การคุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้ง 5
…งอีกชั้นหนึ่ง
๕. ประกอบด้วยสติสมัปชัญญะ เมื่อดรสอธิบายเรื่องคุ้มครองวาจาในอินทรีย์ทั้งหลายจบลงแล้ว พระสมมาสมพูเจ้า จึงทรงแสดงสติสมัปชัญญะแก่พระเจ้าชาติศตรว่า
“มหาพิริต ภิกษุชื่อว่าประกอบด้วยสติสมัปชัญญ…
การคุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้ง 5 คือ ตา หู จมูก ลิ้น และกาย เพื่อป้องกันไม่ให้บาปและอัตสรรธรรมเข้ามาในใจ เปรียบเสมือนเมืองที่ต้องมีการป้องกันที่ดี, โดยการปฏิบัติสมาธิและสติสมัปชัญญะที่จะคอยดูแลการกระทำ