DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 75 / 271

…รับใส่ไปทำงาน เราต้องรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เพื่อให้ร่างกาย บทที่ 6 ขั้ น ต อ น ที่ 4 มัตตัญญู DOU 117

บทความนี้พูดถึงความหมายของคำว่า 'บิณฑบาต', 'เสนาสนะ', และ 'คิลานปัจจัยเภสัชบริขาร' รวมถึงปัจจัย 4 ที่จำเป็นในการดำรงชีวิต เช่น เสื้อผ้า อาหาร ที่อยู่อาศัย และยารักษาโรค ความสำคัญของปัจจัยเหล่านี้ที่พร

…หลือบ ยุง ลม แดด และ สัตว์เลื้อยคลาน เพียงเพื่อเป็นเครื่องปกปิดอวัยวะอันยังความละอายให้ กําเริบ 118 DOU แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

ปัจจัย 4 คือ สิ่งที่จำเป็นสำหรับการดำรงชีวิต ไม่ว่าจะเป็นความปลอดภัย ที่พัก หรือยารักษาโรค สำหรับพระภิกษุแล้ว ปัจจัย 4 จะมีความสำคัญมาก เพราะพวกเขาต้องลดการครอบครองลงเหลือเพียงสิ่งที่จำเป็น นอกจากนี้

…้ 'ปาสาทิกสูตร, ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มก. เล่ม 15 ข้อ 133 หน้า 275 บทที่ 6 ขั้ น ต อ น ที่ 4 มัตตัญญู DOU 119

เนื้อหานี้กล่าวถึงวัตถุประสงค์ของการใช้ปัจจัย 4 ได้แก่ บิณฑบาต (อาหาร) เสนาสนะ (ที่อยู่อาศัย) และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร (ยารักษาโรค) โดยยกตัวอย่างการบรรเทาความลำบากและเวทนา ทั้งในด้านร่างกายและจิตใจที

…ึงทรงพิจารณาปริมาณที่พอดี เพื่อให้พระภิกษุได้ใช้ปัจจัย 4 ด้วยความแยบคาย ดังมีรายละเอียดต่อไปนี้ 120 DOU แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

การใช้ปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนาเน้นความพอเพียงและการใช้เท่าที่จำเป็นเพื่อความสุขในชีวิต ซึ่งปัจจัย 4 ได้แก่ อาหาร, ที่อยู่, เสื้อผ้า และยารักษาโรค การใช้ในปริมาณที่ถูกต้องช่วยบรรเทาความทุกข์ให้หายไป การ

…ง "จีวรขันธกะ, พระวินัยปิฎก มหาวรรค, มก. เล่ม 7 ข้อ 150 หน้า 278 บทที่ 6 ขั้ น ต อ น ที่ 4 มัตตัญญู DOU 121

ในอดีต พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพิจารณาเกี่ยวกับจำนวนจีวรที่เหมาะสมสำหรับพระภิกษุ เพื่อความสะดวกสบายในการดำรงชีวิต เมื่อทรงทดลองด้วยตัวเอง พบว่าใช้จีวรสามผืนก็เพียงพอ แต่ยังอนุญาตให้มีมากกว่านั้นหากจำเป็

…3 ข้อ 500 หน้า 364 ปัจจุบันให้ถือกันว่า 1 คืบพระสุคต (คืบของพระพุทธเจ้า) ยาวประมาณ 25 เซนติเมตร 122 DOU แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

การบริโภคอาหารของภิกษุในพระพุทธศาสนานั้นมีแนวทางที่ชัดเจน เพื่อความสบายของร่างกายและการปฏิบัติธรรม โดยท่านพระสารีบุตรได้แนะนำให้บริโภคอาหารในปริมาณที่พอเหมาะและหยุดเมื่อรู้สึกอิ่มซึ่งควรจะดื่มน้ำต่อ เ

…ลา เภสัชชขันธกะ, พระวินัยปิฎก มหาวรรค, มก. เล่ม 7 ข้อ 25 หน้า 59 บทที่ 6 ขั้ น ต อ น ที่ 4 มัตตัญญู DOU 123

