หน้าหนังสือทั้งหมด

การจัดความรู้ทางวิทยาศาสตร์
49
การจัดความรู้ทางวิทยาศาสตร์
…นอรรถกถาของส่วนที่สองนี้ พบ ว่ามีในพระไตรปิฎกภาษาบาลีทั้งในขุททกนิกายของ สุตตันตปิฎก เช่น สุตตนิบาต อุทาน ธรรมบท อิติวุตตกะ และเถรคาถา แต่การเรียงคาถาไม่เหมือนอย่างการเรียง ของบาลีทีเดียว ส่วนที่เหมือนกันก…
…นอรรถกถาของส่วนที่สองนี้ พบ ว่ามีในพระไตรปิฎกภาษาบาลีทั้งในขุททกนิกายของ สุตตันตปิฎก เช่น สุตตนิบาต อุทาน ธรรมบท อิติวุตตกะ และเถรคาถา แต่การเรียงคาถาไม่เหมือนอย่างการเรียง ของบาลีทีเดียว ส่วนที่เหมือนกันก…
ความเข้าใจในนิพพานตามพระพุทธศาสนา
173
ความเข้าใจในนิพพานตามพระพุทธศาสนา
…่จริง และผู้ดับกิเลสได้หมดแล้วเข้า ถึงได้จริง หลักฐานเรื่องนี้มีพระพุทธพจน์ที่ปรากฏอยู่ในขุททกนิกาย อุทาน และอิติวุตตกะ ตรัส ยืนยันไว้ว่า อตฺถิ ภิกฺขเว ตทายตน์ ยตฺถ เนว ปฐวีน อาโป น เตโช น วาโย น อากาสานัญ…
…ละมีเหตุผลตามพระพุทธพจน์ที่ยืนยันความมีอยู่ของนิพพานในคัมภีร์ต่างๆ ของพระพุทธศาสนา เช่น ขุททกนิกาย, อุทาน และอิติวุตตกะ
ความหมายและแนวคิดของธัมมัญญู
69
ความหมายและแนวคิดของธัมมัญญู
…ษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเป็นธัมมัญญูอย่างไร ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้ธรรม คือ สุตตะ เคยยะ ไวยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรม เวทัลละ หากภิกษุไม่พึงรู้จักธรรม คือ สุตตะ เคยยะ ไวยากรณะ คาถา อุทาน อิ…
คำว่า 'ธัมมัญญู' แปลว่า ผู้รู้ธรรม ซึ่งมีความหมายหลายอย่างในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งออกเป็น 3 ประการ ได้แก่ กุศลธรรม อกุศลธรรม และอัพยากตธรรม ซึ่งส่งผลต่อการดำเนินชีวิตและการหลุดพ้นจากทุกข์ในที่สุด
อักษรย่อชื่อคัมภีร์
12
อักษรย่อชื่อคัมภีร์
…ฎก กถาวัตถุ อภิ.ก. อภิ.ธา. อภิธมฺมปิฎก ธาตุกถา อภิ.ป. อภิ.ปุ. อภิ.ยมก. อภิ.วิ. อภิ.ส. อิติ.อ. อุ.อ.,อุทาน.อ.อุทาน ขุ.อป. ขุ.อิติ. อภิธมฺมปิฎก ปฏฐาน อภิธมฺมปิฎก บุคคลปญฺญตฺติ อภิธมฺมปิฎก ยมก อภิธมฺมปิฎก วิภ…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับอักษรย่อของชื่อคัมภีร์ในพุทธศาสนา ที่จัดเรียงตามอักขรวิธีแห่งภาษามคธ ซึ่งรวมถึงชื่อคัมภีร์ต่างๆ อาทิ องฺคุตฺตรนิกาย อฏฐกถา, อุปทาน อฏฺฐกถา, และอภิธมฺมปิฎก ที่เป็นส่วนสำคัญในการ
สมุฏปลาเก๊กนาม วินิจฤกษา
6
สมุฏปลาเก๊กนาม วินิจฤกษา
…ฺชาทเกน เหตุนา สหธกฺคึ อิมิ สุขาบาธิ เกวาสํ ทกุขฺขนฺธมฺมํ ปาณาติ อนุญาติ ปริวิชํติ ฯ ทุติยวารํ อิมิ อุทาน อุทานสติ อิมิ ศฺสูมิ วิทิต ออุเท อวิชฺชายตวา อสสวาทีรานิโรธา สุภารนิโรธ เอว ปากิสฺสูติ นิปพานสหบาตส…
เนื้อหาในเอกสารนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ธรรมชาติของความทุกข์และความสุข รวมถึงการแนะนำแนวทางและสติในการใช้ชีวิตที่นำไปสู่นิพพาน โดยศูนย์กลางของข้อความคือการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการมีสติและการเข้าใจถึ
ความสุขและคำสอนจากมหาปูโน
22
ความสุขและคำสอนจากมหาปูโน
…ป็นต้นไป สุทธิ ได้ยืนว่า ตรุต ธิกฺข ฑ เหล่านั้นหนา มาหาปูโน อา พระเดชชื่อว่าหากปีนะ อายุสมา ผู้อายุ อุทานนาวโว วิจิต ยอมเที่ยวไปเปล่งอยู่ อุทาน ซึ่งอุทานว่า อิโบ โอ สุข อ. ความสุข อิโบ โอ สุข อ. ความสุข อิ…
เนื้อหาในบทนี้พูดถึงเรื่องของความสุขที่พระมหาปูโนได้กล่าวไว้ โดยอ้างถึงคำอุทานที่สื่อถึงความสุขและหลักธรรมที่สำคัญในการดำเนินชีวิต นอกจากนี้ยังมีการสื่อสารถึงบทบาทของพระในฐานะที่…
การปฏิบัติธรรมเพื่อความรู้แจ้ง
27
การปฏิบัติธรรมเพื่อความรู้แจ้ง
…่ตรัสไว้ในขุททกนิกาย คาถาธรรมบท ว่า ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเรียนธรรมคือ สุตตะ เคย ยะ เวยยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาดก อัพ “บุคคล ไม่ชื่อว่าเป็นผู้ทรงธรรมเพราะเหตุที่พูดมาก ภูตธรรม เวทัลละ เธอย่อมไม่ปล่…
…่ตรัสไว้ในขุททกนิกาย คาถาธรรมบท ว่า ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเรียนธรรมคือ สุตตะ เคย ยะ เวยยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาดก อัพ “บุคคล ไม่ชื่อว่าเป็นผู้ทรงธรรมเพราะเหตุที่พูดมาก ภูตธรรม เวทัลละ เธอย่อมไม่ปล่…
นวังคสัตถุศาสน์และการรู้ธรรม
70
นวังคสัตถุศาสน์และการรู้ธรรม
… ซึ่งรูปแบบการเทศน์ที่แตกต่างอย่างนี้ พระองค์ทรงแบ่งออกเป็น 9 ประเภท คือ สุตตะ เคยยะ เวยยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรม และเวทัลละ 3.2.3 นวังคสัตถุศาสน์ คำสอนทั้ง 9 ประเภทนี้ เรียกอีกอย่างหนึ…
ธรรมชาติอันบริสุทธิ์ที่เรียกว่า "สัจธรรม" พระพุทธองค์ที่ทรงสอนเกี่ยวกับ "เทศนาธรรม" ให้ผู้ฟังนำไปปฏิบัติตามเพื่อขัดเกลากาย วาจา ใจ จนเก็บเป็นนิสัยรักความดี พระพุทธเจ้าทรงแบ่งธรรมะออกเป็น 9 ประเภทที่เร
ความหมายของคำว่าพุทธะ
191
ความหมายของคำว่าพุทธะ
…. อรรถกถาภยเภรวสูตร, มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์, มก. เล่ม 17 หน้า 337. อรรถกถาสุปปวาสาสูตร, ขุททกนิกาย อุทาน, มก. เล่ม 44 หน้า 212. * พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตโต), พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์, กรุงเท…
คำว่า 'พุทธะ' หมายถึง ผู้ตรัสรู้ ผู้เบิกบาน และการขจัดภัยของสัตว์ ทั้งยังหมายถึงการตรัสรู้สรรพธรรมการดำเนินชีวิตตามหลักธรรมและการหลีกหนีจากสิ่งที่ไม่เกื้อกูล เพื่อดับทุกข์ทั้งสิ้น โดยมีการแบ่งหมายถึง
ธรรมะเพื่อประช: การสั่งสมปัญญาบารมี
288
ธรรมะเพื่อประช: การสั่งสมปัญญาบารมี
…นนวังคสัตถุศาสน์ หมายถึง คำสอนของ พระบรมศาสดา ประกอบด้วยองค์ ๔ มีตั้งแต่ สุตตะ เคยยะ เวยยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาดก อัพภูตธรรม และ เวทัลละ สุตตะ ได้แก่ อุภโตวิภังค์ นิทเทส ขันธกะ ปริวาร รวม ไปถึงพระส…
