จริต 6 แบบในพุทธธรรม : หน้า 50/287

และสัดส่วนองค์ประกอบของ “ธาตุทั้ง 4” ภายในร่างกายของแต่ละคน 1 การที่จะรู้ว่าใครมีจริตแบบไหนเราสามารถดูจากอุปนิสัยของคนคนนั้น และเพื่อให้ ง่ายต่อการเข้าใจ เราจึงจะมาศึกษาถึงรายละเอียดของอุปนิสัยของคนที่มีจริตต่าง ๆ เพื่อทำให้ เราสามารถทราบได้ว่าตัวเราและบุคคลอื่น ๆ มีจริตเป็นเช่นไร ซึ่งจริตนั้นมีอยู่ 6 แบบใหญ่ ๆ แต่ละจริตก็มีทั้งข้อดีและข้อเสียแตกต่างกันไป เมื่อเรา ได้ศึกษาจนทราบแล้วว่าตนเองมีจริตแบบใดผสมอยู่บ้าง ก็จะสามารถนำไปประยุกต์ปรับปรุง แก้ไขในด้านที่ไม่ดีให้ลดน้อยจนหมดไป และพัฒนาในด้านดีให้เพิ่มยิ่ง ๆ ขึ้นไป เพื่อเพิ่ม ประสิทธิภาพในการทำงานร่วมกับบุคคลต่าง ๆ ในสังคมที่เราต้องเข้าไปเกี่ยวข้อง อีกทั้งการศึกษาทําความเข้าใจในจริตของแต่ละบุคคลนั้น เป็นสิ่งจำเป็นอย่างมากใน ยุคปัจจุบันซึ่งมีความหลากหลายทางอารมณ์ เพื่อที่เราจะได้หยั่งลึกรู้ถึงอุปนิสัยใจคอของคนที่ เราจะต้องเข้าไปปฏิสัมพันธ์ด้วย ทำให้การวางตัวและการปฏิบัติต่อบุคคลที่เราเข้าหา เป็นไป อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพตามจริตอัธยาศัยของแต่ละคน ต่อจากนี้ไป เราจะได้มาศึกษากันว่า จริตทั้ง 6 แบบนั้น มีลักษณะอย่างไรกันบ้าง 2.2 ประเภท ในพระไตรปิฎกมีกล่าวถึงเรื่องจริตไว้สมัยที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพาพระภิกษุบวชใหม่ 500 รูป ไปยังป่าหิมวันต์ ทรงใช้กุศโลบายตรัสสอนจนพระภิกษุทั้ง 500 รูป ได้บรรลุเป็น พระอรหันต์ จากนั้นเทวดาทั้งหมื่นจักรวาลต่างพากันยินดีแล้วได้มาประชุมพร้อมกันทั้งหมด ต่อหน้าพระพักตร์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระอรหันต์ทั้ง 500 รูปเหล่านั้น ครั้นแล้ว พระพุทธองค์จึงทรงตรวจดูถึงจริตของเทวดาเหล่านั้นว่า เทวดาพวกไหนมีจริตแบบไหน เหมาะ แก่การฟังธรรมเรื่องใดบ้าง ทรงใคร่ครวญธรรมเทศนาอันเป็นที่สบายแก่พวกจริตเหล่านั้น ทรงกำหนดเทศนาว่า พวกเทวดาราคจริต เราจักแสดงสัมมาปริพพาชนียสูตร (สูตรว่าด้วยเรื่องที่พึงเว้นโดยชอบ) จัก หน้า 111. พระเมธีวราภรณ์ (ยุ้ย อุปสนฺโต ป.ธ.9), ผู้เรียบเรียง, คัมภีร์วิสุทธิมรรค ฉบับแปลรักษาแก่นธรรม, (ราชบุรี : สามลดา, 2549), บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 5 ประการ) DOU 39