DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 222 / 271

…พุทธเจ้าว่า “บุคคลฆ่าอะไรได้ ย่อมนอนเป็นสุข ฆ่าอะไรได้ ย่อมไม่เศร้าโศก ข้าแต่พระโคดม พระองค์ย่อม 42 DOU สมาธิ 3 อุ ป ส ร ร ค แ ล ะ วิ ธี แก้ ไ ข ใ น ก า ร ทำสมาธิ

เรื่องราวของเด็กน้อยที่เรียนรู้การควบคุมอารมณ์ผ่านการตอกตะปูลงในรั้วหลังบ้าน โดยเมื่อเขาสามารถควบคุมตนเองได้แล้ว เขาได้ถอนตะปูออกจนหมด แต่พบว่า รอยแผลที่เกิดจากอารมณ์ไม่สามารถลบเลือนด้วยคำขอโทษได้ และ

… - สังยุตตนิกาย สคาถวรรค, มก. เล่ม 25 ข้อ 628-629 หน้า 196. บ ท ที่ 3 พ ย า บ า ท แ ล ะ วิ ธี แก้ไข DOU 43

พระพุทธเจ้าตรัสว่าความโกรธเป็นอุปสรรคที่จะนำไปสู่ความเศร้าโศก การฆ่าความโกรธจะนำความสุขมาให้และจะได้รับการสรรเสริญจากพระอริยเจ้าทั้งหลาย หลังจากฟังพระธรรมคำสอนนี้พราหมณ์เกิดความเลื่อมใส ขอไปบวชจนบรรลุ

44 DOU ส ม า ธิ 3 อุ ป ส ร ร ค แ ล ะ วิ ธี แก้ ไ ข ใ น ก า ร ท ส ม า ธิ

บทที่ 4 ถีนมิทธะ และวิธีแก้ไข บ ท ที่ 4 ถี น ม ท ธ ะ แ ล ะ วิ ธี แก้ไข DOU 45

…ตัง 4.3 วิธีแก้ไขถีนมิทธะ 4.3.1 นีวรณปหานวรรค 4.3.2 โมคคัลลานสูตร 4.3.3 อรรถกถา ทีฆนิกาย มหาวรรค 46 DOU สมาธิ 3 อุ ป ส ร ร ค แ ล ะ วิ ธี แ ก้ ไ ข ใ น ก า ร ทำสมาธิ

บทที่ 4 สำรวจลักษณะและสาเหตุของจีนมิทธะซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการทำสมาธิ พร้อมเสนอวิธีการแก้ไขหลายรูปแบบ รวมถึงการใช้สูตรโมคคัลลานและอรรถกถาเพื่อช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถพัฒนาและทำสมาธิได้อย่างมีประสิทธิภาพ

…และสามารถนำไปใช้แก้ปัญหาถีนมิทธะที่เกิดขึ้นในระหว่างทำสมาธิ บ ท ที่ 4 ถ น ม ท ธ ะ แ ล ะ วิ ธี แก้ไข DOU 47

ถีนมิทธะ คืออาการง่วงเหงาหาวนอนที่เกิดจากหลายสาเหตุ เช่น ความเกียจคร้าน, อาการหดหู่, การพักผ่อนไม่เพียงพอ วิธีแก้ไขมีหลายประการ เช่น การใช้ความเพียร, การปรับเปลี่ยนอิริยาบถ, นึกถึงความสว่าง, การอยู่กล

…รรมกิตติวงศ์, พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสตร์ ชุด คำวัด, (กรุงเทพฯ เลี่ยงเชียง, 2548) หน้า 281. 48 DOU สมาธิ 3 อุ ป ส ร ร ค แ ล ะ วิ ธี แ ก้ ไ ข ใ น ก า ร ท ส ม า ธิ

