ขั้นตอนการลงทะเบียนและทำความสะอาดคัมภีร์ : หน้า 70/178

เนื่องจากทุกองค์ประกอบของมัดคัมภีร์ ตั้งแต่ เชือกห่อคัมภีร์ ผ้าห่อฉลาก แผ่นลาน และ สายสนอง ล้วนเป็นของโบราณที่มีอายุหลาย ร้อยปี หากหยิบจับด้วยความไม่ระมัดระวังอาจ ทำให้แตกหักหรือเสียหายได้ สำหรับขั้นตอน การดำเนินงานเริ่มจากการลงทะเบียน ทำ ความสะอาด บันทึกภาพ จัดเก็บ และมอบคืน คัมภีร์ใบลาน การลงทะเบียนเริ่มจากการคัดคัมภีร์ ใบลานพระไตรปิฎกบาลีชุดที่มีเนื้อหาสมบูรณ์ น่ามาลงทะเบียนบันทึกรายละเอียดข้อมูล ประกอบด้วยสถานที่เก็บ ชื่อและประเภทของ คัมภีร์ จำนวนผูก จำนวนบรรทัด ขนาดของ ใบลาน อักษรที่ใช้จาร ความสมบูรณ์ของใบลาน ปีพุทธศักราชหรือจุลศักราชที่จารชื่อของผู้จาร หรือชื่อของผู้ถวาย เป็นต้น จากนั้น ลงมือทำความสะอาดใบลาน ทุกแผ่นอย่างระมัดระวัง และเพื่อเป็นการป้องกัน ไม่ให้สิ่งสกปรก ฝุ่นละออง หรือคราบรอยนิ้วมือ ติดเปรอะเปื้อนแผ่นใบลาน เจ้าหน้าที่ต้องสวม ถุงมือ หากใบลานอยู่ในสภาพดีก็ใช้เพียง แปรงขนอ่อนปัดฝุ่นออกอย่างเบามือ หากมี คราบเชื้อราหรือสิ่งสกปรกติดแน่นอยู่ก็ใช้ แอลกอฮอล์บริสุทธิ์เช็ดทําความสะอาด แต่หาก ใบลานอยู่ในสภาพแห้งกรอบหรือตัวอักษรจาง ก็ใช้ไม้สาลีสะอาดจุ่มน้ำมันงาผสมผงคาร์บอน แต้ม แล้วใช้ผ้าสะอาดขึ้นเล็ก ๆ เช็ดไปทาง เดียวกัน เพื่อให้เส้นลายจารปรากฎชัดเจน อีกครั้ง ทั้งยังเป็นการเพิ่มความชุ่มชื้นให้แก่ ใบลานอีกด้วย ๖๘ อยู่ในบุญ มิถุนายน ๒๕๕๙ เมื่อทำความสะอาดใบลานแต่ละแผ่น เรียบร้อยแล้ว ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการบันทึกภาพ เจ้าหน้าที่ต้องตรวจลำดับเลขหน้าอีกครั้ง เพื่อ ให้แน่ใจว่าลำาดับหน้าไม่สลับและมีเนื้อความ ต่อเนื่องกัน โดยดูจากเลขอังกาหรือเลขโหราที่ ปรากฏตรงกึ่งกลางริมซ้ายด้านหลังของใบลาน แต่ละแผ่น