉพาะความเมตตากรุณาจะช่วยส่…

…้ทำแทน ขณะประกอบการบุญใจจะได้ไม่เป็นกังวล สำรวมใจน้อมระลึกถึงบุญกุศลที่เคยทำมาแล้วตลอดชีวิต เพื่อยังจิตใจให้เกิดปีติเบิกบาน แช่มชื่น ผ่องใส มีกำลังใจจะทำความดีเพิ่มขึ้น ก่อนเข้านอน กราบบูชาพระรัตนตรัยหน้…

…บการเตรียมพร้อมของทหารก่อนรบ การทำบุญและการปฏิบัติธรรมเช่นการให้อาหาร รักษาศีล และเจริญภาวนา ช่วยให้จิตใจเบิกบานและเต็มไปด้วยบุญกุศลในวันนั้น ควรหลีกเลี่ยงการสนทนาในเรื่องที่ทำให้ใจขุ่นมัว และควรระลึกถึง…

…่กลับเสื่อมสิ้นไปหมด คุณธรรมที่พระเทวทัต ได้พากเพียรปลูกฝังอบรมตนมาตั้งแต่เริ่มบวชได้อันตรธานไปสิ้น จิตใจในขณะนั้นเศร้าหมองขุ่นมัวด้วยอำนาจมิจฉาทิฏฐิ เสมือน มิจฉาทิฏฐิ คือ ความเห็นผิดจากคลองธรรม เช่น เห็…

เรื่องราวเกี่ยวกับเจ้าชายผู้เป็นรัชทายาทที่หลงเชื่อในปาฏิหาริย์ของพระเทวทัต จนมีผลต่อความคิดและจิตใจในการติดตามพระเทวทัต ซึ่งส่งผลให้เกิดความมืดมัวในจิตใจ โดยเฉพาะมิจฉาทิฏฐิที่นำไปสู่ภัยร้ายในวงการส…

…ท่านผู้นี้สอนว่า ในโลกเรานี้ ประกอบด้วยสิ่งสำคัญ ๒ ประการ คือ ธาตุต่าง ๆ มีดิน น้ำ ลม ไฟ เป็นต้น กับจิตหรือวิญญาณ หรือชีวะ หรืออัตตา ซึ่งล้วน เป็นของเที่ยงแท้ ไม่มีการดับสูญหรือถูกทำลายไปได้ ธาตุต่าง ๆ น…

บทความนี้สำรวจความคิดในอุจเฉททิฏฐิว่าด้วยสิ่งที่สำคัญในโลกนี้คือธาตุต่างๆ และจิตหรือวิญญาณ โดยครูปกุทธกัจจายนะ ได้สอนว่าแม้วัตถุจะเกิดขึ้นและสลายไป แต่สิ่งที่เป็นอณูกลับไม่สูญ และส…

วัตถุบางชนิด ถ้าจิตเข้าครองได้ จิตก็จะเข้าครอง เมื่อ วัตถุนั้นแตกดับไปเพราะอณูสลายตัว จิตก็จะออกจากวัตถุนั้น ไปสู่สภาพเ…

เนื้อหาดังกล่าวอภิปรายเกี่ยวกับการเข้าถึงสัจธรรมผ่านจิตที่เป็นอิสระและความหมายของนิพพานตามข้อคิดเห็นของครูปกุทธกัจจายนะ โดยเน้นว่าจิตและอณูเป็นของเที่ยงแท้…

…ยญาณของธรรมกาย จึงทรง สามารถจำแนกแยกแยะธรรมส่วนที่ละเอียด ๆ ให้เห็น เช่น ทรง จำแนกขันธ์ ธาตุ อายตนะ จิต อินทรีย์ ปฏิจจสมุปบาท อริยสัจ เป็นต้น ทรงจำแนกอริยสัจออกเป็น “ทุกข์” มีความหมายว่า เป็นเครื่องบีบคั…

บทความนี้กล่าวถึงคุณสมบัติ 5 ประการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าใช้ในการเป็นผู้นำทางธรรม ได้แก่ ธัมมะ, ยศ, สิริ, กาม, และปยัตตะ ซึ่งทั้งหมดนี้มีบทบาทสำคัญในการดำเนินชีวิตและช่วยให้พระองค์บรรลุเป้าหมายในพระธร

