หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธรรมมาตวิภาวินี: อภิญญากับอิทธิวิธญาณ
266
อภิธรรมมาตวิภาวินี: อภิญญากับอิทธิวิธญาณ
ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมาตวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 264 ๆ นวมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 265 อภิญญ…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และวจนะที่สำคัญในเรื่องอภิญญาและอิทธิวิธญาณ ซึ่งนำเสนอแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติและการรู้…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และ อภิธมฺมตฺถวิภาวินี
267
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และ อภิธมฺมตฺถวิภาวินี
ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 265 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 266 วิชาน…
เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและอภิธมฺมตฺถวิภาวินี โดยวิเคราะห์ความรู้เกี่ยวกับจิตและอารมณ์ตามหลักของพระพุทธศาสนา และการปฏิสั…
อภิธรรมนิพพานและญาณในพระพุทธศาสนา
269
อภิธรรมนิพพานและญาณในพระพุทธศาสนา
ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมาตวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 267 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 268 อนิจจ…
เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์อภิธรรมที่เกี่ยวข้องกับนิพพาน โดยมีการอธิบายลักษณะของทุกขลักษณ์, อนิจจา และการพัฒนาญาณต่างๆ โดยโยงเข้ากับหลักการทางพระพุทธศาสนา เช่น อนัตตา, อุทิศญาณ และปฏิสังขาญาณ เพื่อให
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
270
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 268 นวมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 269 สีลญฺจา…
บทความนี้เน้นการศึกษาและวิเคราะห์เกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา ซึ่งเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญในทางอภิธรรมที่ช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าใจถึงจิตสำนึก การกระทำ และผลกระทบจากก…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
274
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 272 นวมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 273 ตึสโพธิ…
เนื้อหานี้นำเสนอการศึกษาอภิธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติและการเข้าใจในธรรมชาติของสังขารและการปฏิบัติตามมรรค มีการพูดถึงญาณที่เกี่ยวข้องกับการหยั่งรู้และมุมมองทางธรรมะอย่างลึกซึ้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในก
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา: แนวคิดและการประยุกต์
280
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา: แนวคิดและการประยุกต์
ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 278 ปกรณาวสานวณฺณนา หน้าที่ 279 โสหเมตสฺ…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา เป็นงานศึกษาเกี่ยวกับอภิธมฺมและการตีความที่มีลักษณะเป็นเอกลักษณ์ โดยเนื้อหาทรงคุณค่าเหล่านี้ได้…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
42
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…วยประการอย่างนี้แล้ว บัดนี้ เพื่อ จะตั้งชื่อจิตที่พ้นไปจากจิตเหล่านั้นว่า โสภณะ จึงกล่าวคำมีอาทิว่า ปาปาเหตุกมุตฺตานิ ดังนี้ ฯ จิตอันพ้นจากจิตที่ชื่อว่าปาปะ เพราะ พราะให้บุคคลที่ถูกครอบงำ
…สั่นน้ำหนักและผลของอารมณ์ต่างๆ ที่ส่งผลต่อจิตใต้สำนึก และการเปลี่ยนแปลงของจิตเมื่อพ้นจากการครอบงำของปาปะ โดยให้อธิบายถึงความแตกต่างของจิตชนิดต่างๆ ผ่านการคำนวณและการพิจารณาในบริบทที่กว้างขวาง
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - ความหมายและลักษณะของจิต
92
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - ความหมายและลักษณะของจิต
…ตกัมมัญญตานั้น มีการระงับความที่กายและจิตไม่ควรแก่การงาน เป็นลักษณะ ฯ ภาวะแห่งความคล่องแคล่ว ชื่อว่าปาคุญญะ ฯ ปาคุญญะ นั้นนั่นแล ชื่อว่าปาคุญญตาฯ ความคล่องกาย ชื่อว่าปาคุญญะ ฯ ความคล่องจิตก็อย่างนั้น ๆ …
ในเนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี จะนำเสนอการวิเคราะห์คุณลักษณะของจิตในความสงบและการตั้งใจทำงาน สิ่งที่มีความสำคัญคือการไม่มีโทสะ หรืออโทสะ ที่จะทำให้จิตมีความไม่เกรี้ยวกราดเหมือนมิตรผู้อนุกูล ขณะ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 98
