โมห : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 18 / 34

…ฐาสภาวนา จ ราคจริตสฺส สปปายา ฯ จิตสุโส อปฺปมญฺญาโย นีลาที่นิ จ จตุตาริ กสิณานิ โทสจริตสฺส ฯ อานาปาน โมหจริตสฺส วิตกจริตสุส จ ฯ พุทธานุสสติอาทโย 2 สัทธาจริตสฺส ฯ มร โณปสมสัญญา ววตฺถานาน พุทธิจริตสฺส ฯ เสส…

อภิธัมมตฺถสงฺคหปาลียา รวบรวมข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับอภิธรรมและการปฏิบัติธรรม การศึกษาในหัวข้อต่างๆ เช่น อรูปญาณ คฺตโต กสิณา และการเจริญสมาธิเพื่อเข้าถึงชั้นต่างๆ ของสมาธิและการเป็นอยู่ที่ดีของจิตใจ ทั้งยั

…โวว วุตฺโตติ ฯ โสมนสฺสาทีนเมว อสาธารณภาวโต ฯ ผสฺสาทโยปิ หิ เกจิ สพฺพจิตตสาธารณา เกจิ กุสลาทิสาธารณา โมหาทโย จ สพฺพากุสลสาธารณาติ น เตหิ สักกา จิตต์ วิเสเส ฯ โสมนสฺสาทโย ปน กตฺถจิ จิตฺเต โหนติ กตฺถจิ น โห…

บทความนี้สำรวจถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหและปัจจัยทางจิตที่ส่งผลต่อการรับรู้ในชีวิตประจำวัน โดยได้มีการอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างอภิธรรมกับสภาวะทางจิตของบุคคล รวมถึงการวิเคราะห์เรื่องอุเบกขาและความสุขทุกขาที

…ปชฺชนโต กตุถจิ จิตฺเตเยว สมฺภโวติ สกกา เอเตหิ จิตตสฺส วิเสโส ปญฺญา เปตุนุติ ฯ เอวจ กตฺวา เนส์ สติปิ โมหเหตุกภาเว โลภสหคต ภาโวว นิคมเน วุตฺโต ฯ อิเมส์ ปน อฏฺฐนฺนมปิ อยมุปปาติกฺกโม เวทิตพฺโพ ฯ ยทา หิ นตฺถิ…

หนังสือเล่มนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถและจิตต โดยมุ่งเน้นที่บทบาทของจิตในธรรมชาติและแนวทางการรักษาจิตจากมิจฉาทิฏฐิ การวิเคราะห์จิตในมิติที่แตกต่างนำไปสู่การเข้าใจถึงความทุกข์และวิธีการการควบคุมจ

…ลสทิสตฺตา มูลญจ เอเตสนฺติ โลภมูลานิ จิตตานี เวทนาที่เภทโต อฏฺฐธา สิ ตถา โทสมูลานิ สงฺขารเภทโต ทวิธา โมหมูลานิ สุทโธ โมโหเยว มูลเมเตสนฺติ โมหมูลสงฺขาตานิ จิตตานิ สมฺปโยคเภทโต เทว เจติ อกุสลา ทวาทส สิยุนฺต…

…มณ์ที่ไม่ดี จากการวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อจิตใจ ทั้งนี้จะมีการสำรวจถึงมูลฐานต่างๆ เช่น โลภ โทส และโมห นอกจากนี้ยังมีการอธิบายลักษณะและความสัมพันธ์ของจิตที่มีผลต่อการกระทำที่เกิดขึ้น ทั้งหมดนั้นจะช่วยให…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 108 ทุติยปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 109 ฉสฏฐี ปญฺจปญฺญาสาติอาทิ เอกวีสสตคุณนวเสน เอกูน นวุฒิคณนวเสน จ ยถารห์ โยเชตพุฒิ

…์ถึงการมีอยู่และพฤติกรรมของมนุษย์ อธิบายว่าการมีอริยสัจ และการกระทำอันเกิดจากอารมณ์เช่น โรคโลภ-โทสะ-โมหานำมาซึ่งผลกระทบเพียงใดในระดับจิตใจและการมี ฐานานุศักดิ์ในการดำเนินชีวิต ข้อคิดเห็นจากอรรถกถาและการว…

