DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 416 / 436

…ั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 144-149. บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 5 ประการ) DOU 51

“ภิกษุทั้งหลาย สัตว์บางจำพวกในโลกนี้ ย่อมเกิดในครรภ์ บางจำพวกทำกรรมลามก ย่อมเกิด ในนรก บางจำพวกทำกรรมดีแล้ว ย่อมเกิดในเทวโลก ส่วนผู้ไม่มีอาสวะ ย่อมปรินิพพาน” ใน การจบเทศนา ชนเป็นอันมากบรรลุอริยผลทั้งห

…่างนั้นเหมือนกัน ครั้งนั้น พระราชาทรงสั่งให้ตั้งกองรักษาการณ์ไว้ใกล้ประตูพระราชอุทยานแล้วสั่งว่า 52 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

เสียแล้ว ก็ออกไปจากพระราชอุทยาน ในวันนั้นเอง พระราชาทรงนึกขึ้นได้ก็ตรัสถามว่า พ่อ มหาจำเริญ หญิงนครโสภิณีอยู่ไหน พวกราชบุรุษตอบว่า อยู่ในพระนครนี้เอง พระเจ้าข้า ตรัส สั่งว่า พวกเจ้าจงให้ฐานันดรเป็นปกต

…บดี คนที่เชื่อฟังจงพาทุกสิ่งทุกอย่าง ทั้งเครื่องใช้ ทั้งทรัพย์ บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 53

พระผู้มีพระภาคเจ้าศาสดาของเรา ซึ่งเป็นเนื้อนาบุญ เป็นบันไดสวรรค์อย่างนี้ หัวใจก็ร้อนระอุ ต้องหายใจทางปาก จึงรุดไปยังพระราชอุทยาน เห็นฤษีประสบความย่อยยับอย่างนั้น ก็นั่ง หยักรั้ง เอามือทั้งสองกวาดไม้สี

…ี แล้วยัง ไปเบียดเบียนทำร้ายท่านอีก จึงต้องประสบกับผลกรรมอันน่าสยดสยอง 4. ตัวอย่างเรื่องวิตกจริต 54 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

มหาชนก็ดีใจว่า ตั้งแต่ทำผิดในชฏิลขี้โกงมา พระราชาของเราก็เจริญอย่างเดียว ทรงปราบข้าศึกได้ ในวันเสด็จกลับฝนก็ตกลงมา ต่อมา เหล่าเทวดาก็บันดาลฝนดอกมะลิตกลงมา มหาชนก็ดีใจ ยิ่งขึ้นไปอีก ต่อมาเหล่าเทวดาก็บั

…์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 49-52 บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 5 ประการ) DOU 55

พระบรมศาสดา เมื่อประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรงปรารภอาชีวกคนหนึ่ง ตรัส พระธรรมเทศนานี้ ได้ยินว่า กุลบุตรชาวบ้านนอกผู้หนึ่ง ไปขอกุลธิดานางหนึ่ง ในกรุงสาวัตถี ให้แก่ ลูกชายของตน นัดหมายวันกันว่าในวั

…ทางไปรับตัวเจ้าสาว ในวันที่ได้นัดหมายไว้แล้ว เพราะมัวแต่คอยฤกษ์คอยยาม สุดท้ายทางฝ่ายผู้ปกครองของ 56 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

ไปสู่ขอธิดาของชาวชนบท กำหนดวันแล้ว ถามอาชีวกผู้คุ้นเคยกันว่า พระคุณเจ้าผู้เจริญ วันนี้ ผมจะกระทํางานมงคลสักอย่างหนึ่ง ฤกษ์ดีไหมขอรับ อาชีวกนั้นโกรธอยู่แล้วว่า คนพวกนี้ กำหนดวันเอาตามพอใจตน บัดนี้ กลับ

…รั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2544), หน้า 389-392 บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 5 ประการ) DOU 57

เจ้าสาวจึงตัดสินใจยกบุตรสาวไปให้กับคนอื่นแทน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งเสวยพระชาติ (เกิด) เป็นบุรุษผู้บัณฑิตในกาลนั้น ได้กล่าวคาถาไว้ว่า “ประโยชน์ผ่านพ้นคนโง่ ผู้มัวคอย ฤกษ์ยามอยู่ ประโยชน์เป็นฤกษ์ของปร

