บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 79 / 230

…คจน์ มม สนฺติกนฺติ พระสัมพุทธะทอดพระเนตรอังกุรเทพบุตร และ อินทกเทพบุตรแล้ว เมื่อจะทรงยกย่องทักขิไณย บุคคล ได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้ว่า อังกุระ เธอให้ ทานเป็นอันมากในระหว่างกาลนาน เธอเมื่อมาสู่ สำนักของเรา นั่ง…

ในกาลหนึ่งพระพุทธเจ้าได้ประทับอยู่บนยอดเขาและมีเทพดาทั้งหมดมาประชุมในที่นั้น โดยพระองค์ได้ยกย่องอังกุรเทพบุตรซึ่งมีการให้ทานมากมายในระยะเวลานาน และตรัสเพื่อเสริมสร้างความดีในหมู่เทพดา ท่านยังพรรณนาถึง

๔๕ ทานอันบุคคลให้แล้วในเขตใด มีผลมาก บุคคล พึงเลือกให้ทานในเขตนั้น การเลือกให้อันพระ สุคตทรงสรรเสริญแล้ว ทานที่บุค…

บทความนี้พูดถึงผลแห่งการให้ทานที่บุคคลทำในเขตต่างๆ โดยเฉพาะในเขตที่พระสุคตทรงสรรเสริญ การให้ทานในเขตเหล่านี้สามารถมีผลมากต่อผู้รับและสังคม…

…ธี ยทา โหติ มหนฺฆโส จ นิททายิตา สมฺปริวตฺตสาย มหาวราโหว นิวาปปุฏฺโฐ ปูนปูน คามุเปติ มนฺโทติ ในกาลใด บุคคลเป็นผู้กินจุ มักง่วง และมักนอน หลับ กระสับกระส่าย เป็นดุจสุกรใหญ่ ที่เขาเลี้ยง ด้วยอาหาร ในกาลนั้น เ…

บทความนี้กล่าวถึงการเข้าใจพระนิพพานซึ่งเป็นสุขอย่างยิ่ง และเปรียบเทียบว่าผู้ที่กินจุมักจะมีอาการง่วงและซึมเหมือนสุกรที่ถูกเลี้ยงดูด้วยอาหาร โดยแสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างการกินจุและสภาวะจิตใจ..

…สุขอย่างยิ่ง เรื่องพระติสสเถระ ปวิเวกรส ปิตวา รส์ อุปสมสฺส จ นิทฺทโร โหติ นิปปาโป ธมฺมปีติรส ปิวนติ บุคคลดื่มรสอันเกิดแต่วิเวก และรสพระนิพพาน เป็นที่เข้าไปสงบ ดื่มรสปีติอันเกิดแต่ธรรม ย่อม เป็นผู้ไม่มีความ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการมีสติและการรู้ประมาณในโภชนาการ รวมถึงการจำแนกประเภทของลาภและความสำคัญของสภาพที่ปราศจากโรค นอกจากนี้ยังเน้นการมีความสันโดษและการเข้าถึงพระนิพพานเพื่อเติมเต็มความสุขในชีวิต

๖๒ การพบเห็นเหล่าอริยบุคคลเป็นการดี การอยู่ ร่วม (ด้วยเหล่าอริยบุคคล) ให้เกิดสุขทุกเมื่อ บุคคลพึงเป็นผู้มีสุขเป็นนิตย์แท้จริง …

การพบเห็นเหล่าอริยบุคคลเป็นการดี เพราะทำให้มีความสุขอยู่ร่วมกับบุคคลที่มีปัญญา สัมพันธ์กับคนพาลทำให้เกิดทุกข์เหมือนการอยู่ร…