…ฺตสนฺตกเมว พราหมณา ปริภุญชนตีติอาที่นิ วตฺวา สกสกสญฺญาย เอว ยงกิญจิ หรนฺตานํ กมฺมผลสมพนฺธาปวาทีนญฺจ โมหมูเลน ฯ เอว์ มุสาวาทาที่สุปิ ยถารห์ โยเชตพุฒิ ฯ ฉ อารมฺมเณสุ ติวิธกมฺมวเสน อุปฺปชฺชมานมุเปต์ ติวิธนิ…

บทรวมประเด็นเนื้อหาจากอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา ที่เสนอแนวคิดเกี่ยวกับวิญญาณและเจตนาที่มีผลต่อพฤติกรรมของบุคคล การวิเคราะห์แนวทางการเข้าใจความคิดด้านอภิธมฺมในวรรณกรรม เพื่อให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างหัว

…ิรัจฉานคเต ทานํ ทตฺวา สตคุณา ทกฺขิณา ปาฏิกงฺขิตพฺพาติ ฯ ยสฺมา ปเนตฺถ ญาณ ชาจนธาที่วิปตฺตินิมิตฺตสฺส โมหสฺส สพฺพากุสลสฺเสว วา ปฏิปักข์ ตสฺมา ติสมปยุตต์ กมฺม ชาจนธาทิ

บทความนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างกรรมกับผลที่เกิดจากความดีและความไม่ดี เน้นถึงหลักการการทำกรรมและการเกิดผลในสภาพจิต เกริ่นถึงความสำคัญของมโนธรรมในการประเมินผลกรรมผ่านการกระทำต่าง ๆ การสำรวจอิทธิพลของอ

…ิเก สตฺตา สตฺตา สุทธาทิเก ติเก เอกทวิตติกมูลมหิ มิสสโต สตฺตสตฺตกนฺติ ฯ ร เอตฺถ หิ ราคจริตา โทสจริตา โมหจริตา ราคโทสจริตา ราคโมหจริตา โทสโมหจริตา ราคโทสโมหจริตาติ เอว ราคาที่เก ติเก สตฺตกเมก ตถา สัทธาจริต…

เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหซึ่งรวมถึงการจำแนกประเภทของจริตต่าง ๆ และความสัมพันธ์ระหว่างจริตจิตใจในบริบทของอภิธรรม ทั้งนี้ยังมีการอธิบายถึงความสำคัญของจริตที่สัมพันธ์กับราคาทิฏฐิและการทำควา

…ย สนธาย วุตต์ น เต ภวํ อฏฺฐมมาทิยนตีติ ฯ รูปารูปสุคติภว์ ปน สตฺตวารโต ปรมปี คนตีติ อาจริยา ฯ ราค โทสโมหานนฺติ โมหคหณ์ ราคโทเสกฏฐ โมห์ สนธายาติ ทฏฺฐพฺพฯ ขีณา จตฺตาโร อาสวา เอตสสาติ ขีณาสโว ๆ ทุกขิณารเหตุ …

บทความนี้นำเสนอความรู้เกี่ยวกับอภิธรรมและหลักการต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการวิเคราะห์เกี่ยวกับการเข้าใจวิปสฺสนาและการสำเร็จของนิพพาน พร้อมทั้งการกล่าวถึงผลของการปฏิบัติและการเข้าถึงสภาวะต่างๆ โดยใช้ข

… คือ จิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา ประกอบด้วยวิกิจฉา ๑ จิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา ประกอบด้วยอุทธัจจะ ๑ ชื่อว่า โมหจิต ฯ อกุศลจิต ๑๒ จบบริบูรณ์ทุกประการ ด้วยประการฉะนี้แล ฯ [สังคหาคาถา] อกุศลจิต มี ๑๒ คือ โลภมูลจิต …

บทนี้นำเสนอการศึกษาจิตในอภิธัมมัตถสังคหาที่แบ่งประเภทตามสภาวะของจิต ๔ ประเภท ได้แก่ กามาจิต รูปาจรจิต อรูปาวจรจิต และโลกุตตรจิต โดยมุ่งเน้นที่การอธิบายคุณสมบัติและความสัมพันธ์ระหว่างจิตแต่ละชนิด และผล