98
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 98
…ั้งหมด) ดังนี้ เพื่อ ยืนยังคำนั้นนั่นแลให้หนักแน่น (มั่นคง)ฯ จริงอยู่ ชนผู้ซึ่งดำเนินใน กายทุจริต มีปาณาติบาตเป็นต้น แม้ทุกคนเป็นผู้ไม่เห็นโทษในปาณา ติบาตเป็นต้นนั้นด้วยโมหะ ไม่เกลียดแต่ปาณาติบาตเป็นต้น…
… โดยมีการอธิบายถึงหลักการของสพฺพากุศลสาธารณา และบทบาทของอำนาจในจิต โดยสถานการณ์ที่คนทำกรรมไม่ดีเช่น ปาณาติบาตเป็นต้น มักไม่เห็นโทษในกรรมที่ทำซึ่งมาจากโมหะ โดยไม่เกลียดหรือกลัว สิ่งเหล่านั้น บทความระบุว่…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา: การวิเคราะห์ชวนะ
168
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา: การวิเคราะห์ชวนะ
…โลกิยอัปปนา เพราะฉะนั้น เพื่อคัดค้านมติของพวกนิกายันตริกะนั้น ท่านอาจารย์จึงกล่าวบทมีอวธารณะว่า ภวงคปาโตว ดังนี้ ฯ บทว่า ตตฺถ คือ ในกามาวจรชวนะที่ประกอบด้วยญาณทั้ง 4 เหล่านั้น และ ในชวนะที่เป็นมหัคคตะแล…
ในเนื้อหานี้ได้พูดถึงการวิเคราะห์อภิธัมมัตถที่เกี่ยวข้องกับชวนะในระดับต่างๆ โดยเฉพาะการชวนะที่ประกอบด้วยญาณทั้ง 4 ซึ่งเกี่ยวข้องกับมายาและความจริงทางศาสนา นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเทียบระหว่างนิกายต่างๆ
ปาฏิหาริย์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
179
ปาฏิหาริย์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 179 ปาฏิหาริย์ หรือแก่พระสาวกเหล่าอื่นในเวลาเห็นปานนี้ ฯ ส่วนคำว่า ๔ หรือ ๕ ดวงนี้ ท่านอาจารย์ธรรมปาลเถระก…
เนื้อหาในหน้า 179 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา พูดถึงการเจริญสติและการเข้าใจการทำงานของปัจจเวกขณจิตทั้ง ๔ และ ๕ ดวงที่เกี่ยวข้องกับพระสาวก ปรัชญาของจิตในบทนี้ยังสำรวจถึงอุปนิสัยและค
กรรมและผลของกรรมในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
193
กรรมและผลของกรรมในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…้วยอำนาจแห่งฐานะที่ให้ผล คือ อกุศล (คือความไม่ฉลาด กรรมไม่ดี) ๑ กามาวจรกุศล กุศลที่เป็น กามาวจร ๑ รูปาวจรกุศล กุศลที่เป็นรูปวจร ๑ อรูปาวจรกุศล กุศลที่ เป็นอรูปาวจร ๑ ฯ [อธิบายอกุศลกรรมบถ ๑๐] บรรดากรรมเห…
…เภทหลัก โดยกรรมสามารถแบ่งได้ตามลำดับการให้ผลและอำนาจแห่งฐานะที่ให้ผล เช่น อกุศลกรรม, กามาวจรกุศล, รูปาวจรกุศล, และอรูปาวจรกุศล โดยเฉพาะอกุศลกรรมมี 3 ประเภท ได้แก่ กายกรรม, วจีกรรม, และมโนกรรม ซึ่งแต่ละป…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
194
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ิญญัติ ก็เป็นไปโดยมากเฉพาะในทางใจ ฯ [สมุฏฐานที่เกิดของอกุศลกรรมบถ ๑๐] บรรดาอกุศลกรรมบถ ๑๐ เหล่านั้น ปาณาติบาต ๑ ผรุสวาจา ๑ ๆ พยาบาท ๑ เกิดโดยมีโทสะเป็นมูลฯ กาเมสุมิจฉาจาร ๑ อภิชฌา ๑ มิจฉาทิฏฐิ ๑ เกิดโดย…
…ด นอกจากนี้ยังกำหนดประเภทของกุศลกรรมและอกุศลกรรมบถ 10 อย่าง รวมถึงความแตกต่างระหว่างกามาวจรกุศลและรูปาวจรกุศล ทำให้เห็นภาพรวมของกรรมในทางพุทธศาสนาและการปฏิบัติในมโนกรรม
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การเจริญฌานและการเกิดในพรหมโลก
196
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การเจริญฌานและการเกิดในพรหมโลก
… ตามสมควร แก่การสมภพ ฯ [พระโยคาวจรเจริญฌานแล้วไปเกิดในชั้นพรหมโลก] ก็พระโยคาวจร เจริญปฐมฌานที่เป็นรูปาวจรกุศลได้อย่างเล็กน้อย แล้ว ย่อมเกิดในพวกพรหมชั้นปาริสัชชา ครั้นเจริญปฐมฌานนั่นเอง ได้อย่างปานกลางแ…
…มฌานจนถึงปัญจมฌาน ซึ่งแต่ละระดับจะนำไปสู่วิสัยโคตรที่แตกต่างกัน เช่น การเกิดในพวกพรหมชั้นต่างๆ เช่น ปาริสัชชา ปุโรหิตา และมหาพรหม ทั้งนี้ยังมีการสำรองสัญญาและการเกิดในชั้นอสัญญีสัตว์ และพระอนาคามีในสุทธ…
อปราปริยเวทนียกรรม และอโหสิกรรม
219
อปราปริยเวทนียกรรม และอโหสิกรรม
…ตน ๆ ไปแล้ว เมื่อความเป็นไปแห่งสังสารวัฏขาดลง ชื่อว่าเป็นอโหสิกรรม (คือกรรมให้ผลสำเร็จแล้ว) က บทว่า ปากกาลวเสน ความว่า ด้วยอำนาจกาลแห่งกรรมทั้ง อย่างข้างต้น ที่ท่านกำหนดไว้อย่างนี้ คือ ในปัจจุบันกาล ในล…
…่างการกระทำที่ส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตและกฎแห่งกรรมที่มีในปัจจุบันและอนาคต โดยเฉพาะการกระทำที่รุนแรงอย่างปาณาติบาต ซึ่งเป็นกรรมที่มีผลต่อชีวิต.
