ผู้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 372 / 1135

៥៣ ในมนุษย์ทั้งหลายผู้มีเวรกัน พวกเราไม่มีเวร เป็น อยู่สบายดีหนอ ในมนุษย์ทั้งหลายผู้มีเวรกัน พวก เราไม่มีเวรอยู่ ในมนุษย์ท…

…เมื่อเราไม่ต้องมีความขวนขวายเกินไป การอยู่ในสภาวะที่สงบสุขจึงเป็นสิ่งที่เหมาะสมและเราเองก็จะกลายเป็นผู้มีปีติเหมือนเทวดาชั้นอาภัสระ โดยไม่ถูกกิเลสชาตเครื่องกังวลเข้ามาทำลายความสุขนี้

๕๘ เรื่องปราชัยของพระเจ้าโกศล ชย์ เวร์ ปสวติ ทุกข์ เสติ ปราชิโต อุปสนฺโต สุข เสติ หิตวา ชยปราชยนฺติ ผู้ชนะย่อมก่อเวร ผู้แพ้ย่อมอยู่เป็นทุกข์ ผู้สงบ ระงับ ละความชนะและความแพ้ได้แล้ว ย่อมอยู่ เป็นสุข. เรื่…

บทความนี้กล่าวถึงปราชัยและความทุกข์ของผู้แพ้ ในขณะที่ผู้ชนะสร้างเวรกรรม นอกจากนี้ยังบรรยายถึงความสำคัญของการละความชนะและแพ้เพื่อเข้าสู่ภาวะสง…

…๒ การพบเห็นเหล่าอริยบุคคลเป็นการดี การอยู่ ร่วม (ด้วยเหล่าอริยบุคคล) ให้เกิดสุขทุกเมื่อ บุคคลพึงเป็นผู้มีสุขเป็นนิตย์แท้จริง เพราะไม่ พบเห็นพวกคนพาล เพราะว่า คนเที่ยวสมาคมกับคน พาล ย่อมโศกเศร้าตลอดกาลยืด…

การพบเห็นและอยู่ร่วมกับเหล่าอริยบุคคลเป็นสิ่งที่ดี โดยนำมาซึ่งความสุขและความเจริญทางจิตใจ ในขณะที่การอยู่ร่วมกับคนพาลย่อมทำให้เกิดทุกข์ ควรเลือกคบหาเพื่อนที่เป็นปราชญ์และมีปัญญา เพื่อให้ชีวิตเต็มไปด้ว

…ตสฺส นตฺถิ โสโก กุโต ภยนฺติ ความโศกย่อมเกิดแต่ของที่รัก ภัยย่อมเกิดแต่ของ ที่รัก ความโศกย่อมไม่มีแก่ผู้ปลดเปลื้องได้จาก ของที่รัก ภัยจักมีแต่ไหน

ในบทนี้พูดถึงความเป็นไปของสรีระที่ไม่มีอยู่แล้วและความเข้าใจในธรรมชาติของการตาย ผู้เขียนเน้นว่าเมื่อบุคคลถึงแก่กรรม สัมพันธ์ระหว่างญาติและผู้สูญเสียจะไร้ความเศร้าโศกหากเข้าใจในธรรมชาต…

๖๖ ความโศกย่อมเกิดแต่กาม ภัยย่อมเกิดแต่กาม ความโศกย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้พ้นวิเศษแล้วจากกาม ภัยจักมีแต่ไหน. เรื่องพราหมณ์คนใดคนหนึ่ง ตณฺหาย ชายเต โสโก ตณฺหาย ชายเต ภย์ ตณฺหา…

เนื้อหาเกี่ยวกับความโศกและภัยที่เกิดจากตัณหาและการพ้นจากความทุกข์กล่าวถึงว่าความโศกและภัยจะไม่มีแก่บุคคลที่พ้นจากตัณหาและการทำดีตามหลักธรรม นอกจากนี้ยังมีการยกตัวอย่างถึงเด็ก 500 คนที่มีความสำคัญว่าจะ