…้ บัณฑิตพึงทราบว่า อัญญาสมานา (มีเสมอแก่จิตเหล่าอื่น) ด้วยประการอย่างนี้ ฯ ๑ เจตสิก ๑๔ เหล่านี้ คือ โมหะ ๑ อหิริกะ อโนตตัปปะ ๑ อุทธัจจะ ๑ โลภะ ๑ ทิฏฐิ ๑ มานะ ๑ โทสะ ๑ อิสสา ๑ มัจฉริยะ ๑ กุกกุจจะ ๑ ถีนะ ๑…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี และการศึกษาเจตสิกที่มีการอธิบายถึงธรรม ๕๒ ประการที่ประกอบกับจิตและการเกิดดับในที่เดียวกัน โดยการจำแนกความหมายของเจตสิกประเภทต่างๆ เช่น ผัสสะ, เวทนา, และเจตนา รวมถึง

…ีปกิณณกเจตสิก มี ๕๕-๖๖-๗๘- ๓๓-๕๑ และ ๖๘ ตามลำดับ ฯ ก็บรรดาอกุศลเจตสิกทั้งหลาย เจตสิก ๔ เหล่านี้ คือ โมหะ ๑ อหิริกะ ๑ อโนตตัปปะ ๑ อุทธัจจะ ๑ ชื่อว่าสัพพากุศลสาธารณะได้ใน อกุศลจิตแม้ทั้งหมด ๑๒ ฯ โลภะ ได้ใน…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาในหน้าที่ 72 เน้นการวิเคราะห์จิตและเจตสิกต่างๆ โดยมีการแบ่งประเภทจิตตามที่เห็นในตำรา ศึกษาเรื่องการเกิดของอารมณ์ภายในจิตที่สัมพันธ์กับวิจาร,

…ตไม่มีธรรมแผนกหนึ่งต่างหาก เพราะฉะนั้น ท่านอาจารย์จึงไม่กล่าวอเหตุเจตสิกเหล่านั้นไว้ฯ สภาพที่ชื่อว่าโมหะ เพราะอรรถว่า งมงายในอารมณ์ ได้แก่ความไม่รู้ฯ โมหะนั้นมี ความปิดบังสาภพของอารมณ์เป็นลักษณะ ฯ จริงอย…

…งให้เห็นถึงอำนาจในการสร้างสิ่งที่ดีและการแสดงออกของเจตสิกที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ยังอธิบายถึงอาการของโมหะที่ส่งผลต่อจิตใจ ซึ่งเป็นภาวะที่ทำให้เกิดการงมงายในอารมณ์และความไม่รู้ต่อธรรมที่แท้จริงในชีวิต หากท…

… ชนผู้ซึ่งดำเนินใน กายทุจริต มีปาณาติบาตเป็นต้น แม้ทุกคนเป็นผู้ไม่เห็นโทษในปาณา ติบาตเป็นต้นนั้นด้วยโมหะ ไม่เกลียดแต่ปาณาติบาตเป็นต้นนั้นด้วย อหิริกะ ไม่เกรงกลัวด้วยอโนตตัปปะ และไม่สงบด้วยอุทธัจจะ เพราะ …

…บาทของอำนาจในจิต โดยสถานการณ์ที่คนทำกรรมไม่ดีเช่น ปาณาติบาตเป็นต้น มักไม่เห็นโทษในกรรมที่ทำซึ่งมาจากโมหะ โดยไม่เกลียดหรือกลัว สิ่งเหล่านั้น บทความระบุว่า การคล้อยตามในจิตที่มีกิเลสยังผลทำให้คนเชื่อมั่นใน…

…๒ อุเบกขา เวทนา นอกนี้ตั้งอยู่ในจิต ๕๕ ฯ ๆ ๕๕ ชื่อว่าเหตุ ในเหตุสังคหะ มี 5 อย่าง คือ โลภะ ๑ โทสะ ๑ โมหะ ๑ อโลภะ ๑ อโทสะ ๑ อโมหะ ๑ ฯ บรรดาเหตุเหล่านั้น จิต ๑๘ ด้วยอำนาจปัญจทวาราวัชชนจิต (๑) ทวิปัญจวิญญาณ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการศึกษาจิตและเวทนาในอภิธัมมัตถสังคหะ โดยแยกประเภทของจิตได้เป็น 6 แบบ และเวทนาที่มีอยู่ 3 แบบ คือ สุข ทุกข์ และอุเบกขา ซึ่งมีการระบุจำนวนจิตที่สอดคล้องกับประเภทต่างๆ ของเวทนา และ

