หน้าหนังสือทั้งหมด

ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา
23
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา
…ความเป็นสัตว์ บุคคลออกได้ ต้องเป็นปัญญาที่ได้มาจากการเจริญ วิปัสสนากรรมฐาน จนบรรลุวิปัสสนาญาณ 1.2.4 ชีวิตคือรูปนาม การมองเห็นสิ่งที่เป็นรูปนามนี้ ไม่ใช่จะเห็นได้ด้วยการพิจารณาธรรมดาตามที่เข้าใจ เพราะจะต…
เนื้อหาดังกล่าวอธิบายหลักวิปัสสนาและการแยกแยะรูปนามในชีวิต เพื่อเห็นความเป็นจริงและการเข้าใจผิดที่เกิดจากการมองเห็นไม่ตรงตามความเป็นจริง การบรรลุวิปัสสนาญา…
ความจริงในปรัชญา: สมมติและปรมัตถสัจจะ
24
ความจริงในปรัชญา: สมมติและปรมัตถสัจจะ
…หรับพระอริยบุคคลโดยเฉพาะ ได้แก่ อริยสัจ 4 มี ทุกข์ เมื่อความจริงแบ่งออกได้หลายขั้นตอนดังกล่าวมาแล้ว ชีวิตของเราจึงอาจกล่าวถึงได้ 2 1. ตามความจริงระดับสมมติสัจจะ ซึ่งชาวโลกส่วนใหญ่เข้าใจและยินยอมรับรองกั…
…รเปลี่ยนแปลง โดยมีการอธิบายรายละเอียดว่าความจริงแบ่งออกเป็นสภาวสัจจะ และอริยสัจจะ อธิบายถึงการดำเนินชีวิตตามแนวทางที่ถูกต้องในฐานะมนุษย์ในสังคม และการสร้างคุณงามความดีเพื่อประโยชน์สุขในชีวิตและสัมปรายภพ
ความหมายของตัวตนในระดับปรมัตถสัจจะ
25
ความหมายของตัวตนในระดับปรมัตถสัจจะ
…า “บ้าน” จนอย่างเดียว อุปมาข้างต้นเป็นฉันใด ความเป็นสัตว์ เป็นบุคคลของเรา ก็มีลักษณะเช่นเดียวกันคือ ชีวิตเรา ประกอบด้วยสภาวธรรมสำคัญ 2 ประการ คือ องค์ประกอบที่ทำให้เป็นรูปร่างกาย (รูปธรรม) และองค์ประกอบ…
…ตนที่มีซึ่งหมายถึงการเกิดและตายที่ไม่มีที่สิ้นสุด โดยขึ้นอยู่กับกรรมที่สะสม และระดับที่ไม่มีตัวตนที่ชี้ให้เห็นว่าตัวเราเป็นการประกอบกันของสิ่งต่าง ๆ ไม่มีคุณค่าในการยึดถือ เพื่อให้เข้าถึงการวางจิตใจในวิ…
กิเลสและวงจรชีวิตสรรพสัตว์
30
กิเลสและวงจรชีวิตสรรพสัตว์
บทที่ 2 กิเลส เมื่อพูดถึงวงจรของชีวิตสรรพสัตว์ เป็นธรรมดาที่ว่าสรรพสัตว์ทั้งหลายอยู่ในวังวนของ สังสารวัฏ ยังต้องมีการเวียนว่ายตายเกิดไ…
บทนี้กล่าวถึงวงจรชีวิตที่สรรพสัตว์ต้องเวียนว่ายตายเกิด เนื่องจากยังมี 'กิเลส' ที่บังคับให้ทำกรรม ส่งผลให้ต้องประสบวิบาก…
ความเข้าใจเกี่ยวกับปาปิจฉาและกิเลส
40
ความเข้าใจเกี่ยวกับปาปิจฉาและกิเลส
…เลย ไปเล่นการพนัน ไม่รักษาเกียรติ ไม่รักษาชื่อเสียงของตน ทำการเอารัดเอาเปรียบผู้โง่เขลากว่า หาเลี้ยงชีพในทางต่ำ มีการเป็นโสเภณี เป็นต้น โลภะ ความอยากได้โดยวิธีทุจริต อยากได้ในทางที่ไม่ชอบ เช่น ลัก ปล้น …
…สาเหตุหลักของกรรมที่สร้างความทุกข์ให้กับสรรพสัตว์ เมื่อสรรพสัตว์ยังไม่รู้วิถีทางหลุดพ้นจากสังสารวัฏ ชีวิตก็จะวนเวียนอยู่ในสภาวะนี้เรื่อยไป การศึกษาและทำความเข้าใจถึงมูลเหตุแห่งกิเลสจึงเป็นสิ่งสำคัญ ทั้ง…
การพิจารณาความไม่เที่ยงของสังขาร
