หน้าหนังสือทั้งหมด

ปัจจัย 4 และการฝึกอบรม
7
ปัจจัย 4 และการฝึกอบรม
6.6 ปัจจัย 4 กับการฝึกอบรม 6.7 วงจรปัจจัย 4 6.8 การ “รับ” ปัจจัย 4 6.9 ตัวอย่างการประมาณในการรับ 6.10 บทสรุปของการเป็นมัตตัญญู 6.11 มัตตัญญูกับคณกโมคคัลลานสูตร 6.12 ปัจจัย 4 กับวิถีชีวิตของฆราวาส 126 …
หนังสือนี้ให้ความเข้าใจเกี่ยวกับปัจจัย 4 ที่มีบทบาทสำคัญในการฝึกอบรม โดยอธิบายความหมายและการนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ทั้งในด้านของการบริหารเวลาและการเป็นปริสัญญา สาระของแต่ละหัวข้อถูกนำเสนออย่าง
บุคคลปโรปรัญญและความสัมพันธ์กับธัมมัญญูสูตร
8
บุคคลปโรปรัญญและความสัมพันธ์กับธัมมัญญูสูตร
บทที่ 9 ขั้นตอนที่ 7 บุคคลปโรปรัญญ 9.1 ธรรมชาติผู้ฟัง 9.2 รู้จักบุคคลปโรปรัญญ 9.3 รู้จักเลือกธรรมะ 9.4 วิธีการแสดงธรรม 9.5 เทคนิคการแสดงธร…
…พื่อเข้าถึงใจผู้ฟัง สับสนทนาได้แก่การเลือกธรรมะที่เหมาะสมและประเมินผลอย่างมีประสิทธิภาพ ขณะที่บทที่ 10 สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างกโมคคัลลานสูตรกับธัมมัญญูสูตร การฝึกให้เป็นกัลยาณมิตรและการสำรวมในพระปาฏิโ…
การศึกษาในพระพุทธศาสนา: คันถธุระและวิปัสสนาธุระ
20
การศึกษาในพระพุทธศาสนา: คันถธุระและวิปัสสนาธุระ
…ึงคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ปฐมธรรมวิหาริกสูตร, อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต, มก. เล่ม 36 ข้อ 73 หน้า 168 บทที่ 1 การฝึกอบรม ในพระพุทธศาสนา DOU 9
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาในพระพุทธศาสนา ที่แบ่งเป็นสองรูปแบบคือคันถธุระ (การเรียนรู้ให้เข้าใจพระพุทธวจนะ) และวิปัสสนาธุระ (การปฏิบัติกรรมฐานและการทำสมาธิ) ซึ่งนำมาซึ่งประโยชน์ทั้งต่อตนเองและผู้อื่น การ
การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
23
การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
…ต่างๆ ได้อย่างพอเหมาะพอดี ทั้งยังทรงทราบวิธีที่จะฝึกบุคคลเหล่านั้นให้ได้รับประโยชน์ ที่ดีที่สุดด้วย 1.4 วิธีฝึกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีวิธีฝึกบุคคลต่างๆ อย่างไร เรื่องนี้มีปรากฏอ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะวิธีการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงใช้ในการฝึกอบรมผู้คน ซึ่งมีอยู่ 3 วิธีคือ การฝึกด้วยวิธีละม่อม การฝึกด้วยวิธีรุนแรง และการใช้ทั้งสองวิธีควบคู่กัน โดยปร
การตื่นรู้ในพระพุทธศาสนา
49
การตื่นรู้ในพระพุทธศาสนา
…ลชาติ มีมือเท้าอันอ่อน เรียบเรียงจาก “กาติยานเถรคาถา”, อรรถกถา ขุททกนิกาย เถรคาถา, มก. เล่ม 52 หน้า 188 "กลิงครสูตร, สังยุตตนิกาย นิทานวรรค, มก. เล่ม 26 ข้อ 676 หน้า 742 *ในปัจจุบัน ในที่นี้หมายถึง ช่ว…
ข้อความนี้กล่าวถึงลักษณะของการเป็นผู้ตื่นในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการทำสมาธิและการไม่เห็นแก่การนอนเพื่อทำให้จิตใจผ่องใส พร้อมทั้งนำเสนอเรื่องของพระกาติยานเถระที่ประสบความสำเร็จในการค
การควบคุมใจและโภชนาการในพระพุทธศาสนา
55
การควบคุมใจและโภชนาการในพระพุทธศาสนา
