ปรัชญาการศึกษา : หน้า 46/86

ต้องทำงานท่ามกลางสภาพปัญหาสังคมที่เป็น มลพิษต่อการสร้างคุณภาพคนอีกด้วย เพราะฉะนั้น ปัญหาการศึกษาของบ้านเรา จึงเป็นปัญหาที่ใครๆ ก็ส่ายหน้าและรู้สึกว่าหมดทาง เยียวยาแก้ไข ปรัชญาการศึกษา ที่ใช้แก้ปัญหา ได้จริงคืออะไร ? การแก้ปัญหาการศึกษาให้ได้ผลนั้น ต้อง เริ่มต้นที่การทําความเข้าใจให้ถูกก่อนว่า การศึกษา คืออะไร จึงจะสามารถกำหนดแนวทางการทำงาน ได้ถูกต้อง มีความสอดคล้องต่อการสร้างคุณภาพคน มีความสอดคล้องต่อการพัฒนาระบบการศึกษา และ มีความสอดคล้องกับการแก้ไขปัญหาสังคมอีกด้วย มิฉะนั้น หากยังเข้าใจไม่ถูกว่าการศึกษาคือ อะไร ย่อมมีโอกาสคิดผิด พูดผิด และทำผิด ทำให้ การกำหนดทิศทางการแก้ปัญหาการศึกษาไม่ชัดเจน ไม่ไปในทางเดียวกัน และที่น่ากลัวที่สุดก็คือไม่ตรง กับความเป็นจริง และนั่นย่อมจะกระทบกระเทือน ต่อความอยู่รอดของประเทศไทยในอนาคตตามไป ดวย จากการศึกษาค้นคว้าพบว่า การศึกษา คือ การสร้างปัญญาของคนในชาติ ให้มีความเข้าใจถูกในการดำาเนินชีวิต มีความใฝ่รู้ ใฝ่ดี ใฝ่กุศล มีศักยภาพในการรับผิดชอบตนเอง สังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมในระดับที่ไม่ทำลาย ศีลธรรมอันดีงาม ไม่ทำลายกฎหมายบ้านเมือง ไม่ทำลายวัฒนธรรมประเพณีที่ดีงามอันเป็น เอกลักษณ์ของชาติ และมีศักยภาพในการสร้าง ทําไมต้องวางปรัชญาการศึกษาเช่นนี้ ? เพราะพื้นฐานของชีวิตคนนั้น ถูกบีบคั้นให้ ก่อความผิดพลาดในชีวิตด้วย ๓ สาเหตุใหญ่ นั่น คือ ๑) คนเราเกิดมาพร้อมกับความไม่รู้ เพราะ ว่าไม่รู้ มนุษย์จึงท่าความชั่ว ๒) คนเราเกิดมาพร้อมกับความทุกข์บีบคั้น เริ่มตั้งแต่ทุกข์เพราะหิว เพราะแก่ เพราะเจ็บ เพราะตาย เพราะว่าถูกความทุกข์บีบคั้น มนุษย์จึง ทำความชั่ว ๓) คนเราเกิดมาพร้อมกับความกลัวตาย เพราะเมื่อความไม่รู้และความทุกข์รวมตัวกัน บีบคั้นชีวิตอย่างหนักแล้ว ก็ทำให้ความกลัวตาย เกิดขึ้นมาในจิตใจ และเพราะว่ากลัวตาย มนุษย์ จึงทำความชั่ว เพราะเหตุนี้ เป้าหมายการศึกษาที่แท้จริง จึงต้องมุ่งพิชิต ๓ สาเหตุปัญหานี้ให้ได้ มิฉะนั้น โลกนี้ยากจะสงบสุข การสอนให้เข้าใจผิดๆ คิดผิดๆ พูดผิดๆ และทำผิดๆ ชนิดทำความชั่วอย่างเอาชีวิต เป็นเดิมพันก็จะดำเนินต่อไป ชีวิตมนุษย์ก็ย่อมไม่ ต่างจากสัตว์โลกทั่วไป เป็นได้แค่เป็ดไก่ที่จิกตี เบียดเบียนกันเองอยู่ร่ำไป เช่น ตัวใหญ่รังแกตัวเล็ก พวกมากเข่นฆ่าพวกน้อย เป็นต้น นั่นหมายความว่า เป้าหมายสูงสุดทางการ ศึกษาที่มนุษย์ทุกคนต้องการ ก็คือ "ปัญญา" ในการเอาชนะ ๓ เรื่องนี้ ซึ่งเป็นหน้าที่ที่ผู้เกี่ยวข้อง ทางการศึกษาทุกฝ่ายทั้งพ่อแม่ ครูอาจารย์ พระภิกษุ ภาครัฐและเอกชน และฝ่ายอื่นๆ ต้องมาช่วยกันเติม ปัญญาให้เด็กของเราสามารถเอาชนะความมืดมน เครือข่ายคนดีอย่างเป็นทีม เพื่อช่วยกันพัฒนา ใน ๓ เรื่องนี้ให้ได้ สังคมและประเทศให้อยู่รอดในสังคมโลกได้ ทั้งหมดนี้คือคำว่าการศึกษาของชาติใน แนวทางที่เป็นสากลของโลก ดังนั้น มนุษย์จึงอยู่อย่างตัวใครตัวมันไม่ได้ แต่จะต้องมาช่วยกันทำเป้าหมายสูงสุดของการ ศึกษาของโลกให้บรรลุผลสำเร็จสูงสุด นั่นคือ การ