บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 79 / 223

…นเพราะน้ำและข้าว ของชนเหล่าอื่นนั้น ชนนั้น ย่อมไม่บรรลุสมาธิ ใน กลางวันหรือในกลางคืน ก็อกุศลกรรม อันบุคคลใด ตัดขาดแล้ว ถอนขึ้นทำให้มีรากขาดแล้ว บุคคล นั้นแล ย่อมบรรลุสมาธิ ในกลางวันหรือในกลางคืน เรื่องอุบา…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสมาธิและการปล่อยวางจากกิเลส โดยอธิบายถึงการที่มนุษย์จะสามารถบรรลุสมาธิได้เมื่อสามารถตัดขาดจากกิเลสต่าง ๆ และเสนอแนวทางในการสร้างสมาธิที่ถูกต้อง ว่าสมาธิเป็นผลมาจากความเชื่

๘๖ บุคคลไม่ชื่อว่าตั้งอยู่ในธรรมเพราะเหตุที่นำคดีไป โดยความผลุนผลัน ส่วนผู้ใดเป็นบัณฑิต วินิจฉัย คดีและสภาพไ…

บทความนี้พูดถึงลักษณะของผู้เป็นบัณฑิตและความแตกต่างระหว่างผู้ที่พูดมากกับผู้ที่มีปัญญา จากบทเรียนในพระธรรม พระสุตตันตระเสนอแนวคิดว่าบัณฑิตไม่เพียงแต่ต้องการการพูดและความสามารถในการวินิจฉัยเท่านั้น แต่

โสกา น ภวนฺติ ตาทิโน อุปสนฺตสฺส สทา สตีมโตติ ความโศกทั้งหลาย ๘๗ ย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตมั่นคง ไม่ประมาท เป็นมุนี ศึกษาในทางแห่งโมนปฏิบัติ ผู้คงที่ ระงับแล้ว มีสติทุกเมื่อ น ตาวตา …

ข้อความนี้กล่าวถึงความโศกที่ไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตมั่นคงและไม่ประมาท ในการศึกษาและปฏิบัติธรรม นอกจากนี้ยังพูดถึงการฟังธรรมและการทรงธรรมว่าบุคค…

៨៥ ยมฺหิ สจฺจญฺจ ธมฺโม จ อหึสา สญฺญโม ทโม ส เว วนฺตมโล ธีโร โส เถโรติ ปวุจฺจตีติ. บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นเถระ เพราะมีผมหงอกบน ศรีษะ ผู้มีวัยแก่รอบแล้วนั้น เราเรียกว่า แก่เปล่า (ส่วน) ผู้ใด มี…

บทความนี้กล่าวถึงการที่บุคคลไม่สามารถนับว่าเป็นเถระเพียงเพราะมีอายุมากหรือผมหงอก แต่จะต้องมีคุณธรรมเช่น สัจจะ ธรรมะ อหิงสา สัญญม…

๙๐ บุคคลชื่อว่าเป็นภิกษุ เพราะเหตุที่ขอกะคนพวกอื่น หามิได้ บุคคลสมาทานธรรมอันเป็นพิษไม่ชื่อว่า เป็นภิกษุ ด้ว…

ในพุทธศาสนา บุคคลที่ชื่อว่าเป็นภิกษุจะต้องมีการประชุมกัน โดยไม่สามารถบรรลุธรรมอันเป็นพิษได้เท่านั้น ผู้ที่ละบาปและประ…

๙๑ เรื่องพรานเบ็ดชื่ออริยะ น เตน อริโย โหติ เยน ปาณานิ หีสติ อหิสา สพฺพปาฌาน อริโยติ ปวุจฺจตีติ บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นอริยะ เพราะเหตุเบียดเบียน สัตว์ บุคคลเรากล่าวว่าเป็นพระอริยะ เพราะไม่ เบียดเบียนสัตว์ท…

ข้อความนี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์คำว่า 'อริยะ' ในแง่ของการไม่เบียดเบียนสัตว์ และการดำเนินชีวิตของภิกษุที่ยังไม่ถึงความสิ้นอาสวะ การรักษาศีลและวัตร รวมถึงการหลีกเลี่ยงการเบียดเบียน จึงจะได้ชื่อว่าเป็น 'อ

