การปฏิบัติตามธรรมะ : หน้า 93/178

“แต่ไหนแต่ไรมา ถ้าใครจ้วงจาบกล่าววาจาหยาบช้า ต่อพระพุทธศาสนา คนรุ่นปู่ย่าตาทวดของเราท่านไม่ยอม ท่านต้องลุกขึ้นมาช่วยกันแก้ไขทันที” คนรุ่นก่อนที่อ่านหนังสือไม่ออก เขียน ไม่ได้ มีวิธีศึกษาจดจำธรรมะของพระพุทธองค์ โดยการฟังพระสวดมนต์แล้วก็จำเอาไว้ในใจ ปู่ย่าตายายท่านจึงสวดมนต์กันได้คล่องเลย เพราะว่าท่านอาศัยความจำของท่าน อาศัยที่ ใจท่านไม่คิดวุ่นวาย เมื่อใจไม่วุ่นวาย ใจจดจ่อ อยู่กับการฟังเทศน์ อยู่กับการสวดมนต์ ฉะนั้น แม้ท่านอ่านไม่ออก เขียนไม่ได้ แต่ว่าท่านก็ สวดมนต์ได้ เวลาพระเทศน์ท่านก็จำได้ เพราะ ใจจดจ่อจดจ่า จึงจําได้ขึ้นใจ ประการที่ ๒ คือ หน้าที่ลงมือปฏิบัติตาม ธรรมะที่ได้ศึกษามาอย่างจริงจัง ธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะเกิด ประโยชน์ก็ต่อเมื่อผู้นั้นลงมือปฏิบัติ เพราะ โลกนี้เป็นเรื่องของเหตุและผล ผลจะเกิดต่อเมื่อ ได้ท่าเหตุไว้ก่อน ถ้าทาเหตุก็ได้ผลดี ถ้าท่า เหตุชั่วก็ได้ผลชั่ว การเรียนธรรมะแบบปริยัติควบคู่ปฏิบัติ คือเรียนไปด้วยลงมือหาไปด้วย ที่โบราณเรียก ว่า "เรียนแบบเคี้ยวป้อน” คือ เมื่อครูบาอาจารย์ สอนอะไร ศิษย์ก็ลงมือทำ ทำผิดทำถูกอย่างไร ก็สังเกตกันไป เพราะเมื่อเรียนแล้วแต่ยังไม่เคย ทำก็เป็นธรรมดาที่ยังทำไม่เป็น อาจมีส่วนที่ ทำได้บ้างปะปนกับส่วนที่ทำไม่ได้บ้าง ส่วนที่ ทำได้ก็ทำไป ส่วนที่ทำไม่ได้ก็ต้องอาศัยพึ่งพา ครูบาอาจารย์ เรื่องใดที่ศิษย์เรียนแล้วทำไม่ได้ ติดขัด ตรงไหน ครูบาอาจารย์ท่านก็เมตตานำธรรมะ ในพระไตรปิฎกมาย่อยแยกให้เข้าใจง่าย ๆ แล้วก็อธิบายให้เข้าใจในเชิงปฏิบัติ เพื่อให้ศิษย์ ตามทัน บางทีอาจจะต้องขยายความซ้ำแล้ว ซ้ำอีก จากเรื่องเข้าใจยากมาทำให้เข้าใจง่าย แม้ง่ายแล้วแต่ถ้ายังตามไม่ทันก็เพียรทำอีก หลาย ๆ หน จนกระทั่งศิษย์เข้าใจและทำได้ การที่ครูบาอาจารย์ต้องสอนธรรมะ ภาคปริยัติด้วยการขยายความในเชิงปฏิบัติ ซ้ำแล้วซ้ำอีกนี้เอง จึงเป็นที่มาของคำว่า เคี้ยว ป้อน ลูกศิษย์ในยุคนั้นเขาเอาจริงในการศึกษา ธรรมะ ขวนขวายศึกษาธรรมะทั้งชายหญิง ครูอาจารย์เลยมีกำลังใจไม่เบื่อที่จะพร่ำสอน เดี๋ยวป้อน ลูกศิษย์ก็มีสัจจะต่อความดี ครูบา อาจารย์ก็มีสัจจะต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนา เพราะฉะนั้นท่านจึงเคี้ยวป้อนส่งต่อกันมา เป็นทอด ๆ หน้าที่เผยแผ่ธรรมะ ประการที่ ๓ คือ หน้า ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ถึงชาวโลกทั้งปวง เมื่อได้ศึกษาแล้ว ปฏิบัติแล้ว พบว่าธรรมะ ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าถูกต้องจริง ดีจริง เป็นประโยชน์จริง ก็ระลึกซาบซึ้งในพระมหา มิถุนายน ๒๕๕๙ อยู่ในบุญ ๙๑ ส