หน้าหนังสือทั้งหมด

อุเบกขินทรีย์และผัสสะ
176
อุเบกขินทรีย์และผัสสะ
…งพระอริยเจ้า และ แนวทางในการปฏิบัติที่เป็นดั่งสะพานที่เชื่อมต่อนี้ก็ได้แก่ สัทธินทรีย์ วิริยินทรีย์ สตินทรีย์ สมาธินทรีย์และปัญญินทรีย์ ซึ่งอินทรีย์ทั้ง 5 ประการนี้ตรงกับหมวดธรรมที่เรียกว่า พละ 5 ซึ่ง ใ…
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุเบกขินทรีย์อาศัยผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งอุเบกขาเวทนาเกิดขึ้น ภิกษุนั้นก็รู้สึกเฉยๆ ก็รู้ชัดว่าเรารู้สึกเฉยๆ ย่อมรู้ชัดว่าเพราะผัสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งอุเบกขาเวทนา นั้นแหละดับไป เว
การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน
177
การปรับอินทรีย์ให้เสมอกัน
… สิ่งใดเป็นวิริยินทรีย์ สิ่งนั้นเป็นวิริยพละ สิ่งใดเป็นวิริยพละ สิ่งนั้นเป็น วิริยินทรีย์ สิ่งใดเป็นสตินทรีย์ สิ่งนั้นเป็นสติพละ สิ่งใดเป็นสติพละ สิ่งนั้นเป็นสตินทรีย์ สิ่งใดเป็น สมาธินทรีย์ สิ่งนั้นเป็…
… สิ่งใดเป็นวิริยินทรีย์ สิ่งนั้นเป็นวิริยพละ สิ่งใดเป็นวิริยพละ สิ่งนั้นเป็น วิริยินทรีย์ สิ่งใดเป็นสตินทรีย์ สิ่งนั้นเป็นสติพละ สิ่งใดเป็นสติพละ สิ่งนั้นเป็นสตินทรีย์ สิ่งใดเป็น สมาธินทรีย์ สิ่งนั้นเป็…
ความแก่และความตาย
217
ความแก่และความตาย
…(ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งมวล) เรียกว่า นิโรธวาร มีพระบาลีพุทธภาษิตโดยย่อ ดังนี้ 2 1. สายเกิด อิมสฺมิ สติ อิท อุปฺปชฺชติ อิมสฺสุปปาทา อิท อุปปชชติ เมื่อสิ่งนี้มี สิ่งนี้จึงมี เพราะสิ่งนี้เกิดขึ้น สิ่งนี้จ…
ความเสื่อมโทรมของขันธ์ 5 ในแต่ละภพแต่ละชาติ หมายถึง ความแก่ของรูปที่ปรากฏ ออกมาในลักษณะ อวัยวะหย่อนยาน หนังเหี่ยวย่น หูตาฝ้าฟาง ความแก่ของเวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณที่ปรากฏออกมาในลักษณะ การรับรู้ต่าง
หมวดอินทรีย์ 5
248
หมวดอินทรีย์ 5
…ะใจ หมวดที่ 4 มีดวงอินทรีย์ 5 ดวง คือ สัทธินทรีย์ ความศรัทธาเป็นใหญ่ วิริยินทรีย์ ความเพียรเป็นใหญ่ สตินทรีย์ ความระลึกได้เป็นใหญ่ สมาธินทรีย์ ความตั้งใจมั่นเป็นใหญ่ ปัญญินทรีย์ ปัญญาเป็นใหญ่ ทั้ง 5 ดวง…
หมวดที่ 3 มีดวงอินทรีย์ 5 ดวง คือ สุขินทรีย์ ความสุขเป็นใหญ่ มีลักษณะสัณฐานกลม สีขาวใสสะอาดบริสุทธิ์ ซ้อนอยู่ข้างใน ชีวิตินทรีย์ ไปตามลำดับชั้นของอินทรีย์ ทุกข์นทรีย์ ความทุกข์เป็นใหญ่ มีลักษณะสัณฐาน