เนื้อหาเกี่ยวกับนวังคสัตถุศาสน์ซึ่งรวมถึงคำสอนของพระบรมศาสดา แบ่งออกเป็นองค์ ๔ ได้แก่ สุตตะ, เคยยะ, เวยยากรณะ, และคาถา โดยแต่ละประเภทมีความสำคัญในการศึกษาและการปฏิบัติ เช่น สุตตะที่รวมพระสูตรต่างๆ ซึ่
อาการและลักษณะทางพุทธศาสนา
99
อาการและลักษณะทางพุทธศาสนา
ประโยค - อธิบายลักษณะอาการ - หน้าที่ 98 อุทาน ปังอิ่ย ดี วิบัติลดลง อามม. ปรีสุกฤติ ย่อมตะแกะกะกายะ ปรี บทหน้า สกฐาธ ในความ พยายาม ปังอิ่ย ติ วิ…
…น ตามลักษณะของอาการที่มีการใช้ภาษาพุทธ โดยมีการเรียบเรียงบทวิเคราะห์ทางศาสนา ซึ่งรวมถึงคำต่างๆ เช่น อุทาน, ความเสื่อม, และธาตุในกรอบการศึกษาในหลักการวิบัติ ด้วยเนื้อหาที่แตกต่างกันในแต่ละปัจจัยการเรียนรู้ท…
บทโคลงและคาถาในพระพุทธศาสนา
123
บทโคลงและคาถาในพระพุทธศาสนา
…ม พุทธมณี โสตาปนนา อโลสิ สา จิราวปิ สาลิวายุ ปณฺฎิฤาวิป "นโม สุตฺต ภควโต อรหโต สมฺมาสมุทฺธสาติ อิเม อุทาน อทนฺทส สา เอกวจี พุทธานุปริวณาย ปถลิฏฐวา ตถอ มหาสุทเธน อุทาน อุทานสิ. พรหมโณ กฤติวา "เอวมาวี วสสิ ย…
เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับโคลงและคาถาในพระพุทธศาสนาที่มีความสำคัญต่อการแนะแนวทางปฏิบัติให้ผู้ทำตามมีประสบการณ์ที่หวังจะหลุดพ้นจากทุกข์ โดยกล่าวถึง อุกโภสนติ และเนื้อหาที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับการศึกษาพุทธวจน
การแสดงธรรมและการเตือนสติ
85
การแสดงธรรมและการเตือนสติ
…สภ สุปฺติาภิฐิต "! ภาวา วิภา จิโต เอว ตสนฺทิ สานุภา ภิกฺขู อานนฺตฺตวา ปสุส ภิกฺขู อกฺกิว เทวนมินทู อุทาน อุทานวา อากาสน คจฺฉนตฺติ อาหาร กิ ปน เตน กํ ภนต์ตฺติ. วณฺเจวา เตน มุขํ ปุฏฺฐสท กุสลสุโต ปิณฑาโโต ทิ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการแสดงธรรมและการเตือนสติของพระภิกษุที่กล่าวถึงความสำคัญของการทำสมาธิและการเข้าใจในธรรมะ พร้อมแนวคิดที่จะช่วยให้พิจารณาในบทเรียนชีวิตได้ดียิ่งขึ้น การปฏิบัติตนตามคำสอนเพื่อส่งเสริมความ
คำฉิษพระมัมปัฏฎก ยกศัพท์แปล ภาค ๔
22
คำฉิษพระมัมปัฏฎก ยกศัพท์แปล ภาค ๔
…ั้นหนา มาหาปูชิน อ. พระเถระชื่อวามากับปิ ฯน อายสมา ผู้มีอายุ อุทธานนโต วิริติ ย่อมเที่ยวไปเปล่ อยู่ อุทาน ซึ่งอุทานว่า อิโह โอ สุข อ. ความสุข อิโห โอ สุข อ. ความสุข อิดิ ดังคัง รตฺกิริยานํ วิภาวนํที่สุด ธา…
เนื้อหาที่กล่าวถึงการสอนของพระเถระเกี่ยวกับการเสริมสร้างความสุข โดยกล่าวถึงความหมายของคำว่า 'สุข' และการมีอายุยืนยาวในบริบทของศาสนา พระธรรมคำสอนถือเป็นการชี้แนะแนวทางในการดำเนินชีวิตที่นำไปสู่ความสุขท
การบรรลุธรรมและหน้าที่ของภิกษุ
78
การบรรลุธรรมและหน้าที่ของภิกษุ
"ดูอ่อนภิษฎุ ภิกษุในธรรมวินนี้ ยอมเรียนธรรม คือ สุตตะ เคยะยะ เวยากะณะ คาตา อุทาน อิติฤ๎ตุตตะ ขาด อัพฤยุตธรรม เวละละ เธออ่มปล่อยให้วันคืนล่วงไป ละกรหลออกเรื่มอยู่ ไม่ประกอบความสงบใจ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเรียนรู้ การแสดง และการสาธยายธรรมของภิกษุในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าหากภิกษุไม่ทำหน้าที่และเพิกเฉยต่อการบรรลุธรรม จะไม่สามารถเป็นผู้นำและเกื้อกูลผู้อื่นได้ ทั้งนี้ย