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: ความสำคัญของการกระทำและศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
220
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: ความสำคัญของการกระทำและศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 220 เป็นต้นเหล่านั้น ชื่อว่าปาณะ โดยโวหาร ได้แก่สัตว์ โดยปรมัตถ์ ได้แก่ชีวิตินทรีย์ ฯ เจตนาคิดจะฆ่าของคนผู้มีความสำคัญในสัตว์มีชีว…
เนื้อหานี้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลีในเรื่องการแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของเจตนาในการกระทำ อาทิ ปาณาติบาต ซึ่งหมายถึงการฆ่าสัตว์, อทินนาทาน ซึ่งหมายถึงการลักขโมย และกาเมสุมิจฉาจาร ซึ่งรวมถึงการประพฤ…
การกำหนดกรรมและทวารในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
221
การกำหนดกรรมและทวารในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…ฯ และทวารที่เป็นทางแห่งความเป็นไปของกายกรรม ท่านเรียกว่า กายทวาร ฯ แต่กายกรรมของคนที่บังคับให้เขาทำ ปาณาติบาตเป็นต้น ด้วยวาจา ย่อมเป็นไปในวิถีทวาร เพราะฉะนั้น จึงไม่ควรกำหนดกรรมด้วยทวาร, อนึ่ง วจีกรรมขอ…
…งกาย ในขณะที่วจีกรรมเกี่ยวข้องกับการกระทำผ่านคำพูด ตัวอย่างที่นำเสนอ เช่น กายกรรมของคนที่บังคับให้ทำปาณาติบาต และวจีกรรมของคนที่ทำมุสาวาท ทุกอย่างถูกอธิบายเพื่อแสดงถึงความสำคัญในการกำหนดกรรมและทวาร ซึ่ง…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
244
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 244 ปานกลาง ชื่อว่ามัชฌิมฌาน ฌานที่บุคคลให้เกิดด้วยฉันทะเป็นต้น ที่ประณีต ชื่อว่าปณีตฌาน ดังนี้แล ฯ พอทีไม…
ในคัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหบาลีได้มีการกล่าวถึงการเจริญฌาน โดยเฉพาะมัชฌิมฌานและปณีตฌาน ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการเข้าถึงอภิญญา จากการเจริญปัญจมฌาน บุคคลสามารถพัฒนาจิตถึงขั้นวิญญาณได้ ที่สำคัญคือการทำความเข้า
พระอนาคามีและการเกิดในสุทธาวาส
246
พระอนาคามีและการเกิดในสุทธาวาส
…า "ถึงแม้พวกสตรี จะเป็นพระอริยะ หรือไม่ใช่พระอริยะก็ตาม ตาม ผู้มีปกติได้สมาบัติ ๘ ย่อมเกิดในพวกพรหม ปาริสัชชาเท่านั้น " ฯ อีกนัยหนึ่ง ในภพแห่งพวกพรหมปาริสัชชาเป็นต้น นี้ พระอริยาเจ้าทั้งหลาย ผู้เกิดในภพ…
…ที่เกี่ยวข้องกับการทำสมาธิ โดยเฉพาะในเวลาที่ใกล้จะมรณะ พระอริยาบุคคลที่มีสมาบัติ ๘ ย่อมเกิดในพวกพรหมปาริสัชชา และข้อสรุปซึ่งมีอย่างชัดเจนในอรรถกถา เนื้อหาจึงแสดงความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งระหว่างสภาวะและการเ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
303
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…่ซ่านไปในสรีระ ตามแนวเส้นเอ็นสำหรับ และจำเดิมแต่เวลาที่โอชะจากเสมหะที่อยู่ใน รับรสของคัพภเสยยกสัตว์ ปากเป็นต้น แผ่ซ่านไปในสรีระตามลำดับเส้นเอ็นสำหรับรับรสของ พวกสัตว์ผู้เป็นสังเสทชะและอุปปาติกะ ฯ จุติจิ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการเชื่อมโยงระหว่างอาหารที่มารดากินและการเกิดจิตในสรีระ ตามแนวคิดในอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฏีกา อธิบายว่าจิตเริ่มเกิดขึ้นก่อนกัมมชรูป และการกำหนดอายุ ไออุ่น และวิญญา