บทนี้อธิบายเกี่ยวกับถีนมิทธะซึ่งเป็นอาการที่เกิดขึ้นเมื่อผู้ปฏิบัติสมาธิรู้สึกง่วงและขาดความกระตือรือร้น โดยมีการเปรียบเทียบว่าถีนมิทธะเหมือนการถูกจองจำในเรือนจำ ซึ่งทำให้ไม่สามารถรวมใจเป็นหนึ่งได้. ไ

…(กรุงเทพฯ: วัดยานนาวา วัดดอน วัดพระธรรมกาย, 2544), หน้า 50. บ ท ที่ 4 ถ น ม ท ธ ะ แ ล ะ วิ ธี แก้ไข DOU 49

บทความนี้กล่าวถึงอาการถีนมิทธะนิวรณ์หรืออาการง่วงเหงาหาวนอนซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติธรรมตามที่พระพรหมโมลี (วิลาศ ญาณวโร) ได้อธิบายไว้อย่างละเอียด เปรียบเทียบการถูกถีนมิทธะเหมือนการติดคุกที่ทำให้ผู้

…รนิกาย เอกนิบาต, มก. เล่ม 32 ข้อ 14 หน้า 46. * ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มก. เล่ม 16 ข้อ 243 หน้า 234. 50 DOU ส ม า ธิ 3 อุ ป ส ร ร ค แ ล ะ วิ ธี แ ก้ ไ ข ใ น ก า ร ท ส ม า ธิ

ถีนมิทธะเป็นอุปสรรคในการทำสมาธิ พระอรรถกถาจารย์กล่าวถึงสาเหตุของถีนมิทธะที่แบ่งออกเป็น 5 ชนิด ได้แก่ อรติ (ความไม่ยินดี) ซึ่งเกิดจากจิตใจที่ไม่ละเอียดอ่อน และตันทิ (ความเกียจคร้าน) ที่ทำให้พลังใจอ่อนแ

…าในชีวิตประจำวัน, (กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์วิญญาณ, 2538) หน้า248. บ ท ที่ 4 ถ น ม ท ธ ะ แ ล ะ วิ ธี แก้ไข DOU 51

ในงานเขียนนี้พูดถึงปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นเมื่อเราพยายามที่จะบรรลุธรรม เช่น ความเหนื่อยล้าและความขี้เกียจ รวมถึงการกินอาหารที่มากเกินไปซึ่งอาจทำให้เกิดความง่วงซึม นอกจากนี้ยังมีการแก้ไขปัญหาเหล่านี้เพื

…าย เอกนิบาต, มก. เล่ม 32 ข้อ 19 หน้า 48. * อังคุตตรนิกาย ทุกนิบาต, มก. เล่ม 33 ข้อ 251 หน้า 297. 52 DOU ส ม า ธิ 3 อุ ป ส ร ร ค แ ล ะ วิ ธี แ ก้ ไ ข ใ น ก า ร ท ส ม า ธิ

คนที่ไม่เคยทำอะไรสำเร็จมักจะมีความเชื่อมั่นในตนเองต่ำ ส่งผลให้ความล้มเหลวเกิดขึ้นบ่อย ๆ ทำให้เกิดนิสัยเบื่อหน่าย และถีนมิทธะซึ่งมีสาเหตุมาจากสิ่งต่าง ๆ เช่น การพักผ่อนไม่เพียงพอ ความอ่อนล้า และความเคร

…รรมที่ยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งธรรมที่ยังไม่ได้ ทําให้แจ้ง บ ท ที่ 4 ถ น ม ท ธ ะ แ ล ะ วิ ธี แก้ไข DOU 53

ในพระพุทธศาสนา พระพุทธองค์ได้ทรงแนะนำให้มีการปรารภความเพียรในทุกกิจกรรมสำคัญ 8 ประการ เช่นการทำงาน การเดินทาง และการแสวงหาอาหาร เพื่อให้มีความตั้งใจในการเข้าถึงธรรมอย่างแท้จริง ซึ่งแต่ละประการล้วนมีคว