… ๑ อวิชชาสัญโญชน์ ๑ ฯ 0 ด กิเลส (เครื่องทำให้ใจเศร้าหมอง) ๑๐ คือ โลภะ ความโลภ ๑ โทสะ ความขัดเคือง ๑ โมหะ ความแลง ๑ มานะ ความถือตัว ๑ ทิฏฐิ ความเห็นผิด ๑ วิจิกิจฉา ความสงสัย ๑ ถีนะ ความท้อแท้ ๑ อุทธัจจะ ค…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงอนุสัยซึ่งประกอบด้วยกามราคานุสัย, ภวราคานุสัย, ปฏิฆานุสัย และอื่นๆ ที่มีผลต่อกิเลสในจิตใจ นอกจากนี้ยังพูดถึงสัญโญชน์ซึ่งประกอบด้วยกามราคสัญโญชน์, ปฏิฆสัญโญชน์ และอวิชชาสัญโญชน์ที่มีอ

…่าง กิเลสกล่าวไว้ ๑๐ อย่าง ฯ [มิสสกสังคหะ] ในมิสสกสังคหะ มีเหตุ 5 อย่าง คือ โลภะ ๑ อโลภะ ๑ อโทสะ ๑ อโมหะ ๑ โทสะ ๑ โมหะ ๑ โสมนัส ๑ องค์ฌาน ๓ คือ วิตก วิจาร ปีติ เอกัคคตา โทมนัส ๑ อุเบกขา ๑ ฯ ด องค์มรรค ๑๒…

ในหน้า 311 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี ท่านเสนอแนวคิดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับปาปสังคหะ (อกุศลสังคหะ) ซึ่งมีการกล่าวถึง 5 อย่าง ได้แก่ อาสวะ, โอฆะ, โยคะ, และคันถะ โดยมีรายละเอียดของวัตถุธรรมและแนวคิดต่างๆ รวม

…ววัตถาน (การกำหนด) ๑ และ อรูป ๔ ฯ พึงทราบการสงเคราะห์ (ประมวล) จริต ๖ อย่าง คือ ราคจริต ๑ โทสจริต ๑ โมหาจริต ๑ สัทธาจริต ๑ พุทธิจริต ๑ วิตกจริต ๑ ฯ พึงทราบภาวนา ๓ อย่าง คือ บริกรรมภาวนา ๑ อุปจารภาวนา ๑ อ…

เนื้อหาในปริเฉทที่ ๕ ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี กล่าวถึงการเข้าใจในกัมมัฏฐานแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ สมถภาวนา และวิปัสสนาภาวนา พร้อมการบรรยายประเภทของกรรมฐานและภาวนา รวมถึงรายละเอียดเกี่ยวกับนคริยมจิต การ

…ย่างนี้คือ ในหมวด จริต ๓ มีราคจริตเป็นต้น มีหมวด ๒ แห่งจริตหมวดเดียวอย่างนี้ ได้แก่ ราคจริต โทสจริต โมหจริต ราคโทสจริต ราคโมหจริต โทสโมหจริต ราคโทสโมหจริต และแม้ในหมวดจริต ๓ ที่มีสัมธาจริตเป็นต้น ก็มี หม…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงจริตที่มีทั้งหมด ๓ หมวด โดยมีจริตที่แตกต่างกันคือราคจริต, โทสจริต, และโมหจริต พร้อมด้วยการแบ่งประเภทและตัวอย่างของจริตแต่ละประเภท ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในหลักอภิธรรม อภิธัมมัตถสั…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 409 โดยนัยเป็นต้นว่า โมหสัทธาจริตฯ ก็ในนัยแห่งจริตมีมูลเดียวนี้ ย่อมมีหมวด ๗ แห่งจริต ๓ หมวด ฉันใด แม้ในนัยแห่งจริตมีมูล ๒ ก…

บทความนี้กล่าวถึงการแบ่งประเภทของจริตในอภิธัมมัตถ รวมถึงการภาวนาในแต่ละระดับ โดยชี้ให้เห็นถึงกรรมเตรียมการและอุปจารภาวนา วิตกอัปปนาที่สำคัญในชีวิตและการฝึกจิตตามหลักพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังอธิบายถึงค