DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 415 / 436

…กซึ่งมรรคนั้นอยู่ ย่อมละสังโยชน์ได้ อนุสัยย่อมสิ้นไป ล ที่ บทที่ 1 ค า ร ว ะ 6 (ความเคารพ 6 ประการ) DOU 27

จึงควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า เรามีความตายเป็นธรรมดา ยังไม่ล่วงพ้นความตายไปได้ ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย ความมัวเมาในชีวิตมีอยู่แก่สัตว์ทั้งหลาย ซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ทั้งหลายประพฤติ ทุจริตด้วยกาย วาจา ใจ เมื่อเ

…ัดพราก และเรื่องกฎ แห่งกรรม เพื่อไม่ให้เรามีความประมาทในเรื่อง ความมัวเมาในความเป็นหนุ่มสาว ความ 28 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

อริยสาวกนั้นย่อมพิจารณาเห็นดังนี้ว่า ไม่ใช่เราแต่ผู้เดียวเท่านั้น ที่มีความเจ็บไข้เป็น ธรรมดา ยังไม่ล่วงพ้นความเจ็บไข้ไปได้ โดยที่แท้ สัตว์ทั้งปวงบรรดาที่มีการมา การไป การจุติ การอุบัติ ล้วนมีความเจ็

…รับปฏิสันถารนั้น มีตัวอย่างมาให้เราได้ศึกษา กันดังต่อไปนี้ บทที่ 1 ค า ร ว ะ 6 (ความเคารพ 6 ประการ) DOU 29

มัวเมาในความไม่มีโรค ความมัวเมาในชีวิต ความพอใจ ความรักใคร่ในของรัก และการ ประกอบซึ่งกายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต ซึ่งเมื่อเราพิจารณาธรรม 5 ประการนี้อยู่ เนือง ๆ แล้ว ย่อมจะละได้โดยสิ้นเชิง หรือทําใ

…-ฉักกจนิบาต เล่มที่ 36, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), ข้อ 199 หน้า 440. 30 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

เรื่องการต้อนรับปฏิสันถารพระภิกษุสงฆ์ย่อมประสบผลบุญโดยฐานะ 5 ประการ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บรรพชิตผู้มีศีลทั้งหลาย ย่อมเข้าไปหาสกุลใด พวกมนุษย์ในสกุล นั้นย่อมประสบบุญเป็นอันมาก โดยฐานะ 5 ประการ ฐานะ 5 ป

…ุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), ข้อ 311 หน้า 635-636. 1 บทที่ 1 ค า ร ว ะ 6 (ความเคารพ 6 ประการ) DOU 31

เรื่องความสําคัญของความเคารพทั้ง 6 ประการ สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ เวฬุวัน ใกล้พระนครกิมมิลา ครั้งนั้น ท่าน พระกิมมิละได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ถวายบังคมแล้วนั่ง ณ ท

…นเอง 1 พระสมชาย ฐานวุฑโฒ, มงคลชีวิตฉบับทางก้าวหน้า, (กรุงเทพฯ : ฐานการพิมพ์, 2543), หน้า 197-199 32 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

การแสดงความเคารพ คือการแสดงความตระหนักในคุณความดีของสิ่งที่เราเคารพ ด้วยใจจริง ให้ปรากฏชัดแก่บุคคลทั่วไป ด้วยการแสดงออกทางกาย วาจา มีอยู่หลายวิธี เช่น หลีก ทางให้ ลุกขึ้นยืนต้อนรับ การให้ที่นั่งแก่ท่า

…น้าที่เป็น กัลยาณมิตรให้กับตนเองและชาวโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพ บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 5 ประการ) DOU 37

แนวคิด 1. จริต คือ ลักษณะนิสัยพื้นฐานที่ประพฤติปฏิบัติ เป็นพฤติกรรมตามสภาพของจิตใจ อันเป็นปกติของบุคคลนั้น การที่เราจะทราบว่าใครมีจริตเป็นอย่างไรนั้น เราสามารถเรียนรู้ได้ จากอุปนิสัยของคนคนนั้น อุปนิ

