หน้าหนังสือทั้งหมด

พุทธคุณและการตรัสรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
116
พุทธคุณและการตรัสรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ประจำวันของพระองค์ว่า “ในมัชฌิมยามพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตอบปัญหาแก่เทวดาทั้งหลาย” มัชฌิมยาม คือเวลาประมาณ 22.00 น. - 02.00 น. คำว่าเ…
บทความนี้กล่าวถึงพุทธคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยเน้นการเปรียบเทียบกับดอกบัวที่บานสะพรั่งตลอดจนการช่วยเทวดาและหลุดพ้นจากสังสารวัฏ รวมถึงการวิจัยในศาสนาต่างๆ ที่ยกย่องพระองค์เป็นที่พึ่ง ไม่ว่าจะเป็นศา
ทุกข์และอุปาทาน
157
ทุกข์และอุปาทาน
…เป็น ภวตัณหา จึงแปลว่า ความอยากในความมีความเป็น หมายถึง อยากให้สิ่งที่มีอยู่เป็นอยู่ พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์, จูฬเวทัลลสูตร, มก., เล่ม 19 ข้อ 505 หน้า 324. พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย มหาวรรค มก.…
บทความนี้กล่าวถึงทุกข์ทั้ง 12 ประการที่สรุปเป็นอุปาทานขันธ์ 5 ซึ่งหมายถึงการถือมั่นในขันธ์ 5 ว่าเป็นของเรา ทำให้เกิดความทุกข์ หากไม่ถือมั่น จะไม่ทุกข์ เช่น ชีวิตคู่ที่หย่าขาดกันไม่ได้สร้างความทุกข์เพร
การเข้าถึงนิพพานและอริยมรรค
160
การเข้าถึงนิพพานและอริยมรรค
…แปลว่า ทางอันประเสริฐ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ในธัมมจักกัปปวัตตนสูตรว่า อริยมรรคมีองค์ 8 นี้เป็น “มัชฌิมาปฏิปทา” คือ “ทางสายกลาง” เป็นทางที่ไม่เข้าใกล้ปฏิปทา 2 อย่างซึ่งไม่ใช่ทางตรัสรู้คือ กามสุขัลลิกายุโ…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการเข้าถึงอนุปาทิเสสนิพพาน ซึ่งเกิดจากการหลุดพ้นจากกิเลสและตัณหา รวมถึงการปฏิบัติในแนวทางอริยมรรคมีองค์ 8 ที่นำไปสู่ความดับทุกข์อย่างแท้จริง การปฏิบัตินี้มีลักษณะเป็นทางสายกลาง
ความสำคัญของพระสมมติสงฆ์ในพุทธศาสนา
196
ความสำคัญของพระสมมติสงฆ์ในพุทธศาสนา
…257 ซม., (ออนไลน์) พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย พุทธวงศ์, มก.เล่ม 73 ข้อ 26 หน้า 689. * พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์, ทักขิณาวิภังคสูตร, มก. เล่ม 23 ข้อ 713 หน้า 395. 186 DOU บทที่ 7 พระสงฆ์ : ส า …
บทความนี้กล่าวถึงความเป็นไปได้ในเรื่องความสูงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า รวมถึงความสำคัญของพระสมมติสงฆ์ที่สืบทอดพระพุทธศาสนา แม้จะมีปัญหาต่าง ๆ ในปัจจุบัน พระสมมติสงฆ์ยังถือเป็นกำลังสำคัญในการเผยแพร่ธรรมแล
การบวชแบบญัตติจตุตถกรรมวาจา
201
การบวชแบบญัตติจตุตถกรรมวาจา
…ี่อายุได้ 5 ขวบ 2 3 สมันตปาสาทิกา อรรถกถาพระวินัยปิฎก มหาวรรค มก.เล่ม 6 หน้า 373. ปปัญจสูทนี อรรถกถามัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ มก. เล่ม 20 หน้า 272. วิสุทธชนวิลาสินี อรรถกถาขุททกนิกาย อปทาน ปทุมเถราปทาน มก.…
ญัตติจตุตถกรรมวาจาเป็นวิธีการบวชโดยคณะสงฆ์ที่มีระเบียบการให้ผู้ที่มีคุณสมบัติได้รับการบวชเพื่อรักษาคุณภาพของพระภิกษุ โดยมีขั้นตอนการอุปสมบท 3 ขั้นตอน คือ บรรพชาเป็นสามเณร, ขออุปสมบท, และรับอนุศาสน์ ซึ
การสร้างจิตสำนึกและการเจริญสมาธิ
211
การสร้างจิตสำนึกและการเจริญสมาธิ
