DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 17 / 285

…ง เพลิดเพลินอยู่นั้น มีช้างพลาย (ช้างตัวผู้) ตกมันตัวหนึ่ง หลุดจากโรงช้างแล้วเที่ยวอาละวาด ศาสนาเชน DOU 99

มหาวีระ ศาสดาของศาสนาเชน ประสูติที่นครเวสาลีในฐานะพระโอรสของกษัตริย์สิทธารถะ และพระนางตรีศูลา วันเกิดมีการเฉลิมฉลองยิ่งใหญ่ โดยมีพิธีกรรมต่าง ๆ และการพยากรณ์ถึงอนาคตของเจ้าชายว่าจะแบ่งเป็นสองทาง คือ ก

…พระราชวังของพระองค์เป็นเวลาเกือบ 10 ปี จนถึงพระชนมายุ 28 พรรษา ทรงมีธิดา 1 องค์ พระนามว่า อโนชา 100 DOU ศ า ส น ศึ ก ษ า

เนื้อหาเล่าเรื่องราวของเจ้าชายวรรธมานะที่แสดงความกล้าหาญโดยการจับงวงช้างซึ่งเข้ามาในอุทยาน ชาวบ้านและผู้คนในพระราชวังต่างยกย่องเขาว่า 'มหาวีระ' และต่อมาเจ้าชายได้ศึกษาในศาสนาพราหมณ์ จนพบรักกับเจ้าหญิง

…ฏิญาณอย่างเคร่งครัดมาก แม้จะเผชิญ Stevenson Simclair. The Heart of Jainism, 1970 p. 36-37. ศาสนาเชน DOU 101

เมื่อมหาวีระสูญเสียพระราชบิดาและพระราชมารดา เขาจึงตัดสินใจออกผนวชเป็นการไว้อาลัย โดยมีการถือปฏิญาณ 12 ปี ในการบำเพ็ญพรตและไม่นำพาเกี่ยวกับการแต่งกาย แม้จะถูกห้ามจากพระเชฏฐภาดา แต่เขายังคงยืนยันในปฏิญา

…เทศนา สั่งสอน เสด็จไปสั่งสอนยังที่ต่าง ๆ เรื่อยไป โดยมิได้เสด็จกลับนครเวสาลีอีก คนทั้งหลายผู้มา 102 DOU ศาสนศึกษา

เนื้อเรื่องกล่าวถึงพระมหาวีระที่เผชิญกับความยากลำบากและไม่ละทิ้งปฏิญาณของตนแม้ในความทุกข์ทรมาน ท่านไม่พูดตอบโต้เมื่อถูกทำร้ายจากคนเลี้ยงแกะ และในการตัดสินใจปฏิญาณหลังจาก 12 ปี ท่านได้ค้นพบคำตอบชีวิตที

…า เศรยานส วสปุชวะ วิมลา อนันตะ ธรรม สันติ คุนธุ จรา มัลติ มุนี สุวรตะ นมิ เนมิ และปารศวนาถ ศาสนาเชน DOU 103

พระมหาวีระทรงเป็นผู้ก่อตั้งศาสนาเชนที่เน้นการเอาชนะตนเองและการค้นหาความหลุดพ้นในตัวเอง โดยทรงรับหลักการของกรรมและสังสารวัฏจากศาสนาพราหมณ์ แต่ทรงปฏิเสธระบบวรรณะและการอ้อนวอนในศาสนานั้น ศาสนาเชนมีสาวกที

…ยร พันธรังษี, ศาสนาเปรียบเทียบ, 2516 หน้า 104. สุชีพ ปุญญานุภาพ. ประวัติศาสนา, 2513 หน้า 71-72. 104 DOU ศ า ส น ศึ ก ษ า

พระมหาวีระผู้ชนะใช้เวลา 30 ปีในการสอนสาวกและประกาศศาสนาเชน จนเมื่อถึงวัย 72 ปี ท่านต้องเผชิญกับความตายและให้คำสอนสุดท้ายแก่สาวก ถึงศีลห้าโดยเฉพาะข้อที่ห้ามทำร้ายสิ่งมีชีวิต พระองค์ได้ประชุมเพลิงที่เมื

…ว่าพวกเหล่านี้มีพุทธิปัญญาอยู่ด้วย * ประทีป สาวาโย, สิบเอ็ดศาสนาของโลก, 2545 หน้า 113-115. ศาสนาเชน DOU 105