93
การพิจารณาความไม่เที่ยงของสังขาร
…า ครั้นเกิดขึ้นแล้วย่อม ดับไป ความที่สังขารเหล่านั้น สงบระงับไปเป็นสุข” จากพุทธพจน์นี้พระพุทธองค์ทรงชี้ให้เห็นความยาวนานของการเวียนว่ายตายเกิดใน สังสารวัฏ ซึ่งเป็นการเวียนตายเวียนเกิดอย่างนับครั้งไม่ถ้ว…
…์เห็นถึงความลำบากจากการเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏ โดยเน้นถึงการหลุดพ้นจากกิเลสและการปฏิบัติในการใช้ชีวิตให้มีสติไม่ประมาท สังขารทั้งหลายเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นมาและดับไป แม้ในภพภูมิที่เป็นสุขก็ยังไม่มั่นคง…
ธาตุไฟและธาตุลมในร่างกาย
100
ธาตุไฟและธาตุลมในร่างกาย
…ท โสตปสาท ฆานปสาท ชิวหาปสาท กายปสาท รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ อิตถีภาวะ ปุริสภาวะ หทยรูป ชีวิตรูป อาหารรูป กายวิญญัติ วจีวิญญัติ ปริจเฉทรูป รูปลหุตา รูปมุทุตา รูปกัมมัญญตา อุปจยรูป รูปสันตติ …
บทความนี้นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับธาตุไฟและธาตุลมซึ่งมีบทบาทสำคัญในการทำงานของร่างกายมนุษย์ โดยธาตุไฟแบ่งออกเป็นหลายประเภทตามคุณสมบัติ เช่น อุสุมาเตโชและทหนเตโช ที่มีผลกระทบต่อร่างกาย รวมถึงธาตุลมที่มีหลา
อวัยวะรับรู้และการรับรู้ในมนุษย์
101
อวัยวะรับรู้และการรับรู้ในมนุษย์
… 2. ปุริสภาวรูป คือ รูปที่แสดงถึงความเป็นชาย หทยรูป 1 คือ รูปที่เป็นที่ตั้งอาศัยเกิดของจิตและเจตสิก ชีวิตรูป 1 คือ รูปที่เป็นชีวิต ได้แก่ รูปที่รักษากลุ่มรูปที่เกิดจากกรรม บ ท ที่ 5 ขั น ธ์ 5 DOU 91
…ษณะทางร่างกายที่เกี่ยวข้องกับจิตและเจตสิก ทั้งนี้ยังได้พูดถึงรูปที่เก็บรักษากลุ่มรูปที่เกิดจากกรรมในชีวิต
สังขารขันธ์ และ วิญญาณขันธ์ ในพระพุทธศาสนา
104
สังขารขันธ์ และ วิญญาณขันธ์ ในพระพุทธศาสนา
…ารเป็นตัวปรุงแต่ง สังขารขันธ์มีดังนี้ คือ ผัสสะ เจตนา วิตก วิจาร ปีติ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา ชีวิตินทรีย์ การละนิวรณ์ อโลภะ อโทสะ หิริ โอตตัปปะ ปัสสัทธิ ฉันทะ อธิโมกข์ อุเบกขา มนสิการ โลภะ โทสะ โ…
…างความรู้สึกนึกคิดของมนุษย์ ในขณะที่วิญญาณขันธ์เกี่ยวข้องกับการรับรู้อารมณ์ผ่าน 6 ช่องทางที่มีอยู่ในชีวิต เช่น ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ โดยทั้งสองมีความเชื่อมโยงกันในกระบวนการสร้างจิตและอารมณ์ จุดสำคัญ…
ประโยชน์ของการเรียนรู้ขันธ์ 5
116
ประโยชน์ของการเรียนรู้ขันธ์ 5
…ักขุของพระ ธรรมกาย แต่การเรียนรู้ขันธ์ 5 ในเชิงทฤษฎีก็ยังมีผลดี เพราะสามารถนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ใน ชีวิตประจำวันได้ ดังต่อไปนี้ 5.6.1 การทำขันธ์ 5 ให้บริสุทธิ์ คนเราเกิดมามีลักษณะรูปร่างหน้าตา ความคิด …