…องพระอนาคามิเถระ ฉนฺทชาโต อนกขาเต มนสา จ ผุโฏ สิยา กาเมสุ อปปฏิพทฺธจิตโต อุทธโสโตติ วุจฺจตีติ ภิกษุ ผู้มีฉันทะเกิดแล้วในพระนิพพานอันใครๆ บอกไม่ได้ จึงเป็นผู้อันใจถูกต้องแล้วก็ดี ผู้มีจิตไม่ เกี่ยวเกาะในก…

เรื่องราวนี้นำเสนอพระอนาคามิเถระซึ่งมีความรู้ในนิพพาน และนายนันทิยะที่กลับมายังท่ามกลางญาติพี่น้อง โดยแสดงถึงการต้อนรับจากคนรอบข้างเมื่อมีการทำบุญและความหมายของการกลับคืนสู่วิถีที่ถูกต้อง บุญที่ได้ทำไ

…ชาติ บุคคลพึงละความโกรธ สละความถือตัว ล่วง สังโยชน์ทั้งสิ้นได้ ทุกข์ทั้งหลายย่อมไม่ตกต้อง บุคคลนั้น ผู้ไม่ข้องในนามรูป ไม่มีกิเลสเครื่องกังวล เรื่องภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง โย เว อุปฺปติต โกธ์ รถ ภนฺตัว ธารเย …

…บคุมอารมณ์ โดยเฉพาะความโกรธ เพื่อไม่ให้ทุกข์มาถึงบุคคลนั้น การละความโกรธและการสละความถือตัวจะช่วยให้ผู้ปฏิบัติเข้าถึงจิตที่บริสุทธิ์และพ้นจากทุกข์ในวัฏสงสาร.

…ิ โย เจปิ อติจฺจ ชีวติ อถโข โส ชรสาปี มียตีติ ชีวิตนี้น้อยหนอ สัตว์ย่อมตายหย่อนแม้กว่า 900 ปี แม้หากผู้ใดเป็นอยู่เกินไป ผู้นั้นย่อมตายแม้ เพราะชราโดยแท้. อหึสกา เย มุนโย เต ยนฺติ อาจุติ ฐานํ นิจฺจํ กาเยน…

บทความนี้พูดถึงความรักที่เกิดขึ้นในจิตใจของผู้คน โดยอธิบายถึงเหตุผลที่ทำให้คนเรารักและสนิทสนมกัน แม้จะไม่เคยพบกันมาก่อน ซึ่งเกิดจากปัจจัยสองอย่างค…

…ิ ๗๓ อตุละ การนินทาหรือสรรเสริญนั่น เป็นของเก่า นั่นไม่ใช่เป็นเหมือนมีในวันนี้ ชนทั้งหลาย ย่อมนินทา ผู้นั่งนิ่งบ้าง ย่อมนินทาผู้พูดมากบ้าง ย่อมนินทา ผู้พูดพอประมาณบ้าง ผู้ไม่ถูกนินทาไม่มีในโลก คนผู้ถูกนิ…

บทความนี้กล่าวถึงการนินทาและการสรรเสริญที่เกิดขึ้นในสังคม โดยบ่งบอกว่าไม่ว่าจะมีความประพฤติอย่างไร ผู้คนก็มีแนวโน้มที่จะนินทากันอยู่เสมอ และไม่มีใครในโลกนี้ที่จะไม่ถูกนินทาเลย เมื่อพิจารณาถึงผู้ที่ควรได…

៧៨ เรื่องพราหมณ์คนใดคนหนึ่ง อนุปุพเพน เมธาวี โถก๋ โถก๋ ขเณ ขเณ กมฺมาโร รชต เสว นิทฺธเม มลมตฺตโนติ. ผู้มีปัญญา (ทำกุศลอยู่) คราวละน้อยๆ ทุกๆ ขณะโดยลำดับ พึงกำจัดมลทินของตนได้ เหมือน ช่างทองปัดเป่าสนิมทอง…

เนื้อเรื่องพูดถึงการทำกุศลที่นำไปสู่การกำจัดมลทิน และเรื่องของกรรมซึ่งส่งผลให้ผู้ที่ประพฤติผิดพลาดนำไปสู่ทุคติ การเปรียบเทียบการทำกุศลกับการปัดเป่าสนิมทองชี้ให้เห็นถึงการต้องทำอย่าง…