การปฏิบัติต่อบิดาและการเตือนสติ
122
การปฏิบัติต่อบิดาและการเตือนสติ
…ียดเบียนมารดาบิดาซึ่งไม่เคยคิดร้ายต่อลูก ผู้นั้นตายไปต้องไปตกนรกร้ายแรง โดยไม่ต้องสงสัยเลย” ลูกเตือนสติพ่อ พ่อฟังคำลูกแล้ว เกิดกลัวนรกขึ้นจับใจ พลันตาสว่างกล่าวว่า... “โอ้! เจ้าอนุเคราะห์พ่อจริงๆ ลูกรัก…
“ฉันมีอุบายดีๆ! เช้าพรุ่งนี้เธอปลุกพ่อแล้วพูดกับพ่อว่า ฉันจะไปหาลูกหนี้ของพ่อ ถ้าฉันไป ลำพัง เขาก็จะไม่ยอมใช้หนี้ให้ พรุ่งนี้เราไปหาลูกหนี้ด้วยกันนะพ่อ.. จากนั้นเธอก็พาพ่อไปป่าช้า ขุดหลุม แล้วทำเป็นเ
หลักการสร้างความสุขในครอบครัว
153
หลักการสร้างความสุขในครอบครัว
…่ลักทรัพย์ก็ตามไม่ประพฤติผิดในกามก็ตาม และไม่พูดเท็จก็ตาม การที่จะทำอย่างนี้ได้ คนผู้นั้นจะต้อง มี “สติ” อย่างดี ถ้าเขาขาดสติ เผลอสติเมื่อไร เขาก็พร้อมที่จะไม่ให้ทานแก่ชีวิต ไม่ให้ความ ปลอดภัยในทรัพย์สิ…
เด็ก หลวงพ่อ เดก หลวงพ่อ เคืองครับ แล้วถามจริง ๆ เถอะ หนูเคยพูดเท็จกับพี่เขาไหม ? เคยครับ จำไว้นะลูก ใครก็ตามที่รักเรา ถ้าเราพูดเท็จกับเขา เขาก็จะหมด รักเรา แล้วถ้าเขาพูดเท็จกับเรา เราก็จะหมดรักเขาเช
การรักษาศีล 5
154
การรักษาศีล 5
สติของคนเรานั้น แปลกจริง ๆ บทเหนียวแน่น ก็เหนียวแน่นอย่างไม่น่าเชื่อ บทเปื่อยก็เปื่อยอย่างไม่น่าเชื่อเ…
…็รีบไปหาหยูกยาแก้ไข้กินเรียบร้อย แล้วอาการไข้ก็ยังไม่หาย แต่ก็กลับมา พยายามดูหนังสือต่อให้จบ แสดงว่าสติของเขานี่เหนียวมากๆ เลย สติเปื่อยได้อย่างไม่น่าเชื่อเป็นอย่างไร ? คนเดียวกันนี่แหละ ทั้ง ๆ ที่สติขอ…
การฝึกศีลในครอบครัว
183
การฝึกศีลในครอบครัว
…ป็นการฝึกให้ทุกคนมีศีล 5 รู้จักควบคุมตนเอง ไม่ไปสร้างความเดือดร้อนแก่ใคร และพยายามรักษาจิตใจให้ผ่องใสตลอดวัน ด้วยเหตุนี้ ความโกรธในใจก็จะถูกขังเอาไว้ ไม่ให้ออกฤทธิ์อาละวาดได้ ความประเสริฐจากการไม่สร้างค…
การที่ท่านฝึกให้ลูกหลานในครอบครัวคุ้นกับการตั้งสัจจะในการรักษาศีลเป็น ประจําทุกวันอย่างนี้ ก็เพื่อให้ลูกหลานมีหลักประจำใจของตนเองว่า วันนี้ทั้งวัน จะต้องไม่ผิดศีล 5 จะต้องไม่ทําความเดือดร้อนให้แก่ใคร
มรรคมีองค์ 8 หัวใจแห่งการบรรลุธรรม
65
มรรคมีองค์ 8 หัวใจแห่งการบรรลุธรรม
