DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 433 / 436

…กว่าผู้ที่ทรงจำแต่ไม่ บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 195

แก่พระภิกษุผู้เข้าไปทําหน้าที่กัลยาณมิตร แนะนำาธรรมะให้ กล่าวคือ (1) บรรดาบุคคลทั้งหลายนั้นสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ส่วน คือ บุคคลผู้อยากเห็น พระ หรืออยากพบพระ กับบุคคลผู้ไม่อยากเห็นพระ ในบุคคลผู้อยากพบ

…งสูงสุดต่อผู้ฟัง และ ต้องรู้จักประเมินผลการแสดงธรรมในแต่ละครั้งด้วย ซึ่งมีรายละเอียดดังต่อไปนี้ 196 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

นำมาพิจารณา (6) บรรดาผู้พิจารณาธรรมะ แบ่งออกได้อีก 2 ส่วน คือ นำมาปฏิบัติและไม่นำมาปฏิบัติ ความรู้ทางธรรมะที่ได้นำมาใคร่ครวญแล้ว จะเกิดเป็นประโยชน์ได้ก็ต่อเมื่อนํามาใช้ปฏิบัติใน ชีวิตประจำวันของตัวเอ

…ัธยาศัย ดังนี้ บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โ ล ก ต้ อ ง ก า ร 7 ประการ) DOU 197

รู้จักเลือกหัวข้อธรรมะ หลักการเลือกธรรมะที่จะนำไปใช้ในการทำหน้าที่กัลยาณมิตรด้วยการแสดงธรรมนั้น พระภิกษุจะต้องมีความเข้าใจเรื่องเป้าหมายของการแสดงธรรมเสียก่อนว่า การแสดงธรรมมี เป้าหมายสูงสุดอยู่ที่กา

… 2 “อาทิตตปริยายสูตร” พระสูตร และ อรรถกถา แปล สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค เล่ม 28, (2543), หน้า 33. 198 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

“พระผู้มีพระภาคเจ้าย่อมตรัสบอกอสุภกถาแก่บุคคลผู้เป็นราคจริต ย่อมตรัสบอกเมตตาภาวนาแก่บุคคลผู้เป็นโทสจริต ย่อมทรงแนะนําบุคคลผู้เป็นโมหจริตให้ดำรงอยู่ในการเรียน ในการไต่ถาม ในการฟัง ธรรมตามกาล ในการสนทนา

…ย, 2543), หน้า 334. บ ท ที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 199

จากผู้นิมนต์ ผู้คุ้นเคยกับคนฟัง เป็นต้น ดังนั้นก่อนที่จะแสดงธรรม พระภิกษุจึงควรรู้จักภูมิ หลังของผู้ฟังก่อน เพื่อจะเป็นประโยชน์ในการแนะนำธรรมะได้อย่างเหมาะสมแก่ผู้ฟัง 3. เลือกธรรมะตามระดับสติปัญญา ใน

…อง ก็จะไม่ 5. แนะนำอย่างมีเหตุผล คือ เนื้อหามีความสมเหตุสมผล ผู้ฟังสามารถใคร่ครวญ และตรองตามได้ 200 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

1. จักแสดงธรรมไปโดยลำดับ 2. จักแสดงอ้างเหตุผล 3. จักแสดงธรรมอาศัยความเอ็นดู 4. จักเป็นผู้ไม่เพ่งอามิสแสดงธรรม 5. จักไม่แสดงให้กระทบตนและผู้อื่น” 2. ต้องไม่ดูเบาในการแสดงธรรม ไม่ว่าผู้ฟังจะเป็นใครก็ตา

… 2549), หน้า 205-207 บ ท ที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลกต้องการ 7 ประการ) DOU 201

6. แนะนําอย่างพอดีกับความเข้าใจของผู้ฟัง ไม่มากเกินความจําเป็นจนจดจำไม่ไหว และไม่น้อยเกินไปจนไม่พอเหมาะแก่ความรู้ของผู้ฟัง 7. แนะนำในสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ผู้ฟัง มุ่งหวังประโยชน์ที่ผู้ฟังจะได้รับเป็น

…นิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ เล่ม 20, พิมพ์ ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 301 202 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

1. รู้จักมีเรื่องประกอบเป็นตัวอย่าง การมีเรื่องตัวอย่างประกอบจะช่วยให้ผู้ฟังจดจำง่าย เข้าใจได้ง่าย และเกิดความ เพลิดเพลินในการฟัง ไม่เบื่อหน่าย สามารถติดตามเนื้อหาสาระที่พระภิกษุแนะนำ แสดงธรรม ได้อย่า

…ลัย, 2543), หน้า 260. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 203

พยากรณ์ทิฏฐิ 10 นั้น ฯลฯ แก่เราเพียงใด เราจักไม่ประพฤติพรหมจรรย์ในพระผู้มีพระภาค เจ้าเพียงนั้น ข้อนั้นตถาคตไม่พยากรณ์เลย โดยที่แท้บุคคลนั้นพึงทำกาละไปฉันนั้น” 3. รู้จักใช้อุปกรณ์ในการสอน พระสัมมาสัมพุ

…อบรมในพระพุทธศาสนา, (ปทุมธานี : กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, 2549), หน้า 207-210 204 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นอุปกรณ์การสอนที่สำคัญอย่างหนึ่ง เพราะทำให้การเผยแผ่ธรรมะ เป็นไปอย่างกว้างขวาง เข้าถึงผู้ฟังได้ง่ายและทั่วถึง พระภิกษุจึงควรให้ความสนใจและฝึกหัดใช้ สื่อเพื่อการแสดงธรรม รวมทั้งเลือ

…า 550. ทเลก บ ท ที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่ โ ล ก ต้ อ ง ก า ร 7 ประการ) DOU 205