…้า สหาย แม้ท่านก็มี ๔ เท้า มาเถิดสีหะ ท่านจงกลับ เพราะเหตุไรหนอ ท่านจึง กลัวแล้วหนีไป? สุกร ท่านเป็นผู้ไม่สะอาด มีขนเปื้อนด้วยของเน่า มีกลิ่นเหม็นฟุ้งไป ถ้าท่านประสงค์ต่อสู้ เราจะให้ ความชนะแก่ท่านนะสหาย…

…ละความเกียจคร้านในการดำรงชีวิต. เรื่องนี้สอนให้เห็นถึงการมีวินัยและการดูแลตนเองอย่างมีคุณภาพ. สำหรับผู้ดูแลรักษาตนเองบารมีและความไม่ประมาทเป็นสิ่งสำคัญในการหลีกเลี่ยงมลทินเหล่านี้.

…ฺกิลิฏเจน ชีวิต หิริมตา จ ทุชฺชีวํ นิจฺจํ สุจิคเวสินา อลีเนนาปค เภน สุทฺธาชีเวน ปสฺสตาติ ๘๑ อันบุคคลผู้ไม่มีความละอาย กล้าเพียงดังกา มี ปกติกำจัด (คุณผู้อื่น) มักแล่นไป (เอาหน้า) ผู้คะนอง ผู้เศร้าหมอง เป…

…ยวกับภิกษุชื่อจูฬสารีที่มีคุณธรรมและความละเอียดอ่อนในการใช้ชีวิต โดยแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างผู้ที่มีความละอายและผู้ที่ขาดความละอาย ในตอนท้ายมีการพูดถึงอุบาสกห้าคนที่ต้องละเว้นจากการทำบาปต่างๆ เพื…

…ิคจฺฉติ มูลฆจฺนํ สมูหนํ สมาธิ อธิคจนตีติ ๘๓ ชนย่อมให้(ทาน)ตามศรัทธา ตามความเลื่อมใส แล ชนใด ย่อมเป็นผู้เก้อเขินในเพราะน้ำและข้าว ของชนเหล่าอื่นนั้น ชนนั้น ย่อมไม่บรรลุสมาธิ ใน กลางวันหรือในกลางคืน ก็อกุศ…

บทนี้อภิปรายเกี่ยวกับการบรรลุสมาธิและวิธีการที่ผู้คนมักใช้ในการพัฒนาจิตใจของตนเอง ดังนั้นการให้ทานตามศรัทธาและการหลีกเลี่ยงการเป็นผู้รับให้มีความรู้สึ…

…ฺส นิจฺจํ อุชุฌานสญฺญิโน อาสวา ตสฺส วฑฺฒนฺติ อารา โส อาสวกฺขยาติ อาสวะทั้งหลายย่อมเจริญแก่บุคคลนั้น ผู้คอยดู โทษของบุคคลอื่น ผู้มีความมุ่งหมายในอันยกโทษ เป็นนิตย์ บุคคลนั้น เป็นผู้ไกลจากความสิ้นไปแห่ง อา…

บทความนี้กล่าวถึงเรื่องของเมณฑกเศรษฐี โดยเฉพาะการมองเห็นโทษของผู้อื่นที่ทำได้ง่าย ในขณะที่ตนกลับมองไม่เห็นโทษของตนเอง เหมือนกับการโปรยแกลบเพื่อปกปิดข้อบกพร่อง นอกจาก…

๘๖ บุคคลไม่ชื่อว่าตั้งอยู่ในธรรมเพราะเหตุที่นำคดีไป โดยความผลุนผลัน ส่วนผู้ใดเป็นบัณฑิต วินิจฉัย คดีและสภาพไม่ใช่คดีทั้ง ๒ ย่อมนำบุคคลเหล่าอื่น ไปโดยความละเอียดลออ โดยธรรมสม่ำ…

…อยู่ในธรรมไม่ได้ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจอย่างเร่งรีบ แต่ต้องอาศัยการวินิจฉัยที่ละเอียดและมีความรอบคอบ ผู้ที่มีปัญญาเป็นบัณฑิตแท้จริง เพราะเขาไม่เพียงแค่พูดมาก แต่ยังสามารถรักษาความเกษมและไม่มีเวร ไม่มีภัย …

