การแบ่งประเภทบุคคลตามความต้องการในการฟังธรรม : หน้า 206/287

แก่พระภิกษุผู้เข้าไปทําหน้าที่กัลยาณมิตร แนะนำาธรรมะให้ กล่าวคือ (1) บรรดาบุคคลทั้งหลายนั้นสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ส่วน คือ บุคคลผู้อยากเห็น พระ หรืออยากพบพระ กับบุคคลผู้ไม่อยากเห็นพระ ในบุคคลผู้อยากพบพระนั้น อย่างน้อยเขา ย่อมพอมีความรู้พื้นฐานในพระพุทธศาสนามาบ้างว่า ชีวิตพระกับชีวิตฆราวาสนั้นแตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นกิจวัตรประจําวัน การทํามาหาเลี้ยงชีพ ความสําเร็จในหน้าที่และการดำาเนินชีวิต เป็นต้นในใจจึงพอจะมีความศรัทธาอยากจะเข้ามาพบพระอยู่มากกว่าประเภทที่ไม่อยากเห็นพระ (2) บรรดาผู้ที่อยากเห็นพระยังแบ่งออกได้ 2 ส่วน คือ อยากฟังธรรมะและไม่อยาก ฟังธรรมะ บุคคลที่อยากฟังธรรมะ อย่างน้อย ๆ เพราะมีความรู้มากขึ้นว่า ชีวิตพระในแต่ละวัน นั้น ท่านศึกษาปฏิบัติตัวเองตั้งอยู่ในความบริสุทธิ์ ไม่ก่อความเดือดร้อนแก่ใคร ๆ และรู้ว่า ธรรมะที่ท่านจะแนะนำและเทศน์สอนนั้น จะก่อประโยชน์แก่การดำเนินชีวิตของตัวเอง เพราะ เหตุนั้น จึงอยากจะเข้ามาฟังธรรม อยากจะเรียนรู้ ส่วนบุคคลประเภทอยากเห็นพระ แต่ไม่ อยากฟังธรรมะ เช่น อยากพบพระเพราะคิดว่าจะทำให้ตนประสบโชคลาภ มาพบพระเพราะ เชื่อโชคลาง มาเพื่อผูกดวง สะเดาะเคราะห์ ต่อชะตา เป็นต้น กลุ่มคนเหล่านี้ใจไม่สว่างเพียงพอ มีความศรัทธาในพระสัมมาสัมพุทธเจ้าน้อยไป จึงไม่พร้อมที่จะรับฟังธรรมะ (3) บรรดาผู้ที่อยากฟังธรรมะ ก็แบ่งได้อีก 2 ส่วน คือ ตั้งใจฟังและไม่ตั้งใจฟัง เพราะ รู้ว่าธรรมะนั้นมีคุณค่ายิ่งกับตนเอง จึงตั้งใจฟัง ไม่ปล่อยให้ใจเลื่อนลอย สนใจในเนื้อหาและ ถ้อยคำที่พระภิกษุแนะนำ ส่วนบุคคลผู้ไม่ตั้งใจฟังธรรม แม้อยากจะฟัง แต่ก็จะไม่ได้เนื้อหา สาระแต่อย่างใด เพราะไม่ใส่ใจ หรือบางครั้งขณะฟังก็นั่งหลับ นั่งคุยกัน เป็นต้น (4) บรรดาผู้ตั้งใจฟังธรรมะ ยังแบ่งได้อีก 2 ส่วน คือ ตั้งใจจำและไม่ตั้งใจจำ ธรรมะที่ ฟังจะเกิดประโยชน์อย่างยิ่งกับตัวเอง หากจำธรรมะนั้นได้ เช่นรู้ว่าอบายมุขเป็นต้นทางแห่ง ความเสื่อม เป็นเหตุแห่งการสูญเสียทรัพย์ แต่จำไม่ได้ว่า มีกี่อย่าง ประกอบด้วยอะไรบ้าง ธรรมะ ที่ตั้งใจฟังแต่ไม่ตั้งใจจำจึงไม่เกิดประโยชน์มากนัก จึงกล่าวได้ว่า บุคคลผู้ตั้งใจจำธรรมะจึงมี พื้นฐานความรู้มากกว่าผู้ไม่ตั้งใจจำธรรมะ (5) บรรดาผู้ตั้งใจจดจำธรรมะนั้น แบ่งออกได้อีก 2 ส่วน คือ นำมาพิจารณาและไม่ นํามาพิจารณาใคร่ครวญ ธรรมะที่ทรงจำเมื่อได้นำมาใคร่ครวญ พิจารณาตรองหาเหตุผล ย่อม เกิดความเข้าใจและเห็นคุณค่าของธรรมะนั้น ๆ การใคร่ครวญธรรมะนี้จึงถือเป็นการพัฒนา ความรู้และปัญญา ทำให้กลายเป็นผู้แตกฉาน และมีพื้นฐานความรู้มากขึ้นกว่าผู้ที่ทรงจำแต่ไม่ บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 195