…สถาน พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542 (กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์, 2546) หน้า 291, 38 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

ไปนี้ บทที่ 2 จริต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) จริต 6 เรียนรู้ได้จาก อุปนิสัย 6 ประการ มีความหมาย ที่มา และรายละเอียดดังต่อ 2.1 ความหมายและที่มา ใจของเราเมื่อได้รับการอบรมจากสิ่งแวดล้อมชนิดใดบ่อย ๆ หรือเข้า

…ีร์วิสุทธิมรรค ฉบับแปลรักษาแก่นธรรม, (ราชบุรี : สามลดา, 2549), บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 5 ประการ) DOU 39

และสัดส่วนองค์ประกอบของ “ธาตุทั้ง 4” ภายในร่างกายของแต่ละคน การที่จะรู้ว่าใครมีจริตแบบไหนเราสามารถดูจากอุปนิสัยของคนคนนั้น และเพื่อให้ ง่ายต่อการเข้าใจ เราจึงจะมาศึกษาถึงรายละเอียดของอุปนิสัยของคนที่ม

…ุล, จริต 6 ศาสตร์ในการอ่านใจคน, (กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง, 2546), หน้า 10-15. 40 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

แสดงกลหวิวาทสูตร (สูตรเกี่ยวกับเรื่องทะเลาะวิวาท) แก่พวกโทสจริต จักแสดงมหาพยูหสูตร (สูตรว่าด้วยพวกใหญ่) แก่พวกโมหจริต จักแสดงจูฬพยูหสูตร (สูตรว่าด้วยพวกน้อย) แก่พวก วิตกจริต จักแสดงตุวัฏฏกปฏิปทา (ข้อป

…บ ความรู้ความคิด สร้างความแปลกใหม่ให้กับชีวิต อย่าทําอะไร าชาก บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 41

2. โทสจริต ลักษณะจิตขุ่นเคือง โกรธง่าย คาดหวังว่าโลกต้องเป็นอย่างที่ตัวเองคิด พูดตรงไปตรงมา ชอบชี้ถูกชี้ผิด เจ้าระเบียบ เคร่งกฎเกณฑ์ แต่งตัวประณีต สะอาดสะอ้าน เดินเร็วตรงแน่ว จุดแข็ง อุทิศตัวทุ่มเทให

…นำทาง และ ใช้ศรัทธาเป็นพลังขับเคลื่อน เปิดใจกว้างรับความคิดใหม่ ๆ ลดความยึดมั่นถือมั่นในตัวบุคคล 42 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

4. วิตกจริต ลักษณะ พูดเป็นน้ำไหลไฟดับ ความคิดพวยพุ่งฟุ้งซ่าน อยู่ในโลกความคิดไม่ใช่โลก ความจริง มองโลกในแง่ร้ายว่าคนอื่นจะเอาเปรียบกลั่นแกล้งเรา หน้าจะวิ่งไม่ค่อยยิ้มเจ้ากี้เจ้าการ อัตตาสูง คิดว่าตัว

…นต์, พุทธวิธีครองใจคน, (กรุงเทพฯ : คลังวิทยา, 2502), หน้า 313. บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 43

พร้อมรับความคิดที่แตกต่างไปจากของตนเอง ใฝ่เรียนรู้ ช่างสังเกต มีความเมตตาไม่เอาเปรียบ คน หน้าตาผ่องใส ตาเป็นประกาย ไม่ทุกข์ จุดแข็ง สามารถเห็นเหตุเห็นผลได้ชัดเจน และรู้วิธีการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ได้อย่าง

…รนิกาย เอกนิบาต เล่ม 32, , พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2544), หน้า 479-482. 44 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