…นั่ง ท่ามกลางหมู่พระอริยะ ทรงสถาปนาพระเถระไว้ในตำแหน่งเป็นยอดของเหล่าภิกษุผู้น้อมใจไป ด้วยศรัทธา 58 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

ก่อน เมื่อท่านเที่ยวไปดูรูปในที่นั้น ๆ เป็นเวลายาวนานก็ไม่ตรัสอะไร ทรงทราบว่า บัดนี้ญาณ ของท่านแก่กล้าแล้ว ท่านอาจตรัสรู้ได้ จึงตรัสอย่างนี้ว่า วักกลิ ท่านจะประโยชน์อะไรด้วยมอง รูปกายอันเปื่อยเน่านี้

…ั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 318-340. บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 59

จากเรื่องนี้เราจะเห็นได้ว่า พระวักกลิ เป็นผู้มีสัทธาจริต โดยเฉพาะท่านมีความ ศรัทธาต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอย่างแรงกล้า พระพุทธองค์ทรงรอให้อินทรีย์บารมีของ พระวักกลิแก่กล้าเสียก่อน จึงทรงใช้พุทธานุภาพไปแ

…ชได้หยก ๆ ตามเรามา กล่าวอย่างนี้ได้” กลับกล่าวว่า “จงเอามา สามเณร” แล้วได้รับบาตรและจีวรของตนไว้ 60 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

เธอเดินต่อไปเห็นพวกช่างศรกำลังเอาลูกศรลนไฟแล้ว เล็งด้วยหางตา ตัดให้ตรง จึง เรียนถามว่า “พวกนี้ ชื่อพวกอะไรกัน? ขอรับ” พระเถระ. ชื่อช่างศร เธอ สามเณร. ก็พวกเขา ทำอะไรกัน? พระเถระ, เขาลนทีไฟ แล้วดัดลูก

…แก่พระอุปัชฌาย์แล้วกลับไป ด้วยตั้งใจว่า “จักทำสมณธรรม” กิจแห่ง บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 61

ฝ่ายสามเณรไหว้พระอุปัชฌาย์แล้ว เมื่อจะกลับ จึงเรียนว่า “ใต้เท้า เมื่อจะน่าอาหาร มาเพื่อกระผม จึงนำมาด้วยรสปลาตะเพียนเถอะขอรับ” พระเถระ, เราจักได้ ในที่ไหนเล่า? เธอ สามเณรเรียนว่า “ถ้าไม่ได้ด้วยบุญของ

…้ง 4 ถือ อารักขาทั้ง 4 ทิศในป่าใกล้วิหาร ท้าวสักกเทวราชเสด็จมายืดอารักขาที่สายยู ถึงเราผู้มีความ 62 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

บรรพชิตของเธอจักสำเร็จหรือไม่?” ทรงทราบว่า สามเณรบรรลุผล 3 อย่างแล้วจึงทรงพิจารณาว่า “อุปนิสัยแห่งพระอรหัตจะมีหรือไม่มี?” ทรงเห็นว่า “มี” แล้วทรงใคร่ครวญว่า “เธอจักอาจ เพื่อบรรลุพระอรหัตก่อนภัตทีเดีย

…, พุทธวิธีครองใจคน, (กรุงเทพฯ : คลังวิทยา, 2502), หน้า 321-322 บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 63

ปัตติผลเป็นต้น ดังนี้แล จากเรื่องนี้เราจะเห็นได้ว่า บัณฑิตสามเณร เป็นผู้มีพุทธิจริต จึงสามารถคิด พิจารณาไตร่ตรองเหตุการณ์ที่ตนพบเจอระหว่างทางไปบิณฑบาต จนเกิดความอุตสาหะ ที่จะบำเพ็ญสมณธรรมจนกระทั่งได้บ

…ปสนฺโต ป.ธ.9), ผู้เรียบเรียง, คัมภีร์วิสุทธิมรรค ฉบับแปลรักษาแก่นธรรม, (ราชบุรี : สามลดา, 2549), 64 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