…เรื่องพระปธานกัมมิกติสสเถระ โย ปุพเพ กรณียาน ปจฺฉา โส กาตุมิจฺฉติ วรุณกฏฐ์ ภญฺโชว ส ปจฺฉา อนุตปฺปติ บุคคลใด ย่อมปราถนาจะทำกิจที่ควรทำก่อนไว้ (ทำ) ภายหลัง บุคคลนั้น ย่อมเดือดร้อนภายหลัง เหมือนมาณพผู้หักกิ่ง…

…เข้าใจนี้เป็นเส้นทางสู่ความบริสุทธิ์และหลุดพ้นจากทุกข์ นอกจากนี้ ยังสามารถเปรียบเทียบกับเรื่องราวของบุคคลที่ทำสิ่งสำคัญภายหลัง ซึ่งส่งผลให้ต้องเผชิญปัญหาในอนาคตเหมือนกับการหักกิ่งไม้พุ่มที่ทำให้ตกใจได้

…นกาลมฺหิ อนุฏฐหาโน ยุวา พลี อาลสิย์ อุเปโต สํสนุนสงฺกปฺปมโน กุสีโต ปญฺญาย มคฺนํ อลโส น วินฺทติ ៧៥ ก็บุคคลยังหนุ่มแน่นมีกำลัง (แต่) ไม่ขยันในกาล ที่ควรขยัน เขาถึงความเป็นผู้เกียจคร้าน มีใจ ประกอบด้วยความดำร…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการขยันหมั่นเพียรในช่วงวัยหนุ่มสาว พร้อมยกตัวอย่างบุคคลที่เกียจคร้านซึ่งไม่ได้รับผลลัพธ์ในด้านปัญญา เช่นเดียวกับการรักษาวาจาและกายเพื่อหลีกเลี่ยงอกุศลกรรม …

…ต์ เสยฺโย ย์ กตฺวา นานุตปปตีติ กรรมชั่วไม่ทำเสียเลยดีกว่า (เพราะ) กรรมชั่ว ย่อมเผาผลาญในภายหลัง ส่วนบุคคลทำกรรมใด แล้ว ไม่ตามเดือดร้อน กรรมนั้นเป็นกรรมดี อัน บุคคลทำแล้วดีกว่า. เรื่องอาคันตุกภิกษุ นครํ ยถา…

เรื่องนี้สื่อถึงความสำคัญของการทำกรรมดีและการหลีกเลี่ยงกรรมชั่ว โดยยกตัวอย่างถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการประพฤติผิด รวมถึงการรักษาตนให้ปลอดภัยจากภัยต่างๆ ในชีวิต เช่น การรักษาใจและการเลือกเพื่อนท

๑๑๗ ที่ฝึกแล้วไปสู่ที่ประชุม พระราชาย่อมทรงสัตว์ พาหนะที่ฝึกแล้ว บุคคลผู้อดกลั้นคำล่วงเกินได้ ฝึก(ตน)แล้วเป็นผู้ประเสริฐในมนุษย์ทั้งหลาย ม้า ม้าสินธพผู้อาชาไนย ๑ ช้างใหญ่…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการฝึกตนและความยอดเยี่ยมของบุคคลที่สามารถควบคุมตนเอง โดยใช้มากกว่าพาหนะที่ฝึกแล้ว เช่น ม้าและช้าง เปรียบเทียบว่าบุคคลที่ฝึกตนแล้วมีค…

…ทา โหติ มหคุฆโส จ นิททายิตา สมฺปริวตฺตสาย มหาวราโหว นิวาปปุฎโฐ ปุนปฺปุนํ คพฺภมุเปติ มนฺโทติ ในกาลใด บุคคลเป็นผู้กินมาก มักง่วง และมัก นอนหลับกระสับกระส่าย ประหนึ่งสุกรใหญ่ที่ถูก ปรนปรือด้วยอาหารฉะนั้น ในกา…