ในพระพุทธศาสนา พระองค์ทรงบัญญัติการใช้ยา 5 ชนิด ได้แก่ เนยใส, เนยข้น, น้ำมัน, น้ำผึ้ง, และน้ำอ้อย เพื่อใช้ในการรักษาโรคและส่งเสริมคุณธรรมของภิกษุ การอนุญาตนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตและปร

…เภสัช เช่น เนยใส เนยข้นที่ประณีต ตัณหาสูตร, ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ, มก. เล่ม 45 ข้อ 285 หน้า 666 124 DOU แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

นิสัยคือความประพฤติเคยชินที่เกิดจากการย้ำคิดพูดทำ หากมีนิสัยดีจะทำให้มีโอกาสคิดพูดทำดี ในขณะที่ถ้ามีนิสัยไม่ดีจะมีโอกาสมีการกระทำไม่ดี การมีปัจจัย 4 ของพระภิกษุเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดนิสัยดีและไม่ดี ตัวอ

…การขออยู่ในปกครองของอุปัชฌาย์ หรือขอให้ท่านเป็นที่พึ่งในการศึกษา บทที่ 6 ขั้ น ต อ น ที่ 4 มัตตัญญู DOU 125

จากพุทธพจน์แสดงให้เห็นว่าปัจจัย 4 เป็นเหตุให้เกิดกิเลสตัณหาในพระภิกษุ หากไม่ระมัดระวังจะส่งผลต่อคุณธรรม การฝึกฝนตนเองจะช่วยสร้างนิสัยดีและคิดดี การใช้ปัจจัย 4 จำเป็นตามวัตถุประสงค์ เพื่อไม่ให้เกิดการส

… ยุง ลม แดด และสัตว์เลื้อยคลาน เพียงเพื่อบรรเทา อันตรายแต่ฤดู เพื่อรื่นรมย์ในการหลีกออกเร้นอยู่ 126 DOU แ ม่ บ ท การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

การสร้างที่พักสำหรับพระภิกษุเป็นการส่งเสริมให้มีชีวิตที่เรียบง่าย โดยใช้ปัจจัย 4 ในการดำรงชีวิต ทำให้เกิดนิสัยที่ดี ผ่านการปฏิบัติตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า การพิจารณาในการบริโภคเพื่อระงับตัณหา กา

…วสังวรสูตร, มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์, มก. เล่ม 17 ข้อ 14 หน้า 143 บทที่ 6 ขั้ น ต อ น ที่ 4 มัตตัญญู DOU 127

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาเสพปัจจัย 4 อย่างมีสติ เพื่อช่วยลดปัญหาทางจิตใจและสร้างสมาธิให้มั่นคง พระภิกษุต้องใช้ปัจจัย 4 อย่างเหมาะสมไม่ให้ติดอารมณ์กับปัจจัยเพื่อที่จะทำให้สามารถฝึกปฏิบัติธรรมได้ดีขึ้น

…ททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ โผฏฐัพพารมณ์ ธัมมารมณ์ เรียกว่า อารมณ์ 6 คือ สิ่งสำหรับให้จิตยึดหน่วง 128 DOU แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

ในบทเรียนนี้เสนอการปล่อยอารมณ์ทั้ง 6 ได้แก่ รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ โผฏฐัพพารมณ์ และ ธัมมารมณ์ โดยใจควรหยุด นิ่ง และพินิจพิจารณา ปัจจัย 4 คือ อาหาร หนังสือ และเสนาสนะ ซึ่งเมื่อใช้ต้องพิจา

…ณใน “การรับ” จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร....” บทที่ 6 ขั้ น ต อ น ที่ 4 มัตตัญญู DOU 129

บทความนี้สำรวจการบริโภคอาหารของพระภิกษุว่ามีความสำคัญอย่างไรในการบำเพ็ญสมณธรรม และวิธีการแสวงหาปัจจัย 4 อย่างถูกต้องตามหลักธรรม สิ่งเหล่านี้รวมถึงการแสวงหา การรับ และการบริโภคอาหารอย่างมีสติเพื่อไม่ให

…ุรุษทุศีลให้เป็นพ่อบ้านแม่เรือน” กุลสูตร, อังคุตตรนิกาย จตุกนิบาต, มก. เล่ม 35 ข้อ 258 หน้า 623 130 DOU แม่บท การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