… จึงเป็นการสมควร เพื่อความอยู่สบายของภิกษุ ภัททาลิสูตร, มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, มก. เล่ม 20 ข้อ 160 หน้า 321 *สารีปุตตเถรคาถา, ขุททกนิกาย เถรคาถา, มก. เล่ม 53 ข้อ 396 หน้า 229 44 DOU แม่บทการฝึกอบร…
บทความนี้พูดถึงวิธีการควบคุมอารมณ์ของใจไม่ให้ไปติดอยู่กับกามคุณและการบริโภคอาหารอย่างมีประมาณ โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระสารีบุตรในการเลือกสิ่งที่จะบริโภค เพื่อสุขภาพร่างกายที่ดี
ขั้นตอนที่ 4: การประกอบเนืองๆ ซึ่งความเป็นผู้ตื่นอยู่
56
ขั้นตอนที่ 4: การประกอบเนืองๆ ซึ่งความเป็นผู้ตื่นอยู่
… ไม่ถือมั่นก็จริง แต่จิตของภิกษุนั้นย่อมไม่หลุดพ้นจากอาสวะ.... ...เปรียบเหมือนแม่ไก่มีไข่อยู่ 8 ฟอง 10 ฟอง หรือ 12 ฟอง ไข่เหล่านั้น แม่ ไก่กกไม่ดี ให้ความอบอุ่นไม่พอ ฟักไม่ได้ แม่ไก่นั้น แม้จะพึงเกิดคว…
ในขั้นตอนที่ 4 การประกอบเนืองๆ ซึ่งความเป็นผู้ตื่นอยู่ มีความสำคัญต่อการทำสมาธิ ซึ่งนักปฏิบัติธรรมต้องกลับใจสู่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 และสั่งสมชั่วโมงหยุด เพื่อให้ใจหลุดพ้นจากกิเลส การฝึกให้สำเร็จนั้นต้
ความเคารพในการศึกษาในสมัยพุทธกาล
75
ความเคารพในการศึกษาในสมัยพุทธกาล
…บ ที่พระอานนท์กล่าวถึงเหตุให้เรียนได้ดีกับพระสารีบุตรว่า “ดูก่อนอาวุโสสารีบุตร ภิกษุในธรรมวินัยนี้ (1) ย่อมเป็นผู้ฉลาดในอรรถ (2) ฉลาดในธรรม (3) ฉลาดในพยัญชนะ (4) ฉลาดในนิรุตติ และ (5) ฉลาดใน เบื้องต้นแ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเคารพในการศึกษาในสมัยพุทธกาล โดยเฉพาะการเรียนพระวินัยที่พระอุบาลีสอนให้แก่พระเถระและนักเรียน ซึ่งแสดงถึงความเคารพซึ่งกันและกันระหว่างครูและนักเรียน ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ
เรื่องราวของพระองคุลิมาลและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
86
เรื่องราวของพระองคุลิมาลและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ไม่หยุด" นั่น หยุดอันนั้นเป็นกระแสพระดำรัสของ อังคุลิมาลสูตร, มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, มก. เล่ม 21 ข้อ 521 หน้า 141 พระธรรมเทศน์พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร), เรื่อง “มงคลกถา”, 20 กันยายน 2496, หน้า 9…
เรื่องราวนี้เล่าว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงโปรดโจรองคุลิมาล ซึ่งเป็นโจรที่ฆ่าคนจำนวนมาก โดยมีการสนทนาที่สำคัญเกี่ยวกับคำว่า "หยุด" ซึ่งมีความหมายแตกต่างกันระหว่างองคุลิมาลและพระองค์ องคุลิมาลเกิดการสำนึ
การเสริมสร้างคุณธรรมในพระภิกษุ
103
การเสริมสร้างคุณธรรมในพระภิกษุ
…นี้ว่า เป็นความเสื่อมในกุศลธรรม ทั้งหลาย” ฐิติสูตร, อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต, มก. เล่ม 38 ข้อ 53 หน้า 173 92 DOU แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา
เมื่อพระภิกษุเข้าใจธรรมะและนำมาปฏิบัติ สามารถขัดเกลากาย วาจา ใจ ให้บริสุทธิ์ หลุดพ้นจากกิเลสอาสวะ ความสำคัญของการประเมินคุณธรรมของตนเองเพื่อพัฒนาอย่างต่อเนื่อง และหลีกเลี่ยงความประมาทรวมถึงปัญหาและอุป