…ปปิยานญฺจ ทสฺสน์ ตสุมา ปิย์ น กยิราถ ปิยาปาโย หิ ปาปโก คนถา เตสํ น วิชฺชนฺติ เยส์ นตฺถิ ปิยาปิยนฺติ บุคคลประกอบตนไว้ในสิ่งอันไม่ควรประกอบ และไม่ประกอบไว้ในสิ่งอันควรประกอบ ละเสีย แล้วซึ่งประโยชน์ ถือเอาอาร…

บทความนี้พูดถึงความทุกข์ที่เกิดจากการเข้าไปผูกพันกับสิ่งที่เรารัก รวมถึงการวิเคราะห์เหตุผลที่การมีและไม่มีความรักทำให้เกิดทุกข์ การไม่สมาคมกับสิ่งที่เป็นที่รักหรือไม่รักช่วยให้หลุดพ้นจากการเข้าข่ายทุก

…ี โกธ์ ชเห วิปฺปชเหยุย มาน ส์โยชนํ สพฺพมติกฺกเมยุย ต์ นามรูปสุมิมสชฺชมาน อกิญจน์ นานุตปนฺติ ทุกชาติ บุคคลพึงละความโกรธ สละความถือตัว ล่วง สังโยชน์ทั้งสิ้นได้ ทุกข์ทั้งหลายย่อมไม่ตกต้อง บุคคลนั้น ผู้ไม่ข้อง…

เนื้อหาเกี่ยวกับการสอนให้บุคคลละความโกรธและความถือตัว เพื่อนำไปสู่การปลดปล่อยจากกิเลสและทุกข์ในชีวิต โดยยกรูปแบบการสกัดความโกรธเหม…

…ของโมคคัลลานเถระ สจฺนํ ภเณ น กุชเฌยุย ทชฺชา อปฺป์ปิ ยาจิโต เอเตหิ ตีหิ ฐาเนหิ คจฺเฉ เทวาน สนฺติเกติ บุคคลควรกล่าวคำสัตย์ ไม่ควรโกรธ ถึงถูกเขา ขอน้อย ก็พึงให้ บุคคลพึงไปในสำนักของเทพดา ทั้งหลายได้ ด้วยฐานะ …

ในเอกสารนี้กล่าวถึงอุตตราอุบาสิกา ซึ่งเสนอวิธีการชนะคนโกรธและคนที่ไม่ดีด้วยความดีและคำจริง อธิบายว่าการเป็นผู้สัตย์ซื่อและไม่โกรธนั้นช่วยให้เข้าถึงสำนักของเทพ และเน้นถึงความสำคัญของการให้และการพูดคำจร

…ทน สงฺกิลิฏเจน ชีวิต หิริมตา จ ทุชฺชีวํ นิจฺจํ สุจิคเวสินา อลีเนนาปค เภน สุทฺธาชีเวน ปสฺสตาติ ๘๑ อันบุคคลผู้ไม่มีความละอาย กล้าเพียงดังกา มี ปกติกำจัด (คุณผู้อื่น) มักแล่นไป (เอาหน้า) ผู้คะนอง ผู้เศร้าหมอง…

…านี้นำเสนอเกี่ยวกับภิกษุชื่อจูฬสารี ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงคุณธรรมและความสำคัญของการมีความละอายในชีวิต บุคคลที่ไม่มีความละอายมักจะทำสิ่งที่ไม่ถูกต้อง ในขณะที่บุคคลที่มีความละอายจะพยายามทำกรรมที่สะอาด และมีอาช…

៤២ นระใด ย่อมยังสัตว์มีชีวิต ให้ตกล่วงไป ๑ กล่าว มุสาวาท ๑ ถือเอาทรัพย์ที่บุคคลอื่นไม่ให้ในโลก ๑ ถึงภริยาของผู้อื่น ๑ อนึ่ง นระใด ย่อมประกอบ เนืองๆ ซึ่งการดื่มสุราและเมรัย นระนี้ …

บทความนี้กล่าวถึงการประกอบบุญและบาปในชีวิต ซึ้งแบ่งปันความรู้เกี่ยวกับผลกระทบของการกระทำที่ไม่ดี เช่น การดื่มสุรา การทุจริต และมุสาวาท ซึ่งนำไปสู่การขุดรากเง่าของตนเองในโลกนี้ และความทุกข์ที่เกิดจากกา

…นเพราะน้ำและข้าว ของชนเหล่าอื่นนั้น ชนนั้น ย่อมไม่บรรลุสมาธิ ใน กลางวันหรือในกลางคืน ก็อกุศลกรรม อันบุคคลใด ตัดขาดแล้ว ถอนขึ้นทำให้มีรากขาดแล้ว บุคคล นั้นแล ย่อมบรรลุสมาธิ ในกลางวันหรือในกลางคืน เรื่องอุบา…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสมาธิและการปล่อยวางจากกิเลส โดยอธิบายถึงการที่มนุษย์จะสามารถบรรลุสมาธิได้เมื่อสามารถตัดขาดจากกิเลสต่าง ๆ และเสนอแนวทางในการสร้างสมาธิที่ถูกต้อง ว่าสมาธิเป็นผลมาจากความเชื่

๘๖ บุคคลไม่ชื่อว่าตั้งอยู่ในธรรมเพราะเหตุที่นำคดีไป โดยความผลุนผลัน ส่วนผู้ใดเป็นบัณฑิต วินิจฉัย คดีและสภาพไ…

บทความนี้พูดถึงลักษณะของผู้เป็นบัณฑิตและความแตกต่างระหว่างผู้ที่พูดมากกับผู้ที่มีปัญญา จากบทเรียนในพระธรรม พระสุตตันตระเสนอแนวคิดว่าบัณฑิตไม่เพียงแต่ต้องการการพูดและความสามารถในการวินิจฉัยเท่านั้น แต่

โสกา น ภวนฺติ ตาทิโน อุปสนฺตสฺส สทา สตีมโตติ ความโศกทั้งหลาย ๘๗ ย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตมั่นคง ไม่ประมาท เป็นมุนี ศึกษาในทางแห่งโมนปฏิบัติ ผู้คงที่ ระงับแล้ว มีสติทุกเมื่อ น ตาวตา …

ข้อความนี้กล่าวถึงความโศกที่ไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตมั่นคงและไม่ประมาท ในการศึกษาและปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ยังพูดถึงการฟังธรรมและการทรงธรรมว่าบุคค…

៨៥ ยมฺหิ สจฺจญฺจ ธมฺโม จ อหึสา สญฺญโม ทโม ส เว วนฺตมโล ธีโร โส เถโรติ ปวุจฺจตีติ. บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นเถระ เพราะมีผมหงอกบน ศรีษะ ผู้มีวัยแก่รอบแล้วนั้น เราเรียกว่า แก่เปล่า (ส่วน) ผู้ใด มี…

บทความนี้กล่าวถึงการที่บุคคลไม่สามารถนับว่าเป็นเถระเพียงเพราะมีอายุมากหรือผมหงอก แต่จะต้องมีคุณธรรมเช่น สัจจะ ธรรมะ อหิงสา สัญญม…

๙๐ บุคคลชื่อว่าเป็นภิกษุ เพราะเหตุที่ขอกะคนพวกอื่น หามิได้ บุคคลสมาทานธรรมอันเป็นพิษไม่ชื่อว่า เป็นภิกษุ ด้ว…

ในพุทธศาสนา บุคคลที่ชื่อว่าเป็นภิกษุจะต้องมีการประชุมกัน โดยไม่สามารถบรรลุธรรมอันเป็นพิษได้เท่านั้น ผู้ที่ละบาปและประ…

๙๑ เรื่องพรานเบ็ดชื่ออริยะ น เตน อริโย โหติ เยน ปาณานิ หีสติ อหิสา สพฺพปาฌาน อริโยติ ปวุจฺจตีติ บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นอริยะ เพราะเหตุเบียดเบียน สัตว์ บุคคลเรากล่าวว่าเป็นพระอริยะ เพราะไม่ เบียดเบียนสัตว์ท…