…รรมะของพระพุทธองค์นั้น สอนกันเป็นขั้นเป็นตอน ต้องลุ่มลึกไปตามลำดับ เพราะคนในโลกมีทั้งคนโง่และคนฉลาด สติปัญญาไม่เท่ากัน กว่าจะทำให้มีผู้เข้าใจว่า คนเรามี กายกับใจ ก็เป็นเรื่องยากอยู่มาก ยิ่งบางคนมีการศึก…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแม้แต่คำเดียว และท่านได้ศึกษาอ่านพระไตรปิฎกอยู่หลายรอบ ในที่สุด ก็พบข้อความสําคัญในพระสูตรชื่อ โรหิตัสสสูตร สังยุตตนิกาย สคาถวรรค ว่า “ธรรมะทั้งหลายที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้นั้
จรณะ 15
80
จรณะ 15
…นอกกาย ทานอุปบารมีสละเนื้อเลือดเมื่อทําความเพียร ทานปรมัตถบารมีสละได้ถึงชีวิต มาแล้วอย่างสมบูรณ์ 6. สติ นั้น ได้แก่ ที่เรียกว่า “สติวินัย” พระองค์ไม่เผลอในกาลทุกเมื่อ เราผู้ปฏิบัติควรเจริญรอยตามดังแนวที…
ปุพเพนิวาสวิชชา แปลว่า ความรู้ที่ระลึกชาติหนหลังได้ ว่าชาติใด เป็นอะไร เกิดที่ใดมาแล้ว ดังมีเรื่องเวสสันดรชาดกเป็นหลักฐาน ไม่มีสิ่งที่จะ พึงระแวงสงสัยอย่างไร เป็นองค์แห่งสัมมาสัมโพธิญาณแน่แท้ อาสวักข
ความหมายของพระธรรมกายในจารึก
183
ความหมายของพระธรรมกายในจารึก
…ทอดพระเนตรดู หมายถึง พระไตรลักษณญาณ พระพาหาทั้ง 2 หมายถึง เวสารัชชญาณ 4 พระองคุลีทั้ง 8 หมายถึง อนุสสติญาณ 10 พระอุระ หมายถึง สัมโพชฌงค์ 7 พระถันทั้ง 2 หมายถึงอาสยานุสยญาณ พระอวัยวะส่วนกลาง หมายถึง พลญา…
…ทอดพระเนตรดู หมายถึง พระไตรลักษณญาณ พระพาหาทั้ง 2 หมายถึง เวสารัชชญาณ 4 พระองคุลีทั้ง 8 หมายถึง อนุสสติญาณ 10 พระอุระ หมายถึง สัมโพชฌงค์ 7 พระถันทั้ง 2 หมายถึงอาสยานุสยญาณ พระอวัยวะส่วนกลาง หมายถึง พลญา…
ประวัติชีวิตของคุณยายอาจารย์มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง
48
ประวัติชีวิตของคุณยายอาจารย์มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง
…้เรียนหนังสือ จึงอ่านไม่ออก เขียนไม่ได้ ตามหาพ่อ พ่อของคุณยายเป็นคนที่ติดเหล้าต้องดื่มเหล้าวันละ 10 สตางค์ทุกเย็น ปกติพ่อจะ เป็นคนใจดี แต่ถ้าดื่มเหล้าเข้าไปครั้งใด ก็จะหาเรื่องมาถกเถียงกับแม่ทุกครั้งไป …
ประวัติชีวิต คุณยายอาจารย์มหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง เกิดเมื่อวันขึ้น 10 ค่ำ เดือนยี่ ปีระกา พ.ศ. 2452 ซึ่งตรงกับวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2452 ที่อำเภอนครชัยศรี จ.นครปฐม เป็นลูก คนที่ 5 จากทั้งหมด 9 ค
