มหาภูต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 2 / 6

… ตัวตนเรา นี้แหละ ภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกานี้แหละ มีอยู่ ๕ เท่านั้นแหละ รูป ๑ นาม ๔ รูป ๑ ก็คือ มหาภูตรูป ทั้ง ๔ ดิน น้ำ ไฟ ลม ที่ประชุม เป็นร่างกายนี้ นี่เรียกว่ารูปขันธ์ เวทนา ก็เวทนา ความรับอารมณ์ คว…

ขันธ์ ๕ อธิบายถึงธรรมชาติของมนุษย์ที่ประกอบไปด้วยรูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ โดยรูปเป็นส่วนที่มองเห็น ในขณะที่เวทนาคือความรู้สึกที่เกิดจากอารมณ์ต่างๆ เช่น ความสุขและความทุกข์ สัญญาคือการจำและรับร

…ม่เข้าใจ รูป น่ะคือร่างกาย ประกอบด้วยธาตุทั้ง ๔ ดิน น้ำ ไฟ ลม ผสมกันอยู่นี้ ถ้าว่าแยกออกไปก็เป็น ๒๔ มหาภูตรูป ๔ อุปาทายรูป ๒๔ เป็นรูป ๒๘ ประการดังนี้ นี่แหละมีรูปเท่านี้ เป็นเบญจขันธ์นี้ รูป ๒๘ เวทนา สัญญา …

บทความนี้นำเสนอวิธีการปล่อยขันธ์ ๕ ที่ไม่ใช่ของเล็กน้อยและไม่ใช่ของปล่อยง่าย ซึ่งถ้าปล่อยไม่ได้ก็จะเป็นทุกข์ แต่ถ้าปล่อยได้จะเป็นจัตุรัสในการใช้ชีวิต ขันธ์ ๕ ประกอบไปด้วย รูป, เวทนา, สัญญา, สังขาร และ

…๙ หรือ ๑๒๑ ดวง ถ้าแยกพิสดารออกไปตามฌานทั้ง ๕ เจตสิก จําแนกออกไปถึง ๕๒ ดวง รูป จำแนกออกไปถึง ๒๘ รูป (มหาภูต ๔ อุปาทยรูป ๒๔) นิพพาน ๓ (คือ กิเลสนิพพาน ขันธนิพพาน ธาตุนิพพาน) หลวงพ่อวัดปากน้ำได้แสดงตัวอย่างเรื…

เนื้อหาพระธรรมเทศนานี้กล่าวถึงพระปรมัตถ์ซึ่งเป็นหัวใจของการศึกษาพระพุทธศาสนา อธิบายว่าอกุศลจิต ๑๒ ดวงมีความสำคัญอย่างไรในชีวิตประจำวันของเราและเป็นสาเหตุให้บุคคลกระทำผิดได้อย่างไร หลวงพ่อวัดปากน้ำอธิบ

…อนั้น ย่อมเบื่อหน่ายในทุกข์ นี้เป็นหนทางหมดจดวิเศษ เบญจขันธ์ ทั้ง ๕ ประกอบด้วย รูป ๑ ได้แก่ รูป คือ มหาภูตรูปทั้ง ๔ ดิน น้ำ ลม ไฟ นาม ๔ ได้แก่ เวทนา คือ การรู้และรับอารมณ์ทุกข์ สุข ไม่สุขไม่ทุกข์ ดีใจ เสียใ…

บทนี้พูดถึงเบญจขันธ์หรือขันธ์ ๕ ที่มีองค์ประกอบประกอบด้วยรูป, เวทนา, สัญญา, สังขาร และวิญญาณ ซึ่งมีสภาพเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และแตกสลายไป โดยอธิบายประเภทและกำเนิดของสังขาร ๔ รูปแบบ ได้แก่ อัณฑชะ, สังเสทชะ

ซึ่งประกอบด้วยมหาภูต 4 คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม และธาตุไฟ ส่วนวิญญาณนั้น หมายถึงใจนั่นเอง กายมนุษย์ที่เกิดแต่มารดาบิดา…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของมหาภูต 4 ที่ประกอบขึ้นเป็นกายมนุษย์ และความเชื่อมโยงระหว่างรูปและวิญญาณตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส การเจ…