ข้อความนี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์คำว่า 'อริยะ' ในแง่ของการไม่เบียดเบียนสัตว์ และการดำเนินชีวิตของภิกษุที่ยังไม่ถึงความสิ้นอาสวะ การรักษาศีลและวัตร รวมถึงการหลีกเลี่ยงการเบียดเบียน จึงจะได้ชื่อว่าเป็น 'อ

…เรื่องพระปธานกัมมิกติสสเถระ โย ปุพเพ กรณียาน ปจฺฉา โส กาตุมิจฺฉติ วรุณกฏฐ์ ภญฺโชว ส ปจฺฉา อนุตปฺปติ บุคคลใด ย่อมปราถนาจะทำกิจที่ควรทำก่อนไว้ (ทำ) ภายหลัง บุคคลนั้น ย่อมเดือดร้อนภายหลัง เหมือนมาณพผู้หักกิ่ง…

…เข้าใจนี้เป็นเส้นทางสู่ความบริสุทธิ์และหลุดพ้นจากทุกข์ นอกจากนี้ ยังสามารถเปรียบเทียบกับเรื่องราวของบุคคลที่ทำสิ่งสำคัญภายหลัง ซึ่งส่งผลให้ต้องเผชิญปัญหาในอนาคตเหมือนกับการหักกิ่งไม้พุ่มที่ทำให้ตกใจได้

…นกาลมฺหิ อนุฏฐหาโน ยุวา พลี อาลสิย์ อุเปโต สํสนุนสงฺกปฺปมโน กุสีโต ปญฺญาย มคฺนํ อลโส น วินฺทติ ៧៥ ก็บุคคลยังหนุ่มแน่นมีกำลัง (แต่) ไม่ขยันในกาล ที่ควรขยัน เขาถึงความเป็นผู้เกียจคร้าน มีใจ ประกอบด้วยความดำร…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการขยันหมั่นเพียรในช่วงวัยหนุ่มสาว พร้อมยกตัวอย่างบุคคลที่เกียจคร้านซึ่งไม่ได้รับผลลัพธ์ในด้านปัญญา เช่นเดียวกับการรักษาวาจาและกายเพื่อหลีกเลี่ยงอกุศลกรรม …

…ต์ เสยฺโย ย์ กตฺวา นานุตปปตีติ กรรมชั่วไม่ทำเสียเลยดีกว่า (เพราะ) กรรมชั่ว ย่อมเผาผลาญในภายหลัง ส่วนบุคคลทำกรรมใด แล้ว ไม่ตามเดือดร้อน กรรมนั้นเป็นกรรมดี อัน บุคคลทำแล้วดีกว่า. เรื่องอาคันตุกภิกษุ นครํ ยถา…

เรื่องนี้สื่อถึงความสำคัญของการทำกรรมดีและการหลีกเลี่ยงกรรมชั่ว โดยยกตัวอย่างถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการประพฤติผิด รวมถึงการรักษาตนให้ปลอดภัยจากภัยต่างๆ ในชีวิต เช่น การรักษาใจและการเลือกเพื่อนท

๑๑๗ ที่ฝึกแล้วไปสู่ที่ประชุม พระราชาย่อมทรงสัตว์ พาหนะที่ฝึกแล้ว บุคคลผู้อดกลั้นคำล่วงเกินได้ ฝึก(ตน)แล้วเป็นผู้ประเสริฐในมนุษย์ทั้งหลาย ม้า ม้าสินธพผู้อาชาไนย ๑ ช้างใหญ่…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการฝึกตนและความยอดเยี่ยมของบุคคลที่สามารถควบคุมตนเอง โดยใช้มากกว่าพาหนะที่ฝึกแล้ว เช่น ม้าและช้าง เปรียบเทียบว่าบุคคลที่ฝึกตนแล้วมีค…