บทความนี้กล่าวถึงการจัดพิมพ์หนังสือของศาสนาเชน รวม 45 เล่ม แบ่งออกเป็นหลายหมวดหมู่ และการจารึกคัมภีร์อาคมะในอักษรปรากฤต นอกจากนี้ยังอธิบายถึงหลักคำสอนสำคัญ 3 หลัก ในที่นี้เน้นที่อนุพรต 5 ข้อ โดยเฉพาะห

…ด้แก่ วิญญาณ หรือสิ่งมีชีวิต หรืออาตมัน 2. อชีวะ ได้แก่ อวิญญาณ หรือสิ่งไม่มีชีวิต ได้แก่ วัตถุ 106 DOU ศาสนศึกษา

เนื้อหานี้กล่าวถึงการจำแนกกลุ่มของสิ่งมีชีวิตและความเชื่อในศาสนาเชน โดยมีการจัดกลุ่มตามประเภทของประสาทที่มีอยู่ เช่น กลุ่มที่ไม่มีประสาทหูหรือประสาทตา กลุ่มที่มีเพียงประสาทสำหรับสัมผัสเท่านั้น รวมถึงแ

…รรัตน์หรือติรัตนะ” หมายถึง แก้ว 3 ประการ คือ 1 ดนัย ไชยโยธา, นานาศาสนา, 2539 หน้า 285-286. ศาสนาเชน DOU 107

อชีวะหรือสสารมีองค์ประกอบ 5 ประการ ได้แก่ การเคลื่อนไหว, การหยุดนิ่ง, อวกาศ, อากาศ, และกาล ซึ่งทั้งหมดเป็นนิรันดร โดยชีวะหรือวิญญาณเป็นสิ่งมีชีวิตที่หลุดพ้นจากสสาร เมื่อวิญญาณหลุดพ้นจะไปอยู่ในเอกภาพที

…ละไม่ดื่มสุราเมรัย 5. อปริครหะ การไม่ละโมบ ไม่อยากได้สิ่งใด ๆ คือไม่เพิ่มเติมทรัพย์ ในทางทุจริต 108 DOU ศ า ส น ศึ ก ษ า

เนื้อหาพูดถึงหลักการสำคัญในศาสนาเชน โดยแบ่งออกเป็นสามส่วนหลัก ได้แก่ สัมยัคทรรศนะ (ความเห็นชอบ) ที่ชี้ให้เห็นความสำคัญของบรรพบุรุษที่มีความเพียรในการพัฒนาตนเองให้หลุดพ้นจากทุกข์; สัมยัคชญาณ (ความรู้ชอ

… เชื่อว่านรกมี 7 ขุม และสวรรค์มี 16 ชั้น ก็การเกิดเป็นทุกข์นานาประการ การเกิดจึงเป็นเรื่อง ศาสนาเชน DOU 109

มหาพรตเป็นทางปฏิบัติสำหรับนักพรตในศาสนาเชนที่มีข้อกำหนดเข้มงวดกว่าอนุพรต โดยเฉพาะการเว้นจากกาม การมีอหิงสาและการระมัดระวังในการดำเนินชีวิตเพื่อลดการทำร้ายสัตว์ นักพรตต้องเคร่งครัดปฏิบัติหลักธรรม 4 ข้อ

…หาสมุทร วัง กองเพชร และไฟไม่มี แสง 1 พระพรหมมุนี (พิมพ์ ธมฺมธโร), สากลศาสนา, 2505 หน้า 342-346. 110 DOU ศ า ส น ศึ ก ษ า

เนื้อหาอภิปรายเกี่ยวกับการบรรลุโมกษะในศาสนาเชน ซึ่งเป็นจุดหมายสูงสุดของศาสนานี้ ชาวเชนประพฤติธรรมเพื่อเข้าถึงโมกษะ โดยประกอบด้วยหลักการสำคัญ เช่น สัมยัคทรรศนะ การเห็นชอบต่อคำสอนของศาสดา และการปฏิบัติต

…เพื่อปกปิดกายของตนเท่านั้น ทั้งนี้ Kedar Nath Tiwari. Comparative Religion, 1983 p. 87-88. ศาสนาเชน DOU 111

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับนิกายต่าง ๆ ในศาสนาเชน รวมถึงการปฏิบัติและแนวทางการศึกษาที่แตกต่างออกไปหลังจากพระมหาวีระนิพพาน โดยแบ่งออกเป็น 2 นิกายหลัก คือ นิกายทิฆัมพรและนิกายเศวตัมพร พร้อมอธิบายวิธีการปฏิ

