การพัฒนาผู้ฟังในธรรมะ : หน้า 217/287

1) เพื่อวัดความเข้าใจของผู้ฟัง ในธรรมะที่ตนแสดงไปว่ารู้ เข้าใจหรือไม่เพียงใด หาก ยังเข้าใจไม่ครบถ้วน หรือมีข้อสงสัย ก็จะได้อธิบายจนเกิดความเข้าใจ ซึ่งอาจประเมินผู้ฟังได้ จากวิธีนี้ คือ 1.1) จากการสนทนา การตั้งคำถาม การฟังคำตอบจากผู้ฟัง 1.2) สังเกตจากกิริยา ท่าทาง ความสนใจของผู้ฟัง 1.3) ใช้แบบสอบถาม ใช้แบบทดสอบความเข้าใจ เป็นต้น 2) เพื่อพัฒนาผู้ฟัง จากบุคคลปโรปรัญญที่แบ่งประเภทผู้ฟังไว้ 7 ประเภท นอกจาก จะใช้ประโยชน์ในการดูคนเป็นแล้ว ยังจะเป็นข้อมูลมาพัฒนาผู้ฟังให้มีความรู้และคุณธรรมใน ใจมากขึ้นไปตามลำดับ เช่น เมื่อรู้ว่า ผู้ฟังเป็นประเภทไม่อยากเห็นพระ (1) นอกจากจะแสดง ธรรมให้เหมาะสมกับผู้ฟังแล้ว ต้องคิดพัฒนาผู้ฟังด้วย คือ พัฒนาจากประเภทไม่อยากเห็นพระ (1) ให้กลายเป็นอยากเห็นพระ (2) จากอยากเห็นพระ (2) ต้องพัฒนาจนทำให้เป็นประเภท อยากฟังธรรม (3) พัฒนาผู้ฟังในรูปแบบนี้ไปจนถึงที่สุด คือ เป็นผู้ฟังประเภทที่ปฏิบัติธรรม เพื่อ ประโยชน์ของตนและผู้อื่น (7) สรุปว่า การจะเป็นบุคคลปโรปรัญญบุคคล (ความเป็นผู้รู้จักบุคคล) ได้นั้น ต้อง ประกอบด้วย 1. ดูคนเป็น 2. สามารถนำธรรมะไปสั่งสอนได้เหมาะสมตามประเภทของคน ๆ นั้น ได้ เมื่อพระภิกษุฝึกได้อย่างนี้แล้ว พระพุทธองค์จึงจะทรงรับรองว่า “ภิกษุเป็นธัมมัญญู อัตถัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู กาลัญญู ปริสัญญู บุคคลปโรปรัญญ ด้วยประการฉะนี้ การฝึกให้เป็นปุคคลปโรปรัญญสำหรับฆราวาส นอกจากพระภิกษุจะสามารถฝึกฝนตนเอง จนมีคุณสมบัติเป็นบุคคลปโรปรัญญู มีความ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา, (ปทุมธานี : กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, 2549), หน้า 211 206 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2