วิธีการเข้าถึงพระรัตนตรัย : หน้า 64/210

3.2.3 วิธีการเข้าถึงพระรัตนตรัย วิธีการเข้าถึงพระรัตนตรัยในตัวคือ การปฏิบัติตามหลักมรรคมีองค์ 8 เมื่อบุคคล ปฏิบัติตามหลักนี้ย่อมทำให้กิเลสอาสวะคือ โลภะ โทสะ โมหะ ที่ห่อหุ้มจิตอยู่เบาบางไปเรื่อย ๆ เมื่อกิเลสเบาบางไปแล้วก็จะได้เข้าถึงพระรัตนตรัยในตัวในที่สุด และพระรัตนตรัยนี้แหละที่จะ ทำหน้าที่ละกิเลสอย่างละเอียดให้หมดสิ้นไปได้ ถามว่า การปฏิบัติมรรคมีองค์ 8 นั้นต้องทำอย่างไร วิธีการที่ลัดที่สุดคือ การเจริญ ภาวนานั่นเอง ดังพุทธดำรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุหมั่นเจริญภาวนา แม้จะไม่พึง เกิดความปรารถนาอย่างนี้ว่า โอหนอ ขอจิตของเราจึงหลุดพ้นจากอาสวะเพราะไม่ถือมั่น ก็จริง แต่จิตของภิกษุนั้น ย่อมหลุดพ้นจากอาสวะเพราะไม่ถือมั่น ข้อนั้นเพราะเหตุไร จึงกล่าวได้ว่า เพราะเจริญสติปัฏฐาน 4 ฯลฯ อริยมรรคประกอบด้วยองค์ 8” สติปัฏฐาน 4 คือ สัมมาสติในอริยมรรคมีองค์ 8 จากพุทธดำรัสนี้จะเห็นว่า การเจริญภาวนา ก็คือ การได้ปฏิบัติอริยมรรคมีองค์ 8 นั่นเอง ถามว่า การเจริญภาวนาคืออะไร การเจริญภาวนาก็คือ การทําสมาธิ ดังในอรรถกถา ที่ว่า “ธรรมชาติใด อันพระโยคีบุคคลอบรมอยู่เจริญอยู่ฉะนั้น ธรรมชาตินั้นชื่อว่า ภาวนา, ภาวนา คือสมาธิ ชื่อว่า สมาธิภาวนา” สมาธิในที่นี้ คือ สัมมาสมาธิในอริยมรรคมีองค์ 8 จึงกล่าวได้ว่าเมื่อปฏิบัติ สัมมาสมาธิแล้ว ก็เท่ากับได้ปฏิบัติมรรคองค์อื่น ๆ ไปด้วย สัมมาสมาธิจึงเป็นศูนย์กลางของ องค์มรรคทั้งปวงดังพระดำรัสที่ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็ “สัมมาสมาธิ” เป็นอริยะอันมีเหตุ มีองค์ประกอบคือสัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สัมมาวายามะ สัมมาสติ เป็นไฉน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความที่จิตมีอารมณ์เป็นหนึ่งประกอบ แล้วด้วยองค์ 7 เหล่านี้แล เรียกว่า สัมมาสมาธิที่เป็นอริยะ อันมีเหตุบ้าง มีองค์ประกอบบ้าง” 7 1 2 3 มก, ภาวนาสูตร, พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต, (กรุงเทพฯ : มก, 2543), เล่ม 37 ข้อ 68 หน้า 252. มก, สัทธัมมปกาสินี อรรถกถาขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค, (กรุงเทพฯ : มก, 2543), เล่ม 68 หน้า 46. มก, มหาจัตตารีสกสูตร, พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ (กรุงเทพฯ : มก, 2543), เล่ม 22 ข้อ 253 หน้า 341. บทที่ 3 พระรัตนตรัย DOU 63