…ขันธ์ 5 ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการศึกษาธรรมะ เผยให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างทุกข์และขันธ์ ในการพัฒนาคุณภาพชีวิต การเข้าใจขันธ์ 5 ช่วยให้บุคคลมีความบริสุทธิ์ และสามารถเข้าใจเหตุผลของความรู้สึก คิดและการรับรู้ท…
อายตนะภายใน (อัชฌัตติกายตนะ)
128
อายตนะภายใน (อัชฌัตติกายตนะ)
…ีคอยทรงไว้ อาโปคอยเชื่อมประสาน เตโชคอยอบให้อบอุ่น และวาโยคอยทำให้เคลื่อนไหว อุตุ จิต อาหารคอยค้ำจุน ชีวิตคอยตามเลี้ยง แวดล้อมด้วยสี กลิ่น รส โอชา มีขนาดโตเท่าหัว เล็น เป็นที่ตั้งและเป็นทางเดินของการรับร…
…สึกและความเข้าใจโลกภายนอก ซึ่งการทำงานของอายตนะภายในนี้เกี่ยวข้องกับธาตุต่างๆ ที่ช่วยสนับสนุนการดำรงชีวิตและการรับรู้ ทั้งนี้การศึกษาอายตนะเหล่านี้มีความสำคัญต่อการพัฒนาสติและความเข้าใจในธรรม.
ความเป็นใหญ่ในกายและใจ
159
ความเป็นใหญ่ในกายและใจ
…ุริสินทรีย์ ความเป็นใหญ่ของชาย มีหน้าที่ แสดงลักษณะอาการของผู้ชาย ได้แก่ ปุริสภาวรูป เป็นรูปธรรม 8. ชีวิตินทรีย์ ความเป็นใหญ่ของชีวิต มีหน้าที่ รักษารูปและนาม ได้แก่ ชีวิตรูป ชีวิตนาม เป็นทั้งรูปธรรมและ…
…ิ กายินทรีย์ที่มีหน้าที่รับความสัมผัส อิตถินทรีย์ที่แสดงอาการของหญิง ปุริสินทรีย์ที่แสดงอาการของชาย ชีวิตินทรีย์ที่รักษารูปและนาม มนินทรีย์ที่รู้สึกอารมณ์ รวมถึงอินทรีย์ที่เกี่ยวข้องกับสุขเวทนา ทุกขเวทน…
อิตถินทรีย์และปุริสินทรีย์: ความเข้าใจในเพศและชีวิต
162
อิตถินทรีย์และปุริสินทรีย์: ความเข้าใจในเพศและชีวิต
…ะ 17 ขณะจิต เมื่อปุริสภาวรูปดับไปแล้ว ไม่บังเกิดล่วงไปถึง 17 ขณะจิตแล้ว อิตถีภาวรูป ก็จะบังเกิดขึ้น ชีวิตินทรีย์ 9. ชีวิตินทรีย์ ได้แก่ ชีวิตรูป มีหน้าที่รักษารูปและนาม มี 2 ประการ คือ รูปชีวิตินทรีย์ แ…
…รูปธรรมที่ทำให้สามารถระบุเพศหญิงได้ ขณะเดียวกันปุริสินทรีย์เป็นรูปธรรมที่แสดงลักษณะชาย เช่นเดียวกัน ชีวิตินทรีย์ทำหน้าที่รักษารูปและนามของชีวิต ชีวิตินทรีย์ประกอบด้วยอาการ 32 ที่ทำให้ชีวิตดำรงอยู่และสาม…
อรูปชีวิตินทรีย์และความรู้สึกทางจิตใจ
163
อรูปชีวิตินทรีย์และความรู้สึกทางจิตใจ
อรูปชีวิตินทรีย์ คือ อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไปอยู่ กิริยาที่เป็นไปอยู่ อาการที่สืบ เนื่องกันอยู่ ความปร…
อรูปชีวิตินทรีย์คือส่วนที่เชื่อมโยงกับการดำรงอยู่ เช่น อายุ และการกระทำต่างๆ ในขณะที่สุขินทรีย์เกี่ยวข้องก…
สัทธาและวิริยินทรีย์ในพระพุทธศาสนา
164
สัทธาและวิริยินทรีย์ในพระพุทธศาสนา
สัทธา ความเชื่อ ความเลื่อมใสในคุณของพระรัตนตรัย จำแนกออกเป็น 7 คือ 1. ปสาทสัทธา ความเชื่อความเลื่อมใสตามปกติของบุคคลทั่วไป เช่น เชื่อต่อ พระปัญญาการตรัสรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เชื่อทาน ศีล ภาวนา 2.
…ที่นำไปสู่วิปัสสนาและการบรรลุธรรม ประเภทต่างๆ ของสัทธาที่จะช่วยเสริมสร้างความมีสติในกิจกรรมวิปัสสนา ชี้ให้เห็นถึงการปฏิบัติที่นำไปสู่ผลที่แท้จริงของการพัฒนาตนเองในแนวทางที่ถูกต้อง
ตารางสรุปอินทรีย์
171
ตารางสรุปอินทรีย์
…กิริยาอาการหญิง ภาวรูป 8. ปุริสินทรีย์ ความเป็นชาย ปุริสภาวรูป ทรงไว้ลักษณะกิริยาอาการชาย ภาวรูป 9. ชีวิตินทรีย์ การรักษารูปและนาม ชีวิตรูปและชีวิตินทรีย์เจตสิก รักษารูปและนาม รูปและนาม 10. สุขินทรีย์ ก…
…ามทุกข์ทั้งทางกายและใจ และการรู้แจ้งในอริยสัจ 4 อินทรีย์แต่ละประเภทมีความสำคัญต่อการเข้าใจประสบการณ์ชีวิต และความเป็นอยู่ของมนุษย์.
การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์
173
การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์
…6 ประกอบด้วย จักขุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กายะ 2. หมวดที่เป็นภาวะ ได้แก่ อินทรีย์ 3 ประกอบด้วย อิตถี ปุริส ชีวิต 3. หมวดที่เป็นเวทนา ได้แก่ อินทรีย์ 5 ประกอบด้วย สุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส 4. หมวดที่เป็นพละ ได้แก…
…รรับรู้โดยการมองเห็น เสียง กลิ่น รส รูปร่าง และการสัมผัส. อินทรีย์ภาวะ 3 เกี่ยวข้องกับเพศ ชายหญิงและชีวิต. อินทรีย์เวทนา 5 มีสุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส. อินทรีย์พละในด้านของศรัทธา ความเพียร สติ สมาธิ และปั…
ความรู้เกี่ยวกับอินทรีย์ในพระพุทธศาสนา
174
ความรู้เกี่ยวกับอินทรีย์ในพระพุทธศาสนา
…นบรรดาอินทรีย์ทั้ง 22 2. หมวดที่เป็นภาวะ ได้แก่ อินทรีย์ 3 ในหมวดนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ในชีวิตินทรียสูตร ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ 3 ประการนี้ 3 ประการเป็นไฉน คือ อิตถินทรีย์ 1 ปุริสิ…
…รตระหนักถึงความเกิดและดับซึ่งนำไปสู่วิมุตติ แสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างอายตนะภายนอกและภาวะของชีวิต
อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ
186
อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ
…ป็นหลักธรรมที่เจ้าชายสิทธัตถะตรัสรู้ และเป็นหลักธรรมที่สอนเรื่องของเหตุและผล สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ แต่สำหรับอริยสัจ 4 ในวิปัสสนาภูมิถือว่ามี ความสำคัญมาก เพราะอยู่ในฐานะเป็นธรรมที่ทำให…
…มรู้เกี่ยวกับความหมายและความสำคัญของอริยสัจ 4 ในการหลุดพ้นและการพัฒนาจิตใจ ผ่านการภาวนาและความเข้าใจชีวิตที่ตรงกันตามหลักธรรม อริยสัจ 4 เป็นเครื่องมือที่ทำให้เกิดการหลุดพ้นจากทุกข์ การดับกิเลส และบรรลุถ…
ความเพียรในชีวิตทางธรรมและการทำสมาธิ
199
ความเพียรในชีวิตทางธรรมและการทำสมาธิ
ในชีวิตทางธรรม ความเพียร 4 ประการนี้ ถือเป็นหลักสำคัญมากในการปฏิบัติธรรม เพื่อความก้าวหน้า และเป็นประโยช…
…การที่สำคัญในการปฏิบัติธรรม เช่น สัมมาสติ ซึ่งรวมถึงการพิจารณากาย เวทนา จิต และธรรม เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต และช่วยสกัดกั้นกิเลส นอกจากนี้ยังอธิบายถึงการทำสมาธิทั้ง 3 ระดับ ได้แก่ ขณิกสมาธิ อุปจารสมาธิ แล…