วิธีการเข้าถึงพระรัตนตรัย
64
วิธีการเข้าถึงพระรัตนตรัย
…ง แต่จิตของภิกษุนั้น ย่อมหลุดพ้นจากอาสวะเพราะไม่ถือมั่น ข้อนั้นเพราะเหตุไร จึงกล่าวได้ว่า เพราะเจริญสติปัฏฐาน 4 ฯลฯ อริยมรรคประกอบด้วยองค์ 8” สติปัฏฐาน 4 คือ สัมมาสติในอริยมรรคมีองค์ 8 จากพุทธดำรัสนี้จะ…
…ง แต่จิตของภิกษุนั้น ย่อมหลุดพ้นจากอาสวะเพราะไม่ถือมั่น ข้อนั้นเพราะเหตุไร จึงกล่าวได้ว่า เพราะเจริญสติปัฏ
การละขันธ์และความลึกซึ้งของธรรม
151
การละขันธ์และความลึกซึ้งของธรรม
… จนกระทั่ง พระเจ้าปเสนทิโกศล ต้องทรงเปล่ง พระอุทาน ออกมาว่า “อจฉริย์ ภนฺเต อพฺภูติ ภนฺเต ยตฺรหิ นาม สตฺถุ เจว สาวิกาย จ อตฺเถน อตฺโถ พยญฺชเนน พยญฺชนํ สงฺสนฺทิสฺสติ สเมสฺสติ น วิหายิสสติฯ” “อัศจรรย์จริง …
แปลว่า “ข้าแต่มหาราชเจ้า เช่นเดียวกันนั้นแล บุคคล เมื่อจะบัญญัติว่า ตถาคตจึง บัญญัติด้วยรูปใด รูปนั้น พระตถาคตละได้แล้ว มีมูลรากตัดขาดแล้ว ทำให้เป็นดุจตอต้นตาล ถึงความเป็นสภาพ ไม่มีอยู่ มีความไม่เกิด
อักษรย่อ
110
อักษรย่อ
…ตุกฺกนิปาตปาล ๒๑. องฺคุตฺตรนิกาย ปญฺจกนิปาตปาลิ ๒๒. องฺคุตฺตรนิกาย ฉกฺกนิปาตปาลิ ๒๓. องฺคุตฺตรนิกาย สตฺตกนิปาตปาล ๒๔. องฺคุตฺตรนิกาย อฏฐกนิปาตปาล ๒๕. องฺคุตฺตรนิกาย นวกนิปาต ปาลิ ม.ม. ส.บ. สํ.สฬา. สํ.ม.…
อักษรย่อ พระไตรปิฎก edd คมกร ก.พระวินัยปิฏก ตารางลำดับคัมภีร์ในพระไตรปิฎก อรรถกถา และฎีกาบาลี อรรถกถา อักษรย่อ edd คมภร ฎีกา อักษรย่อย edd คมภร วชิรพุทธิฏีกา ๒. สารตฺถทีปนีฎีกา Gn. .วิมติวิโนทนีฎีกา ว
ปฏิสัมภิทามรรค
160
ปฏิสัมภิทามรรค
…นัทธวรรค 3) ปัญญาวรรค แต่ละวรรคประกอบด้วยกถา 10 กถาคือ 1. มหาวรรค 1. ญาณกถา 2. ทิฏฐิกถา 3. อานาปานัสสติกถา 4. อินทริยกถา 5. วิโมกขกถา 2. ยุคนัทธวรรค 1. ยุคนัทธกถา 2. สัจจกถา 3. โพชฌังคกถา 4. เมตตากถา 5.…
…นัทธวรรค 3) ปัญญาวรรค แต่ละวรรคประกอบด้วยกถา 10 กถาคือ 1. มหาวรรค 1. ญาณกถา 2. ทิฏฐิกถา 3. อานาปานัสสติกถา 4. อินทริยกถา 5. วิโมกขกถา 2. ยุคนัทธวรรค 1. ยุคนัทธกถา 2. สัจจกถา 3. โพชฌังคกถา 4. เมตตากถา 5.…
พระสุตตันตปิฎก
212
พระสุตตันตปิฎก
…ส อ ขุ) พระสุตตันตปิฎก คือ พระธรรมเทศนา คำบรรยายหรืออธิบายธรรมต่าง ๆ ที่ตรัส ให้เหมาะกับบุคคลและโอกาสตลอดจนคำประพันธ์ เรื่องเล่า และเรื่องราวชั้นเดิมในพระพุทธ ศาสนา แบ่งเป็น 5 นิกาย มี 25 เล่ม ทีฆนิกาย …
พระสุตตันตปิฎก คือ พระธรรมเทศนา คำบรรยายหรืออธิบายธรรมต่าง ๆ ที่ตรัส ให้เหมาะกับบุคคลและโอกาสตลอดจนคำประพันธ์ เรื่องเล่า และเรื่องราวชั้นเดิมในพระพุทธ ศาสนา แบ่งเป็น 5 นิกาย มี 25 เล่ม ทีฆนิกาย …
สัมมาวายามะ และ สัมมาสติ
42
สัมมาวายามะ และ สัมมาสติ
…ตนยังไม่เคยบำเพ็ญมาก่อน 4. ความเพียรบำเพ็ญกุศลธรรมที่ตนเคยบำเพ็ญให้เพิ่มพูนยิ่ง ๆ ขึ้นไปอีก 7. สัมมาสติ ความหมายโดยเบื้องสูง หมายถึงการบำเพ็ญสติปัฏฐาน อันได้แก่ การ ตั้งสติกำหนดพิจารณาสิ่งทั้งหลายให้รู้…
…ตนยังไม่เคยบำเพ็ญมาก่อน 4. ความเพียรบำเพ็ญกุศลธรรมที่ตนเคยบำเพ็ญให้เพิ่มพูนยิ่ง ๆ ขึ้นไปอีก 7. สัมมาสติ ความหมายโดยเบื้องสูง หมายถึงการบำเพ็ญสติปัฏฐาน อันได้แก่ การ ตั้งสติกำหนดพิจารณาสิ่งทั้งหลายให้รู้…
ส่วนประกอบของธรรมจักร
44
ส่วนประกอบของธรรมจักร
…มรณะ สําหรับโพธิปักขิยธรรมซึ่งเปรียบเสมือนเป็นดุมแห่งพระธรรมจักรนั้น ทรงจัดไว้ 37 ประการด้วยกัน คือ สติปัฏฐาน 4 สัมมัปปธาน 4 อิทธิบาท 4 อินทรีย์ 5 พละ 5 โพชฌงค์ 7 และมรรคมีองค์ 8 ธรรมทั้ง 37 ประการนี้จั…
ส่วนประกอบต่าง ๆ มีคุม กำ และกง เป็นต้น ต้องอาศัยซึ่งกันและกัน หากส่วนประกอบทั้ง 3 นี้ ถูกแยกออกจากกัน ก็ไม่เรียกว่าจักรเกวียน หรือจักรรถ ดังนั้น เมื่อสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงพระธรรมเทศนา ถ้า
การพิจารณาอริยสัจ 4 และโลกุตรธรรม
119
การพิจารณาอริยสัจ 4 และโลกุตรธรรม
…อบด้วยวิตก วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา การพิจารณาเห็นกายในกายอยู่เนือง ๆ เช่นนี้เรียกว่า กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน 7.1.7.2. เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน คือ พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งภายใน และภายนอกอยู่เนือง ๆ กา…
…อบด้วยวิตก วิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา การพิจารณาเห็นกายในกายอยู่เนือง ๆ เช่นนี้เรียกว่า กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน 7.1.7.2. เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน คือ พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งภายใน และภายนอกอยู่เนือง ๆ กา…