…โลกนี้และ โลกอื่นให้แจ้งด้วยปัญญาอันยิ่งเองแล้วสอนผู้อื่นให้รู้แจ้งไม่มีในโลก คนเรานี้เป็นแต่ประชุม มหาภูตทั้ง 4 เมื่อตาย ธาตุดินก็จะไปตามธาตุดิน ธาตุน้ำก็จะไปตามธาตุน้ำ ธาตุไฟก็จะไป 3 พระมหาดาวสยาม วชิรปญฺ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงลัทธิมักขลิโคสาลซึ่งมีความเชื่อว่าไม่มีเหตุไม่มีปัจจัยในการเกิดขึ้นของสุขทุกข์ และลัทธิอชิตเกสกัมพลที่ยึดมั่นในวัตถุนิยม รวมทั้งการแสดงความคิดที่ไม่เห็นคุณค่าของกรรมและการกระทำ โดยเส

…น ก็แล้วแต่อำนาจแห่งการกระทำที่ตนทำไว้ครั้งเมื่อเป็นมนุษย์ ส่วนร่างกายที่ไม่มี จิตที่เรียกว่า คนตาย มหาภูตรูปอันประกอบด้วยธาตุ 4 ก็แตกทำลายสลายไปสู่สภาพเดิม เมื่อนักศึกษาทราบวิธีการเปลี่ยนภพแล้ว ต่อไปนักศึก…

ในส่วนนี้จะมีการพูดถึงลักษณะของปรโลกหรือสถานที่หลังความตายซึ่งสอดคล้องกับหลักคำสอนของพระพุทธศาสนา ซึ่งเน้นให้เห็นจริงและพิสูจน์ได้ ไม่ใช่การเชื่อโดยปราศจากเหตุผล โดยมีการแบ่งประเภทของภพ 3 และการเดินทา

…ด้เฉพาะผู้ที่เพ่งกสินจนได้ฌานที่ 4 มาแล้ว จึงจะสามารถเจริญ กัมมัฏฐานหมวดนี้ได้ ข. ภูตกสิณ (กสิณ คือ มหาภูตรูป) 4 มี ปฐวี (ดิน) อาโป (น้ำ) เตโช (ไฟ) วาโย (ลม) ค. อาโลกสิณ กำหนดแสงสว่างเป็นอารมณ์ การกำหนดนิมิ…

กัมมัฏฐานนี้ใช้ได้เฉพาะผู้ที่ได้ฌานที่ 4 แล้ว ผู้ปฏิบัติสามารถเลือกกัมมัฏฐานจาก 10 รูปแบบ โดยเน้นที่อาโลกสิณและภูตกสิณ เพื่อให้เหมาะสมกับจริตของแต่ละบุคคล พระมงคลเทพมุนีเสนอวิธีนี้ว่าเป็นอุปการคุณต่อน

…ง, แสงไฟ กสิณที่ว่าง , อากาศ กสิณ 4 ชนิดแรก เรียกว่า ภูตกสิณ เพราะสอดคล้องกับธาตุทั้ง 4 ที่เรียกว่า มหาภูต คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม กสิณ 4 ชนิดต่อมาเรียกว่า วรรณกสิณ เพราะเกี่ยวข้องกับสีทั้ง 4 คือ สีเขียว เหลือง แ…

กสิณในพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น 10 ประเภท คือ ปฐวีกสิณ, อาโปกสิณ, เตโชกสิณ, วาโยกสิณ, นีลกสิณ, ปีตกสิณ, โลหิตกสิณ, โอทาตกสิณ, อาโลกกสิณ, และอากาสกสิณ โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่มคือ ภูตกสิณ, วรรณกสิณ และเสสกสิณ

…ผูกพันอยู่กับลมหายใจเข้าออก 1 ผูกพันอยู่ กับอิริยาบถ 1 ผูกพันอยู่กับความเย็นความร้อน 1 ผูกพันอยู่กับมหาภูต (มหาภูตรูป 4 คือ ดิน, น้ำ, ไฟ, ลม) 1 ผูกพันอยู่กับอาหาร 1 ชีวิตนี้นั้น ได้ความเป็นไปสม่ำเสมอแห่งลมห…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาอันตรายจากสัตว์มีพิษ เช่น งูและแมลงป่อง ที่อาจเป็นสาเหตุให้เกิดความตาย พร้อมกับการระลึกถึงความอ่อนแอของอายุที่ผูกพันกับการหายใจ และการเดินทางของอิริยาบถในชีวิตมนุษย์ ทั้งนี้ส