…้เพียงพอก่อน อย่าไปฝืนความรู้สึกว่า ทำไม 'อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต, มก. เล่ม 37 ข้อ 58 หน้า 183. 54 DOU ส ม า ธิ 3 อุ ป ส ร ร ค แ ล ะ วิ ธี แ ก้ ไ ข ใ น ก า ร ท ส ม า ธิ

พระพุทธองค์ได้แนะนำวิธีการต่อสู้กับความง่วงในการทำสมาธิแก่พระมหาโมคคัลลานะ ซึ่งมีทั้งหมด 8 วิธี ได้แก่ การตั้งสติ, พิจารณาธรรมะ, สวดมนต์, การเคลื่อนไหว, การนึกถึงแสงสว่าง, เดินจงกรม, และการนอนพักผ่อนอ

…้า 322. * ขุททกนิกาย เถรคาถา, มก. เล่ม 53 ข้อ 396 หน้า 229. บ ท ที่ 4 ถ น ม ท ธ ะ แ ล ะ วิ ธี แก้ไข DOU 55

บทความนี้กล่าวถึงการจัดการกับความง่วงนอนในขณะที่ปฏิบัติธรรม โดยเสนอแนวทางจากพระเดชพระคุณพระราชภาวนาวิสุทธิ์ให้เราพักผ่อนอย่างชาญฉลาด และการควบคุมการบริโภคอาหารเพื่อไม่ให้ส่งผลเสียต่อการปฏิบัติธรรม โดย

…าถึงใจที่เป็นสมาธิอย่างละเอียดอ่อนยิ่งๆ ขึ้นไป 1 พระราชภาวนาวิสุทธิ์, พระธรรมเทศนา, พฤษภาคม 2542 56 DOU สมาธิ 3 อุ ป ส ร ร ค แ ล ะ วิ ธี แ ก้ ไ ข ใ น ก า ร ทำสมาธิ

พระราชภาวนาวิสุทธิ์แนะนำว่าการทำสมาธิในช่วงบ่ายอาจยากกว่าช่วงเช้าเพราะความรู้สึกอึดอัดและง่วง หลังการรับประทานอาหารให้ทำการเปลี่ยนอิริยาบถ ดำรงอยู่กลางแจ้ง เลือกคบหากัลยาณมิตรที่ส่งเสริมการทำสมาธิ และ

… และกิจกรรมในแบบฝึกปฏิบัติบทที่ 4 แล้วจึงศึกษาบทที่ 5 ต่อไป บ ท ที่ 4 ถ น ม ท ธ ะ แ ล ะ วิ ธี แก้ไข DOU 57

58 DOU ส ม า ธิ 3 อุ ป ส ร ร ค แ ล ะ วิ ธี แ ก้ ไ ข ใ น ก า ร ท ส ม า ธิ

บทที่ 5 อุทธัจจกุกกุจจะ และวิธีแก้ไข บ ท ที่ 5 อุ ท ธ จ จ ก ก ก จ จ ะ แ ล ะ วิธี แก้ไข DOU 59

… ปลิโพธ 5.2.3 สาเหตุ 5 ประการ 5.3 วิธีแก้ไขอุทธัจจกุกกุจจะ 5.3.1 ตามคัมภีร์ 5.3.2 ตามหลักปฏิบัติ 60 DOU ส ม า ธิ 3 อุ ป ส ร ร ค แ ล ะ วิ ธี แก้ไข ใ น ก า ร ทำสมาธิ

…ก้ปัญหาอุทธัจจกุกกุจจะที่เกิดขึ้นในระหว่างทำสมาธิ บ ท ที่ 5 อุ ท ธ จ จ ก ก ก จ จ ะ แ ล ะ วิธี แก้ไข DOU 61

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอุทธัจจกุกกุจจะหรือความฟุ้งซ่านใจตามที่พระพุทธเจ้าทรงสอน โดยอธิบายลักษณะและสาเหตุของความฟุ้งซ่าน รวมถึงการเสนอวิธีการแก้ไข จัดทำเป็น 5 ประการ ได้แก่ การฟังธรรม การสอบถามผู