เป็นอย่างนี้แล้ว ก็กลายเป็นคนไม่มีจริต ภาษาชาวบ้านเรียกว่า “คนบ้า” ดังที่ได้กล่าวมาแต่ต้นแล้วว่า ในทางพุทธศาสนากล่าวถึงเหตุที่คนเรามีจริตแตกต่าง กันนั้นเกิดจาก “กรรมในอดีต” และสัดส่วนองค์ประกอบของ “ธา

… พุทธวิธีครองใจคน, (กรุงเทพฯ : คลังวิทยา, 2502), หน้า 314-315. บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 65

คนโมหจริต ยิ่งด้วยลม หมายเหตุ สาเหตุของจริต ทั้งที่มาจากกรรมในอดีตและธาตุทั้ง 4 นั้น ยังกำหนดเอา แน่นอนไม่ได้ จึงให้ศึกษาไว้เป็นเพียงเกร็ดความรู้ ยังใช้เป็นกฎเกณฑ์ตายตัวไม่ได้ในทุก ๆ จริต นํ้าเลี้ยงหั

…, ผู้เรียบเรียง, คัมภีร์วิสุทธิมรรค ฉบับแปลรักษาแก่นธรรม, ราชบุรี : สามลดา, 2549), หน้า 112-116. 66 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

จะเป็นสีอะไร วิธีสังเกตจริต' เราสามารถสังเกตได้จาก ลักษณะความประพฤติต่าง ๆ ได้แก่ ลักษณะการเดิน ลักษณะ การยืนและนั่ง ลักษณะการนอน ลักษณะการทำงาน ลักษณะการนุ่งห่ม ลักษณะการบริโภค ลักษณะการมองดูรูป และล

…เคารพ (สัทธาจริต ก็คล้ายกัน) บุคคลโทสจริตเป็นผู้มีปกติกระทำได้ บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 6

-- มีอาการส่ายไปมา ....นี้คือบุคคล โมหจริต (วิตกจริต ก็คล้ายกัน) อธิบายจาก ลักษณะการนอน --ไม่รีบร้อน ปูที่นอนได้เรียบ แล้วค่อยๆล้มตัวลงนอน รวบอวัยวะใหญ่น้อยทั้งหลาย ดีแล้วจึงนอนหลับไป โดยอาการที่น่าเล

…ย จะรู้สึกเดือดร้อนใจอยู่ในโทษแม้เล็กน้อยของรูปที่ได้เห็นนั้น ไม่ถือเอาคุณของรูปแม้ที่เห็นได้ชัด 68 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

ละเอียด ยุ่งเหยิง ไม่เรียบร้อย และให้สําเร็จรอบคอบไม่ได้ (วิตกจริต ก็คล้ายกัน) อธิบายจาก ลักษณะการนุ่งห่ม -- การทรงจีวร ไม่รัดแน่นนัก ไม่หย่อนนัก เป็นปริมณฑลน่าเลื่อมใส ..... นี้คือบุคคล ราคจริต (สัทธ

…็นพระอริยะเจ้าทั้งหลาย) สัทธัมมัง โสตุกามตา (ความเป็นผู้ใคร่จะ บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 5 ประการ) DOU 69

แม้เมื่อจะจากรูปนั้นไป ก็เป็นเหมือนอยากจะไปให้พ้น ๆ ไม่รู้สึกอาลัยคิดถึง.....นี้คือบุคคล โทส- จริต (พุทธจริต ก็คล้ายกัน) -- เห็นรูปอย่างใดอย่างหนึ่งแล้ว จะวางเฉยอย่างเดียวเพราะความไม่รู้ แต่เมื่อมีผู

… ผู้เรียบเรียง, คัมภีร์วิสุทธิมรรค ฉบับแปลรักษาแก่นธรรม, (ราชบุรี : สามลดา, 2549), หน้า 110-111. 70 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

ฟังพระสัทธรรม) ปาโมช พหุลตา (ความเป็นผู้มากไปด้วยความปราโมทย์) อสถตา (ความไม่ โอ้อวด) อมายาวิตา (ความเป็นผู้ไม่มีมายา) ปสาทนี้เยสุ ฐาเนส ปสาโท (ความเลื่อมใสใน ฐานะที่ควรเลื่อมใสทั้งหลาย) ย่อมเป็นไปมา