…งเอาเท้าซ้อนเท้า มีสติรู้สึกตัว ทำความสำคัญว่าจะลุกขึ้น ไว้ในใจแล้วสำเร็จสีหไสยาโดยข้างเบื้องขวาตลอดมัชฌิมยามแห่งราตรี จงลุกขึ้นชำระจิตให้บริสุทธิ์จาก อาวรณียธรรม ด้วยการเดินจงกรมและการนั่ง ตลอดปัจฉิมยามแห่…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสร้างจิตสำนึกที่ดีในเวลาเห็นรูป ได้ยินเสียง โดยการพิจารณาถึงปัจจัยสันนิสสิตศีลในการบริโภคสิ่งที่จำเป็นเพียงเพื่อยังชีพ ซึ่งจะช่วยให้สามารถปฏิบัติธรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีการแบ
การใช้ชีวิตที่มีความหมาย
99
การใช้ชีวิตที่มีความหมาย
…อดชีวิตได้ 1 หมายความว่า ตลอดชีวิตคนๆ หนึ่ง หากอายุเฉลี่ย 75 ปี จะใช้งบประมาณเท่าไหร่ใน รัฐปาลสูตร, มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, มก. เล่ม 21 หน้า 38-39 88 DOU สูตรสำเร็จ การพัฒนาองค์กร และเศรษฐกิจ
การใช้ชีวิตอย่างมีความหมาย คือ การดำเนินชีวิตที่สอดคล้องกับกฎแห่งกรรม พร้อมเก็บเกี่ยวความสุขในปัจจุบันและอนาคต เพื่อไปสู่การหมดกิเลสและนิพพาน การมองชีวิตตามความเป็นจริงเป็นสิ่งสำคัญ ซึ่งมี 4 ประการ ได
สังคมอินเดียสมัยพุทธกาล
54
สังคมอินเดียสมัยพุทธกาล
…กครอง ประเทศอินเดียในยุคพุทธกาลสามารถแบ่งพื้นที่ออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนกลางหรือ เขตชั้นใน เรียกว่า “มัชฌิมประเทศ” และส่วนรอบนอกหรือหัวเมืองชายแดน เรียกว่า “ปัจจันต ประเทศ” มัชฌิมประเทศเป็นเขตที่มีประชาชนอาศ…
บทที่ 3 สำรวจสังคมในอินเดียสมัยพุทธกาล โดยเน้นที่เศรษฐกิจและการปกครอง ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาของพระพุทธศาสนา การแบ่งพื้นที่การปกครอง และรูปแบบการปกครองใน 16 แคว้นใหญ่และแคว้นเล็ก รวมถึงผลกระทบต่อช
การปกครองในแคว้นต่าง ๆ ในยุคพุทธกาล
55
การปกครองในแคว้นต่าง ๆ ในยุคพุทธกาล
…เจ้าโกรัพยะ รัฐปัญจาบ 1 พระมหาดาวสยาม วชิรปญฺโญ, ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในอินเดีย, 2546 หน้า 20 2 มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, เล่ม 13 ข้อ 439 หน้า 306-312 46 DOU ประวัติ ศ า ส ต ร์ พระ พุ ท ธ ศ า ส น า
บทความนี้พูดถึงการปกครองในแคว้นต่าง ๆ ในยุคพุทธกาล โดยแคว้นที่ใหญ่ที่สุดได้แก่ มคธ ที่มีการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์และประชาธิปไตย แสดงถึงระบบการปกครองที่หลากหลาย มีประมุขคือราชาและสภา คำอธิบายยังร
แคว้นในสมัยพุทธกาล
56
แคว้นในสมัยพุทธกาล
…มหาศาลหลายท่าน เช่น โชติกเศรษฐี ชฎิลเศรษฐี เมณฑกเศรษฐี อนาถบิณฑิกเศรษฐี มหาอุบาสิกาวิสาขา เป็นต้น 1 มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ เล่ม 13 ข้อ 464 หน้า 326 * ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ, เล่ม 26 ข้อ 63 หน้า 87 สังคม …
ในสมัยพุทธกาล แคว้นในอินเดียมีความเข้มแข็งและเป็นอิสระ บางครั้งแคว้นอ่อนแอถูกยึดครองโดยแคว้นที่แข็งแกร่งกว่า มหาอำนาจมี 5 แคว้น ได้แก่ มคธ, โกศล, อวันตี, วัชชี และวังสะ โดยมคธของพระเจ้าพิมพิสารเป็นมหา
ปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตร: ความเชื่อและลัทธิในสมัยพุทธกาล
60
ปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตร: ความเชื่อและลัทธิในสมัยพุทธกาล
…เป็นคณาจารย์ที่มีชื่อเสียงท่านหนึ่งในสมัยพุทธกาล พระมหา ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เล่ม 53 หน้า 171-172 * มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม 18 หน้า 569 3 ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เล่ม 53 หน้า 174-175 สังคม อินเดีย สมัย พุ…
บทความนี้พูดถึงแนวคิดของปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตรในสมัยพุทธกาล ความเชื่อของปกุธกัจจายนะเกี่ยวกับลัทธิ ‘นัตถิกวาทะ’ ที่มองว่ามีสภาวะ 7 กองที่ไม่ขึ้นอยู่กับปัจจัยใด ๆ อธิบายว่าความตายและการเกิดใหม
การพัฒนาของนิกายมหายานในพระพุทธศาสนา
101
การพัฒนาของนิกายมหายานในพระพุทธศาสนา
…Madhyamika) คำว่า มาธยมิกะ แปลว่า ทางสายกลาง ที่ได้ชื่ออย่างนี้เพราะมุ่งเน้นคำสอนเรื่องทาง สายกลาง (มัชฌิมาปฏิปทา) เป็นหลักสำคัญ แต่ทางสายกลางตามแนวคิดของนิกายมาธยมิกะ อาจห่างไกลจากสิ่งที่เราเข้าใจ นิกายมาธ…
พระพุทธศาสนามหายานมีการพัฒนาเป็นนิกายต่าง ๆ โดยเฉพาะสองสายที่มีต้นกำเนิดในอินเดีย คือ มาธยมิกะ และโยคาจาร นิกายมาธยมิกะ เน้นคำสอนเรื่องทางสายกลางระหว่างการมีและไม่มี ในขณะที่ฝ่ายเถรวาทมีความมุ่งมั่นใน
การประยุกต์ใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครอง
149
การประยุกต์ใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครอง
…าะเป็นการปกครองที่เริ่มต้นจากการพัฒนาเศรษฐกิจ เพื่อให้ประชาชนอยู่ดี 'อุปักกิเลสสูตร, พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์, มจร. เล่ม 14 ข้อ 238 หน้า 280. * ธัมมปทัฏฐกถา, อรรถกถาขุททกนิกาย คาถาธรรมบท, มก…
การใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครองของพระเจ้ามหาวิชิตราชเน้นพัฒนาเศรษฐกิจคู่ไปกับศีลธรรม เพื่อให้สังคมสงบสุข การจัดการเศรษฐกิจต้องควบคู่กับการพัฒนาจิตใจเพื่อให้เกิดความเจริญเติบโตอย่างยั่งยืน โดยใช้ตัวอย
อริยทรัพย์และเศรษฐศาสตร์จุลภาคในพระไตรปิฎก
217
อริยทรัพย์และเศรษฐศาสตร์จุลภาคในพระไตรปิฎก
…ี่ทรงห้าม ในประเด็น 2 1 สักกสูตร, อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต, มก. เล่ม 38 ข้อ 46 หน้า 150. รัฏฐปาลสูตร, มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, มจร. เล่ม 13 ข้อ 301 หน้า 358. 206 DOU สรรพ ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก
ในบทความนี้กล่าวถึงอริยทรัพย์ที่นำมาซึ่งความสุขที่แท้จริงแก่มนุษย์ อย่างเช่น การบวชเพื่อแสวงหาอริยทรัพย์ แม้จะมีทรัพย์สินจำนวนมากก็ยังยินดีที่จะละทิ้งเพื่อสืบสานทางธรรมและความสุขในจิตใจ การศึกษาเศรษฐศ
พระนางปฏาจาราภิกษุณีและพระสุรเสียงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
249
พระนางปฏาจาราภิกษุณีและพระสุรเสียงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
… ชัดเจน 3) เป็นเสียงไพเราะ คือ อ่อนหวาน 4) เป็นเสียงน่าฟัง คือ เสนาะ หรือ เพราะ 'จูฬหัตถิปโทปมสูตร, มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์, มก. เล่ม 18 ข้อ 329 หน้า 470-471. 238 DOU สรรพ ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก
หญิงคนหนึ่งเผชิญกับความสูญเสีย พบกับความเศร้าโศก จนเกือบจะบ้า แต่เมื่อฟังพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เธอได้รับสติและบรรลุโสดาปัตติผลจนกลายเป็นพระอรหันต์ในฐานะปฏาจาราภิกษุณี เรื่องนี้แสดงถึงมหัศจรรย
วิบากกรรมและการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนา
256
วิบากกรรมและการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนา
…รมแก่คนอื่น จึงตั้ง ธรรม 5 ประการนี้ไว้ในตนแล้วจึงแสดงธรรมแก่ผู้อื่น” 1 จูฬราหุโลวาทสูตร, ภิกขุวรรค มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, มก. เล่ม 20 ข้อ 127 หน้า 265. * อุทายีสูตร, อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต, มก. เล่ม…
บทความนี้สำรวจวิบากกรรมของพระโพธิสัตว์ที่แม้จะมีบุญบารมี ยังเคยทำผิดพลาดเรื่องวจีกรรม และคำเตือนในการกล่าวคำเท็จ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังได้ตรัสถึงหลักการในการแสดงธรรมแก่ผู้อื่นอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งปร
ภาษาบาลีและศาสนาพุทธในแคว้นมคธ
258
ภาษาบาลีและศาสนาพุทธในแคว้นมคธ
…เลือกเรื่องสนทนา ที่ผู้ฟังมีพื้นฐานอยู่ก่อนแล้ว เช่น พราหมณ์มีความรู้และสนใจเรื่อง 1 อรณวิภังคสูตร, มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์, มจร.เล่ม 14 ข้อ 332 หน้า 396-401. บทที่ 9 ว า ท ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 247
ภาษาบาลีถือเป็นภาษาพื้นฐานที่ใช้ในแคว้นมคธซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเลือกใช้เป็นภาษาหลักในการเผยแผ่พระธรรมวินัย โดยมีการยึดถือการใช้ภาษาท้องถิ่นเพื่อให้เข้าใจง่าย ในสมัยพุทธกาล แคว้นมคธมีภูมิภาคที่มีความ
การแสดงธรรมโดยใช้อุปมาอุปไมย
264
การแสดงธรรมโดยใช้อุปมาอุปไมย
…ุทธองค์ทรงอุปมาร่างกายดุจเมืองบ้าง ดุจจอม 1 ราชบัณฑิตยสถาน (2525) พจนานุกรม (ฉบับอิเล็กทรอนิกส์). * มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ โอปัมมวรรค หลักการแสดงธรรมให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล บทที่ 9 ว า ท ศ า ส ต ร์ ใ…
การพูดโดยใช้อุปมาอุปไมยเป็นวิธีการสอนที่สำคัญในการทำให้ผู้เรียนเข้าใจสิ่งที่ลึกซึ้งมากขึ้น ผ่านการเปรียบเทียบกับสิ่งที่คุ้นเคยหรือประสบการณ์ที่เคยมี การใช้ตัวอย่างที่ใกล้เคียงจะทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
268
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
…ุปกรณ์ที่ทรงใช้นั้นส่วนมากเป็นสิ่งใกล้ตัว เช่น เมื่อเสด็จจาริกไปเจอ “กองไฟ” อยู่ข้างทาง วัมมิกสูตร, มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ โอปัมมวรรค, มจร. เล่ม 12 ข้อ 249-251 หน้า 267-273. บทที่ 9 ว า ท ศ า ส ต ร์ ในพระไ…
บทความนี้กล่าวถึงการอุปมาในพระพุทธศาสนาที่ใช้คำว่าเขียงหั่นเนื้อและชิ้นเนื้อเพื่อสอนให้เข้าใจเรื่องกามคุณ 5 และความกำหนัด พร้อมกับการใช้ปัญญาในการละกามคุณและการศึกษาผ่านสื่อการสอน เช่น ภาพและอุปกรณ์ต่
คำสอนธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
271
คำสอนธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…็น 1 พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า บุรุษนั้นถูกประหารด้วยหอก 300 เล่ม จึงเสวยทุกข์ * จูฬราหุโลวาทสูตร, มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ ภิกขุวรรค, มจร. เล่ม 13 ข้อ 107 หน้า 117. 260 DOU สรรพ ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก
ในบทสนทนานี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าใช้สือน้ำและก้อนหินเพื่อสอนพระราหุลเกี่ยวกับความเป็นสมณะและการทำความดี โดยการใช้อุปมาอุปไมยเพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น พระองค์ได้เปรียบเทียบว่า ความเป็นสมณะที่มีมากเหมือน