ข้อความต้นฉบับในหน้า
(ริมพระโอษฐ์) ทั้งสอง หมายถึง โลกิยฌานและโลกุตรฌาน พระทนต์ หมายถึง โพธิปักขิยธรรม
37 ประการ พระเขี้ยวแก้วทั้ง 4 หมายถึง มรรคญาณ 4 พระศอ หมายถึง สัจจญาณ 4 การเลี้ยว
พระศอทอดพระเนตรดู หมายถึง พระไตรลักษณญาณ พระพาหาทั้ง 2 หมายถึง เวสารัชชญาณ
4 พระองคุลีทั้ง 8 หมายถึง อนุสสติญาณ 10 พระอุระ หมายถึง สัมโพชฌงค์ 7 พระถันทั้ง 2
หมายถึงอาสยานุสยญาณ พระอวัยวะส่วนกลาง หมายถึง พลญาณ 10 พระนาภี หมายถึง
ปฏิจจสมุปบาท พระชฒนะ หมายถึง อินทรีย์ 5 พละ 5 พระอุรุทั้ง 2 หมายถึง สัมมัปปธาน 4
พระชงฆ์ทั้ง 2 หมายถึง กุศลกรรมบถ 10 พระบาททั้ง 2 หมายถึง อิทธิบาท 4 สังฆาฏิ
(ผ้าสำหรับห่มซ้อน) หมายถึง ศีลและสมาธิ จีวรสำหรับห่มปกปิดกล่าวคือ ผ้าบังสุกุล หมายถึง
หิริและโอตตัปปะ ผ้าอันตรวาสก (ผ้าสำหรับนุ่ง) หมายถึงมรรค 8 ประคตเอว หมายถึง สติปัฏฐาน 4
เพราะสาเหตุที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีพระอวัยวะทุกส่วนสูงสุด ประกอบด้วย
สัพพัญญุตญาณ ที่รู้กันว่าพระธรรมกาย ไม่มีใครจะเป็นผู้นำชาวโลกได้เท่า ทรงรุ่งโรจน์กว่า
เทวดาและมนุษย์เหล่าอื่น (ดังนั้น) พระโยคาวจรผู้มีญาณแก่กล้าเมื่อปรารถนาจะเป็น
พระสัพพัญญูพุทธเจ้า พึงระลึกถึงบ่อย ๆ ซึ่งพุทธลักษณะคือ พระธรรมกายว่า พระสัมมา
สัมพุทธเจ้า (พระองค์ใด) ทรงมีพระวรกายสูง 12 ศอก มีพระมงกุฎ (เครื่องประดับศีรษะ)
ที่มีแสงสว่างดุจเปลวไฟพุ่งสูงขึ้นไปตลอดกาลเป็นนิจถึง 6 ศอก พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์
นั้นจึงชื่อว่าสูงได้ 18 ศอก
จะเห็นได้ว่า ในจารึกเรื่องพระธรรมกายนี้ ส่วนหนึ่งมีข้อความคล้ายคลึงกับในศิลาจารึก
เรื่องพระธรรมกาย สมัยกรุงสุโขทัย ดังที่นำเสนอไปแล้ว และข้อสังเกตที่น่าสนใจอีกเรื่องหนึ่งคือ
ท่านได้กล่าวถึง “ส่วนสูงของพระธรรมกาย” แสดงว่าคำสอนของพระเดชพระคุณหลวงปู่
วัดปากน้ำและเหล่าศิษย์เกี่ยวกับ “การวัดมิติของพระธรรมกาย” นั้น ไม่ใช่สิ่งที่นอกเหนือ
จากตำราอย่างที่หลายท่านเข้าใจ และมีความเข้ากันได้กับหลักฐานทางเถรวาท อันเป็นเรื่อง
ที่ไม่ควรดูหมิ่นนักปฏิบัติธรรม เพราะอาจหมายถึงดูหมิ่นสติปัญญาของตนเอง ทางที่ดีแล้ว
ควรศึกษาค้นคว้าทั้งทางปริยัติและปฏิบัติให้ยิ่งขึ้นไปมากกว่า
สําหรับต้นฉบับจารึกลานทองนี้ ปัจจุบันจัดตั้งแสดงไว้ในพิพิธภัณฑ์วัดพระเชตุพน
วิมลมังคลาราม ราชวรมหาวิหาร
174 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