ศรัทธาในพระพุทธศาสนาและการบรรลุธรรม
107
ศรัทธาในพระพุทธศาสนาและการบรรลุธรรม
…หลักในการพิจารณาไว้ใน ฐานสูตร ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้มีศรัทธาเลื่อมใส จึงรู้ได้ด้วยสถาน 3 คือ (1) เป็นผู้ใคร่ในการเห็นผู้มีศีลทั้งหลาย (2) เป็นผู้ใคร่เพื่อจะฟังธรรม (3) มีใจปราศจากมลทิน คือความตระ…
เนื้อหาเน้นความสำคัญของศรัทธาในพระพุทธศาสนาและตัวอย่างผ่านชีวิตของพระสารีบุตรเถระ ซึ่งเป็นการสอนให้ทุกคนเข้าใจว่าศรัทธานั้นเป็นต้นทางการทำความดี การบรรลุธรรมต้องเริ่มจากความเชื่อในพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
การรักษาศีลตามหลักพระพุทธศาสนา
109
การรักษาศีลตามหลักพระพุทธศาสนา
… ซึ่งการ ศึกษาธรรมะก็มีหลายวิธี เช่น การฟังเทศน์ การค้นคว้าจากตำรับตำรา การสนทนาธรรม การประชุมกลุ่ม 1204 ราชบัณฑิตยสถาน พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542, (กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์,2546…
เรื่องราวเกี่ยวกับภิกษุผู้มีศรัทธาที่บวชในพระพุทธศาสนา โดยมีพระอาจารย์แนะนำให้รักษาศีล 3 ประการ ได้แก่ กาย วาจา และใจ เมื่อปฏิบัติถูกวิธี ทำให้ภิกษุสามารถบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ได้ในเวลาอันสั้น การศึก
การแลกเปลี่ยนความรู้และการฟังธรรม
110
การแลกเปลี่ยนความรู้และการฟังธรรม
…่อยผ่าน หมั่นเข้าไปสอบถามกับผู้รู้ให้ เข้าใจ เพราะการหมั่นฟังธรรม ย่อมจะได้รับอานิสงส์ 5 ประการ คือ 1. ได้ฟังสิ่งที่ยังไม่เคยฟัง 2. เข้าใจสิ่งที่เคยฟังแล้ว ได้อย่างชัดเจน กระจ่างยิ่งขึ้น 3. บรรเทาความส…
สุตะคือการแสวงหาความรู้ทางธรรมะอย่างต่อเนื่อง โดยการฟังและสอบถามผู้รู้ ช่วยบำรุงจิตให้มีศรัทธาในพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การศึกษาธรรมะไม่เพียงแค่เพื่อประโยชน์ส่วนตัว แต่ยังเป็นประโยชน์ต่อผู้อื่นด้วย การสะส
การสละกิเลสในพระพุทธศาสนา
111
การสละกิเลสในพระพุทธศาสนา
…ากการถูกกิเลสครอบงำ คือ ความโลภ โกรธ หลง เป็นต้น จาคะ เป็นเรื่องของการเสียสละอย่างน้อย 3 ประการ คือ 1. สละทรัพย์สิน สิ่งของ ออกมาทำบุญทำทาน สร้างบุญ สร้างกุศล เพื่อเป็นเสบียงบุญไปในภพ ชาติเบื้องหน้า กา…
เนื้อหาพูดถึงการสละกิเลสในพระพุทธศาสนา โดยใช้การเปรียบเทียบกับอาวุธและการบริหารจิตใจเพื่อความบริสุทธิ์ รวมถึงความหมายและผลของการจาคะหรือการให้ทาน ที่ช่วยทำให้ใจไม่ถูกกิเลสครอบงำ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายัง
การสละอารมณ์และปัญญาในพระธรรม
112
การสละอารมณ์และปัญญาในพระธรรม
…จะจัดแจง จัดสรร จัดการ ความรอบรู้ในกองสังขาร" มองเห็นตามเป็นจริง พื้นฐาน ปัญญามีอยู่ 3 ระดับ ได้แก่ 1. จินตมยปัญญา ปัญญาที่เกิดขึ้นจากการคิดพิจารณาหาเหตุผล โดยอาศัยความรู้เดิมที่มีอยู่เป็น เตวิชชสูตร, …
บทความนี้กล่าวถึงการสละอารมณ์ที่ไม่ดีเช่น โลภ โกรธ หลง เพื่อให้จิตใจผ่องใสและมีสมาธิ พร้อมด้วยการพัฒนาปัญญาที่มี 3 ระดับ คือ จินตมยปัญญาที่เกิดจากการคิดและพิจารณา โดยยกตัวอย่างจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพ
ปัญญาในพระพุทธศาสนา
113
ปัญญาในพระพุทธศาสนา
…อาสวะ นี้เหตุให้เกิด อาสวะ นี้ความดับอาสวะ นี้ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับอาสวะ นี้ชื่อว่า อธิปัญญาสิกขา”1 อธิปัญญา คือ ปัญญาที่เกิดจากการรู้แจ้งแทงตลอดในอริยสัจ 4 หมายถึงความรู้ของพระอริยเจ้า ที่รู้ในความท…
บทความนี้กล่าวถึงประเภทของปัญญาในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะปัญญาที่เกิดจากการศึกษา (สุตมยปัญญา) และจากการปฏิบัติธรรม (ภาวนามยปัญญา) ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงย้ำว่าปัญญาอันแท้จริงคือ อธิปัญญาที่มีความรู้คร
ปฏิภาณ: ความสามารถในการโต้ตอบและแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า
114
ปฏิภาณ: ความสามารถในการโต้ตอบและแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า
…งสมปัญญาไว้มาก ในทางพระพุทธศาสนามีคำที่ใช้เรียกผู้มีปัญญาแตกฉานว่า “ปฏิสัมภิทา” มีอยู่ 4 ประการ คือ 1. อรรถปฏิสัมภิทา ปัญญาแตกฉานในอรรถ หรือความหมาย 2. ธรรมปฏิสัมภิทา ปัญญาแตกฉานในธรรม 3. นิรุตติปฏิสัม…
…ถามหรือปัญหาได้อย่างแม่นยำและเร็ว โดยในพระพุทธศาสนามีคำว่า 'ปฏิสัมภิทา' ซึ่งแบ่งได้เป็น 4 ประเภทคือ 1. อรรถปฏิสัมภิทา 2. ธรรมปฏิสัมภิทา 3. นิรุตติปฏิสัมภิทา และ 4. ปฏิภาณปฏิสัมภิทา โดยเฉพาะปฏิภาณปฏิสัม…
ความสำคัญของธรรม 6 ประการในพระพุทธศาสนา
115
ความสำคัญของธรรม 6 ประการในพระพุทธศาสนา
…ระเมินคุณธรรมที่เกิดขึ้นนี้ แสดงให้เห็น ถึงความจริงที่สำคัญของธรรมทั้ง 6 นี้ อย่างน้อย 3 ประการ คือ 1. ต้องเป็นธรรมที่สามารถใช้ประเมินคุณธรรมที่เกิดขึ้นได้ ไม่ว่าพระภิกษุจะฝึกฝนอบรมตนเอง ด้วยวิธีการไหน…
ธรรม 6 ประการมีความสำคัญในการประเมินคุณธรรมที่เกิดขึ้นในพระภิกษุ สะท้อนความจริงที่สามารถใช้ในการพัฒนาผู้ปฏิบัติ ตั้งแต่ระดับปุถุชนจนถึงพระอริยเจ้า ซึ่งรวมถึงศรัทธา ศีล และสุตะที่ช่วยให้เกิดความบริสุทธ
การพัฒนาตนเองตามหลักธรรม 6 ประการ
116
การพัฒนาตนเองตามหลักธรรม 6 ประการ
…ะการ ได้แก่ ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และปฏิภาณ มาใช้ ประเมินคุณธรรมในตนเอง มีแนวทางดังนี้ คือ 5.6.1 ประเมินด้วย “ศรัทธา” สำหรับพระภิกษุ การมีศรัทธา หมายถึงการมีความเชื่อมั่นในปัญญาตรัสรู้ธรรมของพระสั…
การพัฒนาตนเองผ่านการฝึกอบรมตามหลักธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา, ศีล, สุตะ, จาคะ, ปัญญา, และปฏิภาณ ช่วยให้บุคคลมีความบริสุทธิ์และเติบโตทางจิตใจ การประเมินคุณธรรมในตนเองเป็นกุญแจสำคัญในการเดินทางสู่นิพพา
การประเมินศรัทธาในพระพุทธศาสนา
117
การประเมินศรัทธาในพระพุทธศาสนา
… ฆราวาสจึงควรพิจารณาตนเองว่า เราได้ทุ่มเทฝึกปฏิบัติได้ดีเพียงใด อาทิ เช่น การทำทาน อาจพิจารณาดังนี้ 1. เราได้ทำทานสม่ำเสมอทุกวันหรือไม่ 2. เราสามารถทำทานได้ตามหลักการทำทานที่ได้บุญมากหรือไม่ โดยให้พิจา…
บทความนี้เสนอแนวทางการประเมินศรัทธาของพระภิกษุและฆราวาส โดยเน้นการฝึกฝนทางกาย วาจา และใจ ตามที่พระพุทธเจ้าสอน อีกทั้งยังมีข้อพิจารณาสำหรับการทำทาน การรักษาศีล และการเจริญสมาธิภาวนา โดยใช้เกณฑ์การประเม