…ตัมพร 1. ต้องปฏิบัติตามมหาพรตทั้ง 5 2. ต้องไม่บริโภคอาหารในเวลาค่ำคืน 3. ต้องควบคุมอายตนะทั้ง 5 112 DOU ศ า ส น ศึ ก ษ า

การบวชในนิกายเศวตัมพรและทิฆัมพรมีความแตกต่างกัน ทั้งในวิธีการและข้อกำหนดการปฏิบัติ ศึกษาข้อปฏิบัติของทั้ง 2 นิกายรวมถึงวิธีการสังเกตวัดที่มีนิกายต่างกัน เช่น การดูองค์พระตีรถังกร ซึ่งนิกายหนึ่งมีการแต

…ลแสนไกลกี่ร้อยโยชน์หรือพันไมล์ก็ไม่ ย่อท้อ เพราะเป็นทางให้บรรลุวิมุตติอันเป็นธรรมสูงสุดได้ ศาสนาเชน DOU 113

ศาสนาเชนมีข้อวัตรปฏิบัติที่น่าสนใจจำนวน 7 อย่าง ซึ่งรวมถึงการรักษาความสะอาดภายในและการให้อภัย นอกจากนี้ยังส่งเสริมความหมดจด ไม่ยึดมั่นถือมั่น การพูดดี และการช่วยคุ้มครองชีวิต โดยมีการปฏิบัติที่บรรพชิต

…ถานที่มีลักษณะบริเวณโค้ง เป็นที่สถิต ของวิญญาณที่หลุดพ้นออกจากกายที่อยู่บนโลกมนุษย์ เรียก ไกวัล 114 DOU ศาสนศึกษา

เนื้อหาพูดถึงสัญลักษณ์ต่างๆ ในศาสนาเชน โดยเริ่มจากรูปของมหาวีระองค์ศาสดาที่คล้ายคลึงกับพระพุทธรูป แต่มีความแตกต่างในรูปแบบ โดยเฉพาะส่วนที่เป็นรูปเปลือย นอกจากนี้ยังมีรายละเอียดเกี่ยวกับสัญลักษณ์ต่างๆ

…ศึกษา บทที่ 4 แล้วจึงศึกษาในบทที่ 5 ต่อไป Lewis M. Hopfe. Religions of World, 1994 p. 131. ศาสนาเชน DOU 115

ศาสนาเชนมีศาสนิกน้อย ประมาณ 3,700,000 คน ส่วนใหญ่ในอินเดีย เนื่องจากข้อปฏิบัติที่เข้มงวดและการไม่เผยแพร่ศาสนา ทำให้สูญเสียผู้ติดตามให้กับศาสนาฮินดู ขณะนี้มีขบวนการอนุพรตที่พยายามเผยแพร่หลักธรรม และชาว

116 DOU ศ า ส น ศึ ก ษ า

…ระรัตนตรัย 5.4.2 หลักสัมมาทิฏฐิ 5.4.3 ไตรลักษณ์ 5.4.4 อริยสัจ 4 5.4.5 มรรคมีองค์ 8 5.4.6 นิพพาน 118 DOU ศ า ส น ศึ ก ษ า

บทที่ 5 ของเนื้อหาเกี่ยวกับศาสนาพุทธ อธิบายเรื่องราวในชมพูทวีปก่อนสมัยพุทธกาล รวมถึงประวัติของพระพุทธเจ้า ตั้งแต่สกุลกำเนิดจนถึงการตรัสรู้ พระพุทธเจ้าทรงโปรดสัตว์และประกาศศาสนา ตลอดจนคัมภีร์และหลักคำส

…พระพุทธรูป 5.8.3 รอยพระพุทธบาท 5.8.4 ใบโพธิ์ หรือต้นโพธิ์ 5.9 ฐานะของศาสนาในปัจจุบัน ศ า ส น า พุทธ DOU 119

เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักความเชื่อในศาสนาพุทธและจุดมุ่งหมายสูงสุด รวมถึงพิธีกรรมที่สำคัญต่างๆ เช่น พิธีกรรมเกี่ยวกับวินัยสงฆ์, การทำบุญในงานมงคลและอวมงคล, รวมถึงพิธีบูชาในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา นอกจากนี