โสกา น ภวนฺติ ตาทิโน อุปสนฺตสฺส สทา สตีมโตติ ความโศกทั้งหลาย ๘๗ ย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตมั่นคง ไม่ประมาท เป็นมุนี ศึกษาในทางแห่งโมนปฏิบัติ ผู้คงที่ ระงับแล้ว มีสติทุกเมื่อ น ตาวตา ธมฺ…

บทความนี้พูดถึงความโศกและการควบคุมจิตใจที่มั่นคง ซึ่งเกิดขึ้นจากการฝึกฝนในทางแห่งธรรม การที่ผู้มีจิตมั่นคงและไม่ประมาทจะไม่ต้องเผชิญกับความโศก และผู้ที่ศึกษาธรรมจะเห็นความจริง แม้จะฟังเพียงน้อยนิ…

…สา สญฺญโม ทโม ส เว วนฺตมโล ธีโร โส เถโรติ ปวุจฺจตีติ. บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นเถระ เพราะมีผมหงอกบน ศรีษะ ผู้มีวัยแก่รอบแล้วนั้น เราเรียกว่า แก่เปล่า (ส่วน) ผู้ใด มีสัจจะ ธรรมะ อหิงสา สัญญมะ และทมะ ผู้นั้นแล ผ…

…ณะทางกายภาพเท่านั้น โดยบุคคลที่มีความริษยาและความตระหนี่จะไม่ได้รับการนับถือในฐานะคนดี ในทางกลับกัน ผู้ที่มีปัญญาและสามารถปล่อยวางความรู้สึกเหล่านี้ไปได้จะได้รับการยกย่องเป็นคนดีและมีคุณธรรมอย่างแท้จริง

…ิ อลาน สพฺพโส น มณฑเกน สมโณ อิจฉาโลภสมาปนฺโน โย จ สเมติ ปาปาน สมิตตฺตา หิ ปาปาน สมโณติ ปวดุจตีติ ๘๙ ผู้ไม่มีวัตร พูดเหลาะแหละ ไม่ชื่อว่าสมณะเพราะ ศรีษะโล้น ผู้ประกอบด้วยความอยากและความโลภ จะเป็นสมณะอย่าง…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับภิกษุชื่อหัตถกะและข้อบ่งชี้ว่าผู้ใดเป็นสมณะ โดยเน้นว่า ผู้ไม่มีวัตรและมีความโลภไม่สามารถถือเป็นสมณะได้ ในขณะที่ผู้ที่สามารถสงบบาปได้ถ…

…ราะเหตุที่ขอกะคนพวกอื่น หามิได้ บุคคลสมาทานธรรมอันเป็นพิษไม่ชื่อว่า เป็นภิกษุ ด้วยเหตุเพียงเท่านั้น ผู้ใดในศาสนานี้ ลอยบุญและบาปแล้ว ประพฤติพรมจรรย์ (รู้ธรรม) ในโลก ด้วยการพิจารณาเที่ยวไป ผู้นั้นแล เรา เ…

…ละการพิจารณาเกี่ยวกับบุญและบาป โดยเฉพาะการเว้นบาปและการถือธรรมอันประเสริฐ ซึ่งจะทำให้เขาเรียกว่าเป็นผู้มีปัญญาในทางธรรม นอกจากนั้น ผู้ที่เข้าใจอรรถทั้งสองในโลก ก็จะได้รับการนับถือในฐานะมุนีด้วย

…ย บท ๔ ประเสริฐ บรรดา ธรรมทั้งหลาย วิราคะประเสริฐ บรรดาสัตว์ ๒ เท้า และ (อรูปธรรมทั้งหลาย) พระตถาคต ผู้มีจักษุ ประเสริฐ ทางนั่นเท่านั้น เพื่อความหมดจดแห่ง ทัสสนะ ทางอื่นไม่มี

เนื้อหาเกี่ยวกับภิกษุ 500 รูปและความสำคัญของมรรคแปดในพระพุทธศาสนา เห็นได้ว่ามรรคซึ่งมีองค์ 8 เป็นเส้นทางที่ประเสริฐที่สุดสำหรับการหลุดพ้นจากทุกข์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงคุณธรรมและสัจจะที่มีความสำคัญต่อกา