บทความนี้เผยให้เห็นถึงความสำคัญของขั้นตอนการ “รับ” ปัจจัย 4 ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเน้นย้ำ โดยการบริโภคใช้สอยและการดูแลรักษานั้นมีวัตถุประสงค์เพื่อให้พระภิกษุสามารถฝึกอบรมได้อย่างเหมาะสม ซึ่งการใช้ป

…บริโภคใช้สอยปัจจัย 4 ให้ได้ตามวัตถุประสงค์ หรือกว่าปัจจัย 4 จะมี บทที่ 6 ขั้ น ต อ น ที่ 4 มัตตัญญู DOU 131

ในขั้นตอนที่ 5 การสละปัจจัย 4 หมายถึงการแบ่งปันหรือถวายให้ผู้มีคุณธรรม ส่วนการกำจัดเป็นการทำลาย หรือกำจัดวัสดุที่ใช้แล้วให้เหมาะสม เช่น การใช้ผ้าจีวรเก่าเพื่อทำความสะอาด การรับปัจจัย 4 นับว่าเป็นสิ่งจ

…ปัจจัย 4 มาอย่างไร ย่อมส่งผลกระทบทั้งต่อนิสัยการฝึกฝนอบรมตนเอง และคุณธรรมภายในของพระภิกษุโดยตรง 132 DOU แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

การรับปัจจัย 4 เป็นประตูที่จะมีผลกระทบต่อการพัฒนานิสัยและคุณธรรมของพระภิกษุอย่างมาก การรับหรือไม่รับปัจจัย 4 ส่งผลต่อชีวิตและการบำเพ็ญสมณธรรมของพระภิกษุ หากไม่รับจะส่งผลให้มีความลำบากเมื่อเกิดความจำเป

…็จ ทตตชีโว), พระแท้, (กรุงเทพฯ : มูลนิธิธรรมกาย, 2540), หน้า 176 บทที่ 6 ขั้ น ต อ น ที่ 4 มัตตัญญู DOU 133

หลักการรับปัจจัย 4 จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าชี้ให้เห็นความสำคัญของความสันโดษ โดยพระมหากัสสปเป็นตัวอย่างที่แสดงถึงการยินดีในปัจจัยต่างๆ ตามเหตุปัจจัย ชี้แนะแนวทางการรับปัจจัยอย่างมีสติและเห็นโทษของการแสวง

…ลลนันทารับกระเทียมไม่รู้จักประมาณ รถสูตร, อรรถกถา สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค, มก. เล่ม 28 หน้า 398 134 DOU แม่บท การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

การรับปัจจัย 4 ของพระภิกษุมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตและการบำเพ็ญสมณกิจ ซึ่งต้องพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น ความต้องการของผู้ให้และจำนวนปัจจัยที่มี หากผู้ให้มีมาก แต่ต้องการถวายเพียงเล็กน้อย พระภิกษุควรร

…าก เรื่องพระเจ้าอุเทน, พระวินัยปิฎก จุลวรรค, มก. เล่ม 9 หน้า 522 บทที่ 6 ขั้ น ต อ น ที่ 4 มัตตัญญู DOU 135

เรื่องราวเกี่ยวกับพระเจ้าอุเทนและพระมเหสีที่เข้าไปหาและกราบท่านพระอานนท์ ท่านพระอานนท์ได้รับจีวร 500 ผืนจากพระมเหสี และอธิบายว่าจะแจกให้แก่ภิกษุหรือนำไปใช้ในทางที่ต่างกันจนกระทั่งกลายเป็นผ้าดาดเพดานแล

…พระพุทธศาสนาโดยรวมด้วย เรื่องภิกษุณีกุลลนันทา, พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์, มก. เล่ม 5 หน้า 176 136 DOU แ ม่ บ ท การฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา

ข้อความนี้สรุปการรับผ้าของพระอานนท์ที่ได้รับผ้าจีวรถึง 1,000 ผืนในวันเดียว เป็นการแสดงให้เห็นถึงการประมาณในการรับที่มีประโยชน์สูงสุดต่อพระพุทธศาสนา ทั้งยังเน้นถึงกรณีตัวอย่างของภิกษุณีถุลลนันทาที่ไม่ร