โมหจริต เป็นพวกกับ วิตกจริต จากนี้ไป จะได้นำตัวอย่างของจริตต่าง ๆ ที่มีมาในพระไตรปิฎกให้มาศึกษากัน ตัวอย่างของจริตต่าง ๆ ที่มีมาในพระไตรปิฎก 1. ตัวอย่างเรื่องราคจริต ประวัติพระนันทเถระ พระเถระรูปนี้ ค

…ันทเถระได้ยินเรื่องนั้น คิดว่า ภิกษุพวกนี้ ไม่พูดถึงผู้อื่นพูด บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 45 บ

ไม่อาจทำนิมิตหมายตอบได้ตามชอบใจ เพราะเคารพในพระศาสดา ด้วยเหตุนั้นนันทกุมารนั้น จึงร้อนใจ ขณะนั้น นันทกุมารก็คิดอย่างเดียวว่าพระศาสดาจักให้กลับตรงนี้ พระศาสดาจักให้ กลับตรงนี้ พระศาสดาก็ทรงนำไปพระวิหา

…งคุตตรนิกาย เอกนิบาต เล่ม 33, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2542), หน้า 8-11. 46 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

ปรารภถึงเรา การกระทำของเราไม่ถูกแน่แล้ว ก็คิดทบทวนแล้วเจริญวิปัสสนา ก็บรรลุพระอรหัต ขณะที่ท่านบรรลุพระอรหัตนั่นแล เทวดาองค์หนึ่งก็ทูลเรื่องนั้นแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า แม้ พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ได้ทรงทราบ

…่างนี้เหมือนกัน ขณะที่พระนางมีพระดำริอย่างนี้พระศาสดาจึงตรัส 0 บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 47 9

นิเวศน์ของพระเจ้ากิงกิ เป็นพระธิดาอยู่ระหว่างพระพี่น้องนาง 7 พระองค์ ทรงประพฤติกุมารี พรหมจรรย์ ในพระราชนิเวศน์ถึง 20,000 ปี ร่วมกับพระพี่น้องนางเหล่านั้น สร้างบริเวณที่ ประทับอยู่ของพระทศพล เวียนว่า

…ทธานุภาพเนรมิตนางเทพ อัปสรตนหนึ่งขึ้นมาถวายงานพัดอยู่ เพื่อให้พระนางเขมาเห็นแล้วจะได้ลดทิฏฐิมานะ 48 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

พระคาถาในธรรมบทนี้ว่า เย ราครตตานุปตนฺติ โสต สย์ กติ มกุกฏโกว ชาล เอตมฺปิ เฉตฺวาน ปริพฺพชนติ อนเปกข์โน กามสุข ปหาย ชนเหล่าใด ถูกราคะย้อมแล้ว ย่อมตกไป ตามกระแส เหมือนแมลงมุมตกไปตามในข่ายที่ตนเอง ทำไว้

…ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 50-53. บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 49

เรื่องความสวยงามของตน ซึ่งเทียบกันไม่ได้เลยกับนางเทพอัปสรตนนั้น และพระพุทธ องค์ยังทรงใช้พุทธานุภาพให้สรีระของนางเทพอัปสรตนนั้นให้มีความแปรปรวนแก่ชรา และล้มลงตายในที่สุด เพื่อให้พระนางเขมาได้พิจารณาเห

…นเท่านั้น รับภิกษา” พระเถระครั้นกล่าวคาถานี้แล้ว ต่อกาลไม่ นานนักก็ปรินิพพานด้วยพยาธินั้นนั่นเอง 50 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

พระเถระ. เราไม่ได้ถือเอาดอก อุบาสก นายมณีการ. ท่านขอรับ ในที่นี้ไม่มีคนอื่น ท่านต้องเอาไปเป็นแน่ ขอท่านจงให้แก้ว มณีแก่ผมเถิด เมื่อพระเถระนั้นไม่รับ เขาจึงพูดกะภริยาว่า “พระเถระเอาแก้วมณีไปแน่ เราจัก