พุทธประเพณีการล้างเท้าพระ : หน้า 24/384

พุทธประเพณีการล้างเท้าพระ * การล้างเท้าพระ เป็นพุทธประเพณีหนึ่งที่มีมาแต่ครั้งพุทธกาล ดังเรื่องของสังขพราหมณชาดก ที่กล่าว ถึงอดีตชาติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในครั้งที่เสวยพระชาติเป็นพราหมณ์ชื่อสังขะ ในชาตินั้น สังขพราหมณ์ เห็นพระปัจเจกพุทธเจ้าเสด็จมาด้วยเท้าเปล่าเหยียบย่ำทรายที่ร้อนดังถ่านเพลิง จึงเกิดกุศลศรัทธา รีบนิมนต์ พระปัจเจกพุทธเจ้าเข้าไปที่โคนต้นไม้ แล้วล้างเท้าพระปัจเจกพุทธเจ้าด้วยน้ำที่อบและกรองใสสะอาด ทาเท้า ด้วยน้ำมันหอม จากนั้นยอมสละรองเท้าที่ตนสวม โดยนำมาเช็ดและทาด้วยน้ำมันหอม แล้วสวมใส่ให้ พระปัจเจกพุทธเจ้า พร้อมกับถวายร่ม... อานิสงส์ผลบุญที่สังขพราหมณ์ได้รับ 8 ด้วยบุญนี้ ส่งผลให้ในชาตินั้นสังขพราหมณ์รอดพ้นจากความตายในขณะที่ประสบอุบัติเหตุเรือแตก ท่ามกลางมหาสมุทร เพราะเทพธิดาที่ชื่อมณีเมขลา เห็นถึงบุพกรรมที่สังขพราหมณ์ได้ประกอบกรรมดี โดย การล้างเท้าและถวายรองเท้าแด่พระปัจเจกพุทธเจ้า จึงช่วยชีวิตไว้ด้วยการเนรมิตเรือที่มีสมบัติมากมายให้เดิน ทางไปถึงฝั่งอย่างปลอดภัย และด้วยผลบุญที่สังขพราหมณ์ทำในชาตินั้นเอง หลังจากละโลกไปแล้ว สังข พราหมณ์ได้ไปเกิดในเทวโลก พระราชาทรงล้างเท้าพระ พระเจ้าอโศกมหาราช ผู้เป็นพระมหากษัตริย์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของชมพูทวีป และทรงเป็น องค์เอกอัครศาสนูปถัมภกที่สำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา ทรงถวายการล้างเท้าพระในครั้งที่ พระองค์ทรงอาราธนาพระโมคคลีบุตรติสสเถระ (ผู้เป็นประธานในการทำสังคายนาครั้งที่ 3) ไปสู่ราชอุทยาน ของพระองค์ ครั้นไปถึง พระเจ้าอโศกมหาราชผู้ทรงเป็นถึงพระราชา ก็ทรงล้างเท้าพระเถระและทาด้วยน้ำมัน ให้ก่อนที่พระองค์จะทรงถามปัญหา และอาราธนาให้พระโมคคลีบุตรติสสเถระแสดงปาฏิหาริย์ทำแผ่นดินไหว ให้ประจักษ์แก่พระเนตรของพระองค์ พระเจ้าพรหมทัตแห่งกรุงพาราณสี ทรงถวายการล้างเท้าพระปัจเจกพุทธเจ้า 5 พระองค์ 8 ในครั้งที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสวยพระชาติเป็น พระเจ้าพรหมทัต แห่งกรุงพาราณสี พระองค์ทรงถวาย การล้างเท้า แล้วทาด้วยน้ำมันหอมแด่พระปัจเจกพุทธเจ้าทั้ง 5 องค์ ในครั้งที่พระปัจเจกพุทธเจ้าเสด็จมาที่ พระราชวัง ซึ่งหลังจากที่พระองค์ทรงสดับพระธรรมเทศนาจากพระปัจเจกพุทธเจ้าแล้ว ภายหลังทรงออกผนวช เป็นฤาษีตลอดชีวิต หลังจากละโลกแล้ว พระองค์ได้เสด็จไปบังเกิดยังพรหมโลก 23