…วทนาในเวทนา คือ ความรู้สึกสุข ทุกข์ หรือไม่สุขไม่ ทุกข์ของกายต่าง ๆ ที่ซ้อนกันอยู่ในกายมนุษย์นี้ ๓. จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน หมายถึง การตั้งสติ ตามเห็นจิตในจิต คือ ดวงจิตของกายต่าง ๆ ที่ซ้อนกันอยู่ใน กายมน…

…อ การตั้งสติในการเห็นเวทนาในตนเอง เช่น ความรู้สึกสุข ทุกข์ หรือไม่สุขไม่ทุกข์ของร่างกาย การตั้งสติในจิตก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นกัน โดยพิจารณาถึงจิตที่ซ้อนกันในร่างกายมนุษย์ นอกจากนี้ยังมีธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐา…

…ัศน์ในปัจจุบันก็จัดอยู่ในข้อนี้เช่นกัน การละเล่นที่กล่าวแล้วนี้ ล้วนกระตุ้นกิเลสราคะให้กำเริบขึ้นใน จิตใจทั้งสิ้น ๔. เว้นขาดจากการขวนขวายเล่นการพนัน อันเป็นที่ ตั้งแห่งความประมาท เช่น เล่นหมากรุก หมากฮอร…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการเล่นและการพักผ่อนที่นักบวชควรเว้นจากกิจกรรมที่กระตุ้นกิเลสราคะ เช่น ชนแกะ ชนไก่ การเล่นการพนันประเภทต่าง ๆ รวมถึงการเล่นสำหรับความบันเทิงในลักษณะของเด็ก ๆ การเว้นจากการนอนในที

…าย ๆ เปรียบเสมือน กษัตริย์ผู้กำจัดอริราชศัตรูหมดสิ้นแล้ว ย่อมไม่ ประสบภัยทั้งปวงจากภายนอก ส่วนภายใน จิตใจนั้นเล่า ย่อมรู้สึกสงบ สบาย ปราศจาก ความเดือดร้อน กระวนกระวาย จึงกล่าวได้ว่า พระภิกษุผู้มีศีลสมบูร…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของศีลในการให้ความสุขแก่พระภิกษุ อธิบายว่าศีลที่ดีทำให้มีจิตใจที่สงบและปราศจากภัยจากภายนอก โดยเฉพาะเมื่อมีการเคารพศีลจะทำให้พระภิกษุได้รับการนับถืออย่างจริงใจซึ…

เมื่อภิกษุเป็นผู้สันโดษ จิตย่อมคลายความกังวลและ ความยึดมั่นถือมั่น ย่อมมีความยินดีตามมีตามได้ จึงสามารถ ชำระจิตให้บริสุทธิ์จากค…

เมื่อภิกษุเป็นผู้สันโดษ จิตย่อมคลายความกังวล มีความยินดีตามมีตามได้และชำระจิตให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็งในโลก ในพระธรรมเทศนานี้…

…่งสมาธิ ตั้งกายตรง ดำรง สติไว้เฉพาะหน้า เธอละความเพ่งเล็งในโลก มี ใจปราศจากความเพ่งเล็งอยู่ ย่อมชำระจิตใจ ให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็งได้ ละความ ประทุษร้าย คือ พยาบาท ไม่คิดพยาบาท มี ความกรุณา หวังประโยชน…

เนื้อหานี้เสนอวิธีการชำระจิตใจโดยการละนิวรณ์ ๕ ประการที่เป็นอุปสรรคในการปฏิบัติธรรม เช่น ความเพ่งเล็ง, ความประทุษร้าย, ถีนมิทธะ,…

…เมื่อปราโมทย์แล้วย่อมเกิดปีติ เมื่อมีปีติในใจ กายย่อมสงบ เธอมีกายสงบแล้ว ย่อมได้เสวย สุข เมื่อมีสุข จิตย่อมตั้งมั่น เธอสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม” ୭ ละนิวรณ์ได้ ใจย่อมเป็นสมาธิ จากพระดำรัสที่ยกมานี้ ย่อ…

…ละความสงบของใจ การละนิวรณ์ไม่เพียงแต่ทำให้คนกลายเป็นอริยะ แต่ยังนำไปสู่การมีความสุขและการตั้งมั่นของจิตใจ

ฌาน ๔ ฌาน คือ ภาวะที่จิตสงบประณีต เป็นสมาธิแน่วแน่ เหนือ กว่าสมาธิธรรมดา เมื่อพระภิกษุกระทำจิตให้สงบสงัด เป็น สมาธิละเอียดอ่…

