มรรคมีองค์ 8 หัวใจแห่งการบรรลุธรรม : หน้า 65/124

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแม้แต่คำเดียว และท่านได้ศึกษาอ่านพระไตรปิฎกอยู่หลายรอบ ในที่สุด ก็พบข้อความสําคัญในพระสูตรชื่อ โรหิตัสสสูตร สังยุตตนิกาย สคาถวรรค ว่า “ธรรมะทั้งหลายที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้นั้น พระองค์ไม่ได้นำมาจาก บนฟากฟ้าอากาศ ไม่ได้นํามาจากสิ่งภายนอกรอบตัว แต่ธรรมะทั้งหลายที่พระองค์ตรัสรู้ ได้มาจากภายในกายยาววา หนาคืบ กว้างศอก และมีใจครอบครอง” จากข้อความในพระสูตรข้างต้นนี้ พระเดชพระคุณพระภาวนาวิริยคุณ (หลวงพ่อทัตต ชีโว) ท่านจึงนำมาสรุปว่า องค์ประกอบจริง ๆ ของมนุษย์นั้น ไม่ได้มีแค่ 2 ส่วน แต่มีด้วยกัน 3 ส่วน คือ 1) กาย 2) ใจ 3) ธรรม ทำไมในขันธ์ 5 จึงสอนว่าองค์ประกอบของมนุษย์ มี 2 ประการ คือ กาย กับ ใจ การสอนธรรมะของพระพุทธองค์นั้น สอนกันเป็นขั้นเป็นตอน ต้องลุ่มลึกไปตามลำดับ เพราะคนในโลกมีทั้งคนโง่และคนฉลาด สติปัญญาไม่เท่ากัน กว่าจะทำให้มีผู้เข้าใจว่า คนเรามี กายกับใจ ก็เป็นเรื่องยากอยู่มาก ยิ่งบางคนมีการศึกษามาก เลยไม่ยอมรับว่า คนเรานั้นมี “ใจ” อยู่ภายในกาย คือ เชื่อว่า ตายแล้วสูญ แต่ไม่เชื่อว่า ตายแล้วมีการเวียนว่ายตายเกิด มีกฎแห่งกรรม เพราะฉะนั้น ในเรื่องขันธ์ 5 พระพุทธองค์จึงต้องสอนแค่เบื้องต้นว่า คนเราประกอบด้วย กาย กับ ใจ แต่ว่าเมื่อพระองค์ได้พบกับผู้ที่เคยปฏิบัติธรรมอย่างทุ่มชีวิตเป็นเดิมพันมาก่อน ซึ่งเป็นผู้มีความเข้าใจเรื่องกายกับใจมาอย่างดีแล้ว แต่ว่ายังไม่บรรลุธรรม พระองค์ก็ทรงสอน ให้สมกับระดับความรู้และประสบการณ์ของเขาว่า แท้จริงแล้ว องค์ประกอบของคนเรานั้น มี 3 ส่วน คือ กาย-ใจ-ธรรม ส่วนว่า ธรรมะมีรูปร่างลักษณะอย่างไร ? หากมีความตั้งใจ 1 อ้างอิงพระสูตรชื่อ โรหิตัสสสูตร สังยุตตนิกาย สคาถวรรค 56 DOU สูตรสำเร็จ ก า ร ส ร้ า ง บ า ร มีเป็น ที ม