พระเจ้าปเสนทิโกศลแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการมีสติในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะในการบริโภคอาหาร เมื่อบุคคลกินมากเกินไปจะทำให้เกิดอาการง่วงนอนและมึนงง เมื่อรู้จักประมาณในโภชนะจะสามารถลดโอกาสในการเกิดโรคและทำ…

១២៦ เอโก จเร น จ ปาปาน กยิรา อปุโปสฺสุโก มาตงฺครญฺเญว นาโคติ ถ้าว่า บุคคลพึงได้สหายผู้มีปัญญาเครื่องรักษา ตัว มีธรรมเครื่องอยู่อันดี เป็นนักปราชญ์ไว้เป็นผู้ เที่ยวไปด้วยกันไ…

…ิต การมีเพื่อนที่มีความรู้และปัญญาเป็นเครื่องรักษาตัวที่สำคัญ ช่วยให้หลีกเลี่ยงอันตรายต่างๆ และทำให้บุคคลมีความสุขและมีสติในการดำเนินชีวิต หากบุคคลไม่มีสหายที่มีปัญญา ก็จะต้องเดินทางคนเดียว ซึ่งแสดงถึงความ…

…รพต จึงเป็นของล้วนด้วยทองคำที่สุกปลั่ง แม้ ความที่บรรพตนั้น (ทวีขึ้น) เป็น ๒ เท่าก็ยังไม่เพียง พอแก่บุคคลคนหนึ่ง บุคคลทราบดังนี้แล้ว จึง ประพฤติแต่พอสม. ผู้เกิดมาคนใดได้เห็นทุกข์ว่า มีกามใดเป็นแดน มอบให้ (…

…ความนี้กล่าวถึงการเห็นทุกข์ในชีวิตและความสำคัญของการศึกษาอุปธิในโลก การเข้าใจธรรมชาติของทุกข์ช่วยให้บุคคลรู้ว่าสิ่งใดไม่ควรน้อมไปในกามและทำให้เกิดการปล่อยวางจากความปรารถนาในสิ่งที่เป็นทุกข์ โดยมีความเข้าใจ…

๑๓๕ ต้นไม้ เมื่อรากไม่มีอันตราย ยังมั่นคง ถึงบุคคล ตัดแล้ว ย่อมงอกขึ้นได้อีกทีเดียว แม้ฉันใด ทุกข์นี้ เมื่อตัณหานุสัย อันบุคคลยังขจัดไม่ได้แล้ว ย่อม เ…

…รมองเห็นตัณหาเป็นเหมือนเถาวัลย์ที่ต้องตัดทิ้งด้วยปัญญาจะช่วยให้เข้าใจและลดความทุกข์ในชีวิตได้ดีขึ้น บุคคลที่ยังมีทิฏฐิที่ผิดพลาดจะยังคงติดอยู่ในกระแสของตัณหาที่นำไปสู่ความทุกข์ เราจำเป็นต้องหาทางลดผลกระทบน…

…ันตกภิกษุ โย นิพฺพนฏฺโฐ วนาธิมุตฺโต วนมุตฺโต วนเมว ธาวติ นํ ปุคฺคลเมว ปสฺสถ มุตฺโต พนฺธนเมว ธาวตีติ บุคคลใด มีอาลัยดุจหมู่ไม้อันตั้งอยู่ในป่าออกแล้ว น้อมไปในป่า (คือตปธรรม) พ้นจากป่าแล้ว ยังแล่นไป สู่ป่าตา…

บทความนี้กล่าวถึงการที่สัตว์ในสังโยชน์และกิเลสมีความทุกข์เสมอ บุคคลที่ตั้งใจหวังธรรมจะต้องเรียนรู้ในการบรรเทาตัณหาที่ทำให้เกิดความดิ้นรน เหมือนกับกระต่ายที่ถูกพรานดักแ…

…กาหติ เอสจฺฉินฺทติ มารพนฺธนนฺติ ตัณหา ย่อมเจริญยิ่งแก่ชนผู้ถูกวิตกย่ำยี มีราคะ จัด เห็นอารมณ์ว่างาม บุคคลนั่นแล ย่อมทำ เครื่องผูกให้มั่น ส่วนภิกษุใด ยินดีในธรรมเป็นที่เข้าไประงับวิตก เจริญอสุภฌานอยู่ มีสติ…

