ความอดทนและการดำเนินชีวิต : หน้า 50/101

พวกเราส่วนใหญ่มักจะเข้าใจว่า ความอดทนคือ การที่ไม่ยอมแพ้อะไรง่ายๆ ซึ่งความหมายก็ถูกต้อง แต่ยังถูกไม่หมด เพราะคำว่า “อด” และคำว่า “ทน” มี ความหมายต่างกัน อด คือ อยากได้ แต่ไม่ได้ เช่น เราตั้งใจทำงานอย่างเต็มที่ โดยหวังว่าสิ้นปี จะได้เลื่อนขั้นหรือเลื่อนตำแหน่ง แต่เมื่อถึง สิ้นปี ประเมินผลงานแล้วไม่ได้ตามเป้า เรา จึงไม่ได้รับการพิจารณาให้เลื่อนขั้น อย่างนี้ ก็ต้องอดไป v ทน คือ ไม่อยากได้ แต่ก็ได้ เช่น เราอยากทำงานในที่ที่บรรยากาศเย็นสบาย แต่ที่ทำงานเราอากาศร้อนอบอ้าว อย่างนี้ก็ ต้องทน หากเราได้ศึกษาประวัติของบุคคล สำคัญระดับโลกหรือระดับประเทศก็ตาม ท่านเหล่านี้มีคุณสมบัติสําคัญที่เหมือนกัน ประการหนึ่ง นั่นคือ แต่ละท่านนั้นมีทั้ง ความอดและความทนอย่างยอดเยี่ยม จึง สามารถฝ่าฟันอุปสรรค ขวากหนามชีวิต ต่างๆ นานา จนกระทั่งประสบความสำเร็จ ในชีวิตได้ ดังนั้น เพื่อที่จะได้ประสบความสาเร็จ สมดังเป้าหมายที่ตั้งไว้ทั้งทางโลกและทาง ธรรม จึงมีความจำเป็นที่พวกเราจะต้อง เจาะลึกลงไปให้รู้ชัดเจนว่า สิ่งที่ต้องอด กับต้องทนนั้นมีอะไรบ้าง เมื่อรู้แล้วจะได้ ระมัดระวังและหาทางป้องกันไว้ล่วงหน้า เพื่อไม่ให้การดำเนินชีวิตของเราผิดพลาด เกิดเป็นตำหนิในชีวิต พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนเรื่อง ความอดทนไว้ ๔ ประการ คือ ประการที่ ๑ อดทนต่อความ ลำบากตรากตรำ คือ อดทนต่อสภาพ ดินฟ้าอากาศ สภาพภูมิอากาศที่ไม่เอื้ออำนวย เช่น อากาศร้อนอบอ้าว ฝนตกหนัก หรือ อากาศหนาวเย็นจนเกินไป เป็นต้น ประการที่ ๒ อดทนต่อทุกขเวทนา คือ อดทนต่อการเจ็บไข้ได้ป่วยต่างๆ ประการที่ ๓ อดทนต่อการกระทบ กระทั่ง ในขั้นนี้เริ่มทำได้ยากขึ้น จาก ประสบการณ์ของหลวงพ่อพบว่า มีเรื่อง แปลกอยู่อย่างหนึ่งคือ พวกที่อดทน ต่อความลำบากตรากตรำ กับพวกที่อดทน ต่อทุกขเวทนานั้น ถ้าส่งให้ไปลาดตระเวน ทำงานหนัก กรำแดดกรำฝนเท่าไรก็สบาย มาก สู้ได้ แต่คนพวกนี้มักจะไม่ค่อยอดทน ต่อการกระทบกระทั่ง ถูกคนนั้นว่าอย่างนั้น คนนี้ว่าอย่างนี้เข้า เลยไม่ยอมทำงานตามที่ ตั้งใจเอาไว้ บางคนทิ้งงานไปเสียกลางคัน เลยก็มี บางคนแม้จะทำงานฝีมือดีมาก แต่ พอถูกกระทบกระทั่งก็ขอย้ายหน่วยงาน หรือไม่ก็โยนงาน ทิ้งภาระให้ผู้อื่น ตรงนี้เอง แทนทชวต ชีวิตเขาจะเจริญก้าวหน้าต่อไป กลับ กลายเป็นทำให้เกิดความผิดพลาดในชีวิต ขึ้นมา ประการที่ ๔ อดทนต่อความยั่วเย้า เย้ายวน ซึ่งเป็นเรื่องที่ยากที่สุดของความ อดทน ดูเผินๆ ก็ไม่น่าจะต้องอดทนอะไร เพราะเป็นสิ่งที่น่าครอบครองมาเป็นเจ้าของ ทั้งนั้น แต่หากได้มาแล้ว เราอาจจะได้รับ ความเดือดร้อนตามมา สิ่งที่จะมายั่วเย้า เย้ายวนเรานั้น มี ๔. ส. ด้วยกัน คือ ส. ที่ ๑ สตรี ชีวิตหนุ่มๆ ตรงจุด นี้ข้ามผ่านได้ยาก ตัวโตๆ แข็งแรง กล้าม เป็นมัดๆ แต่พอมาโดนจ๊ะๆ จ๋าๆ ไม่กี่ที ก็อ่อนเป็นขี้ผึ้ง ยิ่งถ้าเป็นคนที่ชอบเที่ยวเตร่ เฮฮาด้วยแล้ว โอกาสที่จะติดโรค เสียสุขภาพ เสียเงินเสียทอง เสียชื่อเสียงก็มีมาก