การปฏิบัติตามพระบรมพุทโธวาท
55
การปฏิบัติตามพระบรมพุทโธวาท
ธรรม ๕ ประการนี้ ๑. เรียนธรรม (หมายถึงการเรียนพระไตรปิฎก) คือ สุตตะ เคยยะ เวย ยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรม และเวทัลละ ๒. แสดงธรรมตาม ที่ตนได้สดับมา ตามที่ตนได้เรียนมาแก่ผู้อื่นโด…
ธรรม ๕ ประการนี้ ๑. เรียนธรรม (หมายถึงการเรียนพระไตรปิฎก) คือ สุตตะ เคยยะ เวย ยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรม และเวทัลละ ๒. แสดงธรรมตาม ที่ตนได้สดับมา ตามที่ตนได้เรียนมาแก่ผู้อื่นโด…
การสำรวจชาวเขาเผ่าม้ง
100
การสำรวจชาวเขาเผ่าม้ง
…งวัน ก็นั่งเล่น ท่ามกลางสายลมและแสงแดด (ต่อจากฉบับที่แล้ว) อ้โฮ! มาอยู่ตั้งหลายจังหวัดแน่ะ” กุ้งฝอย อุทาน “ใช่จ้ะ หลายจังหวัด เดี๋ยวนี้แถวนคร- สวรรค์ อุทัยธานีก็มี “กุ้งฝอยเคยเห็นชาวเขาเดินในกรุงเทพฯ ด้วยค…
…งวัน ก็นั่งเล่น ท่ามกลางสายลมและแสงแดด (ต่อจากฉบับที่แล้ว) อ้โฮ! มาอยู่ตั้งหลายจังหวัดแน่ะ” กุ้งฝอย อุทาน “ใช่จ้ะ หลายจังหวัด เดี๋ยวนี้แถวนคร- สวรรค์ อุทัยธานีก็มี “กุ้งฝอยเคยเห็นชาวเขาเดินในกรุงเทพฯ ด้วยค…
วิบากกรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
23
วิบากกรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…มันอย่างระมัดระวัง! C จาก อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑ พุทธวรรค และ อรรถกถา ขุททกนิกาย อุทาน เมมิยวรรคที่ ๔ สุนทรีสูตร ทำให้เข้าใจได้กระจ่างชัดว่า แม้พระสัมมา สัมพุทธเจ้าหมดกิเลสแล้วก็ยังต้องร…
…มันอย่างระมัดระวัง! C จาก อรรถกถา ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑ เถราปทาน ๑ พุทธวรรค และ อรรถกถา ขุททกนิกาย อุทาน เมมิยวรรคที่ ๔ สุนทรีสูตร ทำให้เข้าใจได้กระจ่างชัดว่า แม้พระ
การสร้างวัดในสมัยพุทธกาล
34
การสร้างวัดในสมัยพุทธกาล
…างแล้ว มาดูการสร้างวัดในสมัยพระสัมมา สัมพุทธเจ้าของเราบ้าง จากหลักฐานที่ปรากฏ ใน อรรถกถา ขุททกนิกาย อุทาน เถรสูตร หน้า ๙๑ พบว่า “วัดพระเชตวัน" ในกรุงสาวัตถี ซึ่ง ยังมีขนาดใหญ่กว่าที่มนุษย์ยุคนี้จะจินตนาการ…
…างแล้ว มาดูการสร้างวัดในสมัยพระสัมมา สัมพุทธเจ้าของเราบ้าง จากหลักฐานที่ปรากฏ ใน อรรถกถา ขุททกนิกาย อุทาน เถรสูตร หน้า ๙๑ พบว่า “วัดพระเชตวัน" ในกรุงสาวัตถี ซึ่ง ยังมีขนาดใหญ่กว่าที่มนุษย์ยุคนี้จะจินตนาการ…
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
88
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา
76 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา วิหารี” ๒๒ อุทานคาถา (ธรรมที่ทำให้สิ้นสงสัย ๑) ๒๑ มีนาคม ๒๔๙๗ นโม..... ยทา หเว ปาตุภวนฺติ ธมฺมา... เป็นธรรมที่พระพุท…
76 สาระสำคัญพระธรรมเทศนา วิหารี” อุทานคาถา (ธรรมที่ทำให้สิ้นสงสัย ๑) ๒๑ มีนาคม ๒๔๙๗ นโม..... ยทา หเว ปาตุภวนฺติ ธมฺมา... เป็นธรรมที่พระพุท…