บ 2) อาศัยการประเมินจากหลักการแสดงธรรมที่บริสุทธิ์หรือไม่บริสุทธิ์ เพื่อให้รู้จัก ลักษณะการแสดงธรรมของตนเองว่า บริสุทธิ์หรือไม่บริสุทธิ์เพียงใด หากบกพร่องก็จะได้ สำรวมระวังและแก้ไขตนเองให้ทำได้อย่างถ

…รฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา, (ปทุมธานี : กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, 2549), หน้า 211 206 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

1) เพื่อวัดความเข้าใจของผู้ฟัง ในธรรมะที่ตนแสดงไปว่ารู้ เข้าใจหรือไม่เพียงใด หาก ยังเข้าใจไม่ครบถ้วน หรือมีข้อสงสัย ก็จะได้อธิบายจนเกิดความเข้าใจ ซึ่งอาจประเมินผู้ฟังได้ จากวิธีนี้ คือ 1.1) จากการสนทน

…กก็จะคบได้ถูกคนวางตัว บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 207

สามารถเป็นกัลยาณมิตรให้แก่ผู้อื่นได้อย่างดีแล้ว ฆราวาสผู้ครองเรือนก็สามารถฝึกฝนตนเอง ให้เป็นอย่างพระภิกษุได้เช่นกัน ด้วยการประยุกต์จากวิธีการที่พระภิกษุใช้ โดยปรับรูปแบบ การเลือกธรรมะ การแนะนำธรรมะให้

…เกียจ ต้องเข้าใจเลือกคน เช่น เลือกผู้แทน เลือกกรรมการ จนกระทั่งเลือกเพื่อน เลือกคู่ครอง เป็นต้น 208 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

ได้ และใช้งานถูก นัยที่สำคัญของการรู้จักบุคคลที่สำคัญที่สุดคือเลือกอาจารย์ให้เป็น ดูพระเจ้า อชาติศัตรูเป็นตัวอย่างที่ไปเลือกเอาพระเทวทัตมาเป็นอาจารย์ ทำให้ต้องทำปิตุฆาต คือฆ่า บิดาของตนเอง การเลือกครู

…, 2549), หน้า 211-214 บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 209

5.3 สรุปใจความสำคัญ จากที่ได้แสดงรายละเอียดมาทั้งหมด เราจะมาสรุปใจความสำคัญของสัปปุริสธรรม ทั้ง 7 ประการ เพื่อให้เห็นภาพรวมได้ชัดเจนยิ่งขึ้น สามารถนำไปปฏิบัติได้โดยง่าย ดังนี้ 1. ธัมมัญญุตา (ความเป็น

…กว่า เป็นมัตตัญญู ส่วนฆราวาส การฝึกจะเน้นไปที่การดำเนินชีวิตอย่างพอเพียง ไม่ฟุ้งเฟ้อ เหมาะสมกับ 210 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

ทำความเข้าใจในธรรมะ นำความรู้ที่มีอยู่นั้นมาสู่การปฏิบัติในชีวิตประจำวันให้ได้ นั่นหมายถึง จะต้องเข้าใจความหมายและนัยต่าง ๆ จนนำมาปฏิบัติให้ได้ผล ซึ่งการที่พระภิกษุจะสามารถ ทำได้เช่นนี้ ก็ต้องมีครู หร

… เพื่อจะได้เป็นปริสัญญ บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลกต้องการ 7 ประการ) DOU 211 บ

ฐานะของตน โดยต้องพิจารณาตั้งแต่การซื้อหา การนำมาใช้ การดูแลรักษา โดยมีเงื่อนไขสำคัญ คือ สิ่งเหล่านี้ต้องไม่เป็นอุปสรรคในการพัฒนาฝึกฝนคุณธรรมของตนเอง ยกตัวอย่างเช่น การ ไม่เลือกดื่มไวน์ แม้เหตุเพื่อคว

…าทำครบทุกข้อหรือไม่ ตรงไหนด้อยก็ ให้เสริมให้ดีขึ้น ถ้าทำได้ครบจึงจะประสบผลสำเร็จอย่างที่ต้องการ 212 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

สําหรับฆราวาส การพัฒนาตนเองเพื่อการเป็นปริสัญญ ด้วยการเรียนรู้ธรรมเนียม ปฏิบัติของกลุ่มบุคคลทั้ง 4 กลุ่มนี้ก็ทำคล้ายคลึงกับพระภิกษุเช่นกัน แต่ควรมุ่งไปที่การเป็น กัลยาณมิตรให้กับกลุ่มที่มีบทบาททางสัง

…่อจะได้ง่ายแก่การจดจำ บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 213

5.4 ข้อควรรู้ สัปปุริสธรรมทั้ง 7 ประการนี้ สามารถสรุปเป็นคำจำกัดความเพื่อให้สามารถนำไปใช้ ปฏิบัติได้ง่าย ดังต่อไปนี้คือ รู้จักเหตุ รู้จักผล รู้จักตน รู้จักประมาณ รู้จักกาล รู้จักชุมชน รู้จัก บุคคล เป

…ง ๆ ได้ดี 7. ทำให้เป็นผู้ที่มองคนออก แยกแยะคนเป็น เลือกคบคนเป็น และเป็นกัลยาณมิตร ให้ผู้อื่นได้ 214 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

ไปประพฤติปฏิบัติได้ไม่ผิดเพี้ยน 3.สำหรับในขั้นปฏิบัตินี้ควรหมั่นระลึกถึงหลักธรรมและน้อมนำไปปฏิบัติบ่อย ๆ จน กลายเป็นนิสัย พร้อมทั้งหมั่นตรวจสอบตัวเองอยู่เสมอว่า เรายังปฏิบัติบกพร่องในส่วนไหนบ้าง ซึ่งห