…คือ ปฐวีธาตุก็มีลักษณะ รส และปัจจุปัฏฐานต่างจากอาโปธาตุ เตโชธาตุ และวาโยธาตุ แต่เหมือนกันโดยเป็นรูป มหาภูต ธาตุ ธรรม และเป็นของไม่เที่ยง เป็นต้น ธาตุทั้งหมดชื่อว่าเป็นรูป เพราะธาตุทั้งปวงไม่ล่วงพ้นจากลักษณะ…

เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะและการระบุธาตุในธรรมชาติ ตามปัจจุบัน อธิบายถึงธาตุต่างๆ เช่น ปฐวีธาตุที่มีความแข็ง, อาโปธาตุที่มีการไหล, เตโชธาตุที่อบอุ่น, และวาโยธาตุที่มีความเคร่งตึง รวมถึงการกำเนิดและความแตก

…ห็นได้ด้วยตาทิพย์ เช่น รูปของเทวดา พรหม เป็นต้น รูป หรือร่างกาย มีส่วนประกอบที่สำคัญ 2 อย่าง คือ 1. มหาภูตรูป 4 แปลว่า รูปที่เป็นใหญ่ปรากฏชัดเจน ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ลักษณะของธาตุทั้ง 4 คือ …

…่ทำให้ขันธ์ 5 มีชีวิตที่ไม่สามารถบังคับบัญชาได้ องค์ประกอบของขันธ์ 5 ได้แก่ รูปขันธ์และองค์ประกอบของมหาภูตรูป 4 คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ซึ่งมีลักษณะเฉพาะต่างๆ ที่ส่งผลต่อการดำรงอยู่ของชีวิต

…ึ่งลักษณะและหน้าที่ของธาตุ 4 ได้กล่าวไว้แล้วในเรื่องจตุธาตุววัตถาน 2. อุปาทายรูป หมายถึง รูปที่อาศัยมหาภูตรูปเกิด (คุณสมบัติที่มีอยู่ในรูป) ถ้าไม่มี มหาภูตรูป อุปาทายรูปก็มีไม่ได้ อุปาทายรูป 24 ประกอบด้วย จ…

…ุลมที่มีหลายลักษณะ เช่น อุทฺธงฺคมวาโยและอโธคมวาโย นอกจากนี้ยังพูดถึงอุปาทายรูปซึ่งหมายถึงรูปที่อาศัยมหาภูตรูปเกิด และประสาทสัมผัสที่เกี่ยวข้อง เช่น ประสาทตาและประสาทหู บทความนี้เป็นการสรุปสาระสำคัญเกี่ยวกับ…

…ะคืออะไร รูปน่ะคือร่างกายประกอบด้วยธาตุทั้ง 4 ดิน น้ำ ไฟ ลม ผสมกันอยู่นี้ ถ้าว่า แยก ออกไปก็เป็น 28 มหาภูตรูป 4 อุปาทายรูป 24 เป็นรูป 28 ประการดังนี้ นี่แหละมีรูปเท่านี้ เป็นเบญจขันธ์นี้ รูป 28 เวทนา สัญญา …

การแบกขันธ์ 5 ทำให้เกิดทุกข์ หากไม่สามารถปล่อยวางได้ การปล่อยวางขันธ์นี้จะนำไปสู่ความสุข การเข้าใจในรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นสิ่งสำคัญเพื่อการปฏิบัติที่ถูกต้องในการปล่อยวางในชีวิตจริง การตั้ง

…ิญ พระองค์ทรงทราบอยู่หรือไม่ว่า พระองค์ทรงเข้าถึงพรหมโลก ด้วยพระฤทธิ์ พร้อมทั้งพระวรกายอันประกอบด้วยมหาภูติรูป ๔ นี้” พระพุทธองค์ก็ทรงตอบยืนยันเหมือนเดิม พระอานนท์ได้ ฟังพุทธานุภาพแล้ว ก็ทูลสรรเสริญว่า “ข้า…

เนื้อหาพูดถึงความเข้าถึงพรหมโลกของพระพุทธองค์ผ่านฤทธิ์และการประกอบด้วยมหาภูติ รูป 4 โดยพระอานนท์ ได้สอบถามถึงภูมิธรรมและความอัศจรรย์ของการเข้าถึงพระพรหมโลก พร้อมกับการชวนให้เห็…