บทความนี้พูดถึงการทำให้ตัณหาหรือความปรารถนาที่เกิดจากวิตกย่ำยีของบุคคลจะเจริญยิ่งขึ้นได้อย่างไร และวิธีการที่ภิกษุผู้ยินดีในธรรม สามารถใช้ในการลดลงของตัณหา โดยการเจริญอสุ…

เอเตสุ ทินนานิ มหปผลานิ วีชานิ วุตฺตานิ ยถา สุเขตเตติ ๑๔๗ บุคคลควรเลือกให้ทาน ในเขตที่ตนให้แล้ว จะมีผล มาก เพราะการเลือกให้พระสุคตทรงสรรเสริญแล้ว ทานที่ให้ในท่านผู…

บทความนี้กล่าวถึงการเลือกให้ทานในเขตที่เหมาะสม ซึ่งสามารถเพิ่มผลบุญให้สูงยิ่งขึ้น การให้ทานแก่พระสุคตและผู้ปราศจากราคะเป็นสิ่งที่มีคุณค่าและมีกำไรในทางจิตวิญญาณ พืชที่หว่านในนานั้นก็เปรียบเสมือนการให้

…อท่อนไม้ตน คาบไว้ดีแล้ว ก็ฆ่า(ตน) ด้วยวาจาอันเป็นของๆ ตน ข้าแต่พระองค์ผู้แกล้วกล้า ประเสริฐในหมู่คน บุคคลเห็นเหตุแม้นั่นแล้ว ควรเปล่งวาจาที่ดี ไม่ควร เปล่งวาจาที่ล่วงเลยเวลา, พระองค์ย่อมทอด พระเนตรเห็นเต่า…

บทความนี้กล่าวถึงภิกษุชื่อโกกาลิกะ โดยมีเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับการใช้วาจาอย่างมีสติและปัญญา โดยแนะนำให้กล่าววาจาที่ดีและลดการพูดฟุ้งซ่าน เพื่อหลีกเลี่ยงความฉิบหายจากคำพูดที่ไม่เหมาะสม ข้าแต่พระองค์ผู้แก

…็นผู้ประมาท กลืนกินก้อนแห่งโลหะ เธออย่าเป็นผู้อันกรรม แผดเผาอยู่ คร่ำครวญว่านี้ทุกข์ ฌานย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้ไม่มีปัญญา ปัญญา ย่อมไม่มีแก่ผู้ไม่มีฌาน ฌานและปัญญาย่อมมีใน บุคคลใด บุคคลนั้นแล ตั้งอยู่แล้วในที…

ในบทความนี้กล่าวถึงผู้ที่สามารถข้ามโอฆะได้โดยการสละกิเลสและการมีสติในการพิจารณาจิตใจ เรื่องของฌานและปัญญาที่เชื่อมโยงกัน มีการพูดถึงความสำคัญของการทำสมาธิและการเข้าใจธรรมเพื่อนำไปสู่อิสรภาพจากความทุกข

…นึ่ง พาหิตปาโป หิ พฺราหฺมโณ สมจริยาย สมโณติ วุจฺจติ ปพฺพาชยมตฺตโน มล ตสุมา ปพฺพชิโตติ วุจฺจตีติ ១៦៧ บุคคลมีบาปอันลอยแล้วแล เราเรียกว่า พราหมณ์ บุคคลที่เราเรียกว่า สมณะ เพราะ ความประพฤติเรียบร้อย บุคคลขับไล…

บทความนี้นำเสนอความหมายและลักษณะของบรรพชิตในพระพุทธศาสนา โดยสำรวจคำว่า 'พราหมณ์' ซึ่งบ่งบอกถึงบุคคลที่มีบาปที่ลดน้อยลง และ 'สมณะ' ที่สื่อถึงการประพฤติเรียบร้อย พร้อมทั้งอภิปรายถึงคุณลักษณะของบุคคลที่…