ฌานหมายถึงภาวะที่จิตสงบประณีตซึ่งเป็นประสบการณ์ที่ลึกซึ้งของการสมาธิ พระภิกษุที่ปฏิบัติภาวนาจะสามารถเข้าถึงฌานในระดับต่า…

…ากนํ้า ภาษีเจริญ มาขยายความไว้ในที่นี้ “สมาธิเบื้องต่ำในทางปฏิบัติ” หมายถึงการสละอารมณ์ ไม่ให้ติดกับจิต ตัวอย่างเช่น เวลานอน หากมีอารมณ์อย่างใดอย่าง หนึ่งใน 5 อย่าง (รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ธรรมารมณ์) …

…บการทำสมาธิทั้ง ๒ ระดับจากคำพูดของหลวงพ่อวัดปากนํ้า ที่ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการสละอารมณ์เพื่อให้จิตสงบและหลุดจากการตรึงในอารมณ์ต่าง ๆ หากเราไม่สามารถสละอารมณ์ได้ จะทำให้จิตไม่สงบจนไม่สามารถทำสมาธิได้…

…ไหว เป็นใจที่ละเอียดอ่อน จนสามารถบรรลุญาณ ระดับต้น หรือที่เรียกว่า “ญาณทัสสนะ” บังเกิดความรู้ขึ้นใน จิตใจตนเองโดยอัตโนมัติว่า กายของคนเราซึ่งเกิดจากมารดา และบิดานี้ ประกอบด้วยรูปและวิญญาณ รูปคือร่างกาย ซ…

…ารเจริญเติบโตผ่านอาหาร การตระหนักถึงความไม่เที่ยงแท้ของชีวิตเป็นเรื่องธรรมดาโลก วิชานี้สามารถช่วยให้จิตใจเป็นสมาธิ และเข้าใจสัจธรรมกับการแยกรูปและวิญญาณออกจากกันอย่างชัดเจน ซึ่งเป็นหลักการที่พระพุทธเจ้าส…

จะพยุงจิตของผู้บรรลุธรรมกายเบื้องต้น หรือธรรมกายโคตรภู ขึ้น ไปสู่ธรรมกายพระโสดา เป็นอริยบุคคลระดับต้นคือพระโส…

บทความนี้กล่าวถึงการพัฒนาจิตของผู้บรรลุธรรมกายโคตรภูไปสู่ธรรมกายพระโสดา โดยเน้นที่วิปัสสนาญาณและการฝึกฝนจิตให้มีสมาธิแน่วแน่ เนื…

9 กิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การ งาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ เธอย่อมโน้มน้อม จิตไปเพื่อนิรมิตรูปอันเกิดแต่ใจ คือ นิรมิตกาย อื่นจากกายนี้ มีรูปเกิดแต่ใจ มีอวัยวะน้อยใหญ่ ครบถ้วน มีอ…

บทเรียนจากพระพุทธอารมณ์ที่อธิบายถึงการทำจิตให้บริสุทธิ์ และจำแนกฤทธานุภาพที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู้และเจริญภาวนา สรุปว่าเป้าหมายหลักของการภาวนาค…

…มโนมยิทธิ” ก็ฉันนั้น สามัญญผลลำาดับที่ ๓ เมื่อผู้เจริญภาวนาบรรลุ “มโนมยิทธิ” แล้วถ้ายังสามารถ ประคองจิตให้เป็นสมาธิแน่วแน่ต่อไปอีก จิตย่อมบริสุทธิ์ยิ่งขึ้น ผ่องแผ้วสุกสว่างยิ่งขึ้น ย่อมปราศจากกิเลสและอุป…

เมื่อผู้เจริญภาวนาได้บรรลุมโนมยิทธิแล้ว หากยังสามารถรักษาสมาธิได้ จะทำให้จิตบริสุทธิ์ขึ้น สามารถแสดงอิทธิฤทธิ์ได้ เช่น การแปลงกายและล่องหน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนว่า เมื่อจิต…

… ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่าง นี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อแสดงฤทธิ์ เธอบรรลุ อิทธิวิธีหลายประการ (ดังกล่าวแล้ว) มหาบพิตร นี้แหละ สามัญญผลที่เห็นประจักษ…

เนื้อหานี้สำรวจเกี่ยวกับอิทธิวิธีในทางจิตที่เกิดจากการเจริญภาวนา โดยเน้นถึงความสำคัญของการบริสุทธิ์ผ่องแผ้วของจิตใจซึ่งนำไปสู่การแสดงฤทธิ์และ…