…งพากันกลับไปที่พักของตน ภิกษุรูปหนึ่งได้กำหนด ผัสสายตนะ 5 อารมณ์ รูปหนึ่งกำหนดขันธ์ ๕ รูปหนึ่งกำหนด มหาภูต ๔ อีกรูปหนึ่งกำหนดธาตุ ๑๘ เมื่อใจสงบ ก็หยุดนิ่งได้ ถูกส่วนตรงศูนย์กลางกาย และได้บรรลุธรรมเป็นพระอรห…

เรื่องราวเกี่ยวกับภิกษุ ๔ รูปในสมัยพุทธกาลที่ได้ปฏิบัติวิธีการที่แตกต่างกันตามกัมมัฏฐานที่ตนเลือก แต่ทุกรูปสามารถบรรลุถึงพระอรหันต์ได้พร้อมกัน สิ่งนี้นำไปสู่การสอบถามถึงเหตุผลที่ว่าทำไมแม้จะเริ่มต้นแต

…รูปสงฺคเห สงฺคโห รูปาน คหณ์ โหติ ฯ [๔] ปฐวาทธมมา อุปาทินนา ภูตา ชาตา นิพฺพตฺตา อิติ ตสฺมา ปฐวาทธมมา มหาภูตา นาม ฯ ตัณหาทีห์ อุเปเตน กมฺมุนา ผลภาเวน อาทินนา คริตาติ อุปาทินนา กมุม- อภิ.๑๕๑

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธรรมในรูปแบบต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการวิเคราะห์การใช้คำศัพท์และแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับธรรมะ ซึ่งมีการเชื่อมโยงกับปัจจัยต่างๆ ในการศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องของการสื่อสารและการเข้า

…นฺตาติ ตติยาวิเสสน์ ฯ มหนฺตา ภูตา ปาตุภูตาติ ธมมาติ วิเสสน์ ฯ หุตวาติ ภูตาติ วิเสสน์ ฯ อิตติ เหตุ ฯ มหาภูตาติ สญฺญา ฯ มหนฺตา หุตวา ภูตา มหาภูตา ฯ กมฺมธารโย ๆ อปรมฺปิ นย ญาเป็นโต อาห อถวาตยาทิ ฯ [๕] อถวา อปโ…

บทที่ 6 ของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา เน้นการอภิปรายเกี่ยวกับรูปธมฺมา อุปาทินนา และอนุปาทินนา รวมถึงการแสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่างธาตุและการเกิดขึ้นของรูปธมฺมา มีการกล่าวถึงปัจจัยต่างๆ ที่ทำให้เกิดรูปธมฺมาแล

…ฯ มา มาเน กาเล วตฺตมานาทินา ยปจฺจโย ฯ ปุน อา ๆ มาย กโรนตีติ มายาการา เย ชนา ฯ มายาการา อาทิ เยส์ ยกขมหาภูตาน เต มายาการไทโย ๆ นิลตีติ นีล ฯ นีล นีลวณฺโณ ฯ สพฺพโต...วาติ อ ง น นีล อนิล ฯ อนิล อาทิ ยสฺส ปีตาท…

ในเนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา เราจะได้รู้เกี่ยวกับโทสปฏิจฉาทนลกฺขณา และแนวคิดเกี่ยวกับมายา ซึ่ง涵盖ถึงคุณลักษณะต่างๆ เช่น สี เช่น นีล และการมองเห็นรูปต่างๆ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการศึกษาความรู้เชิง

…ุ ฯ มหนฺตานีติ อภูตานีติ วิเสสน์ ฯ อภูตานีติ อตฺถิติ กตฺตา ฯ เอเตสูติ อตฺถิติ อาธาโร ฯ อิตติ เหตุ ฯ มหาภูตาติ สัญญา ฯ มหนฺตาน ภูตานิ เอเตสูติ มหาภูตา ฯ สตฺตมีพหุพพิหิ ฯ วุตตมตฺถ์ สาธเกน สาเธนฺโต อาห อุตฺตนฺ…

เนื้อหานี้พูดถึงอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ที่สำรวจเกี่ยวกับองค์ประกอบและคำอธิบายต่างๆ ของอภิธมฺมตฺถ เช่น ยกขินี อิตถี ปุริโส รูป และความหมายในเชิงอภิธรรม นอกจากนี้ยังพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างศาสนาและแนวปฏิ