คำ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 214 / 625

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 108 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 108 ขายตีติ โยชช์ ฯ เอว จิตฺตสฺส ฐิติกขณปฏิเสธวจน วตฺตพฺพ ปริหารวจน์ วตฺวา อิทานิ ภาคกฺขเณ รูปุ

บทความนี้อธิบายถึงกระบวนการและหลักการต่างๆ ภายในอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยใช้การวิเคราะห์และคำศัพท์เฉพาะทางเกี่ยวกับจิตตและอารูป เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจถึงจิตใจและการจัดการกับการรับรู้รูปแบบต่างๆ …

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 191 สตฺตมปริจเฉทตฺถ โยชนา หน้า 191 เอกสงฺคหิตา ฯ ตตฺถ กุกกุจจมิทธ์ นีวรรณ สงฺคหิต ฯ อหิริกา โนตฺตปป์ กิเลเส สงฺคหิต ฯ อิสสามจ

…นื้อหาในบทนี้นำเสนอการวิเคราะห์และการศึกษาอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกาในด้านต่างๆ เช่น การแยกประเภท คำอธิบาย และแนวคิดทางธรรมะที่เกี่ยวกับความเข้าใจในโลกธรรมและการปฏิบัติแห่งทางธรรมนำไปสู่ผลที่ต้องการ โ…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 197 สตฺตมปริจเฉทตฺถ โยชนา หน้า 197 อิติ ตสฺมา สมมาสติ ฯ สร จินตาย ๆ อิตถิยมติยโว ๆ อิเมส์ ปน สมฺมาสงฺกปฺป...สมมาสติน ปเภท อุป

…ักการที่ชัดเจนในการนำไปปฏิบัติ เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจและนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม คำอธิบายเกี่ยวกับสถานะของจิตและการฝึกฝนศีลธรรมเพื่อไปสู่การเข้าถึงปัญญา โดยเนื้อหาทั้งหมดเป็นการศึกษาท…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 307 อฏฺฐมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 307 ติฏฐิติ ปวตฺตา ทิฏฐิ ภโว ๆ สสสตทิฏฐิ อิธ ภโว นาม ๆ ภวทิฏฐิหิ อุตตรปทโลเปน ภโวติ วุจฺจติ ฯ ภ

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยเน้นที่ความสำคัญของตัณหาและทิฏฐิในพระพุทธศาสนา คำรู้ที่สำคัญเกี่ยวกับความเชื่อมโยงของอารมณ์และการปฏิบัติในชีวิตประจำวัน รวมถึงการวิเคราะห์ความสำคัญขอ…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 342 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 342 หิโนตีติมสฺส วิวรณ์ คนตีติ ฯ หิ คติมที่ติ พิธาตุ ฯ คมธาตุ อิธ ปวตฺตนฺตโกติ ญาเปต ปวตฺตตีติ

เนื้อหานี้สำรวจความหมายและรายละเอียดของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา จากการที่กล่าวถึงการศึกษาในเชิงลึกของคำอธิบายและเนื้อหาในพระธรรม ซึ่งรวมถึงการวิเคราะห์เหตุการณ์และศัพท์สำคัญในทางพระพุทธศาสนา. การเข้าใจใน…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 405 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 406 ยุชฺชติ ฯ ตถา หิ อนุรุทธาจริเยน อนุตฺตเร กามปุญฺเญ ติเหตุมหา กิริยาโลภมูเล จ สาวชฺเช ลพุภตา

…รอธิบายหลักการและแนวความคิดเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยาในมุมมองต่างๆ โดยเจาะลึกรายละเอียดเกี่ยวกับ คำว่าธรรม ด้านจิตใจ ที่มีบทบาทสำคัญในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังพูดถึงการวิเคราะห์วิจัยและอ้างอิงตัวอย่า…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 435 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 436 ปุพพัญญู ต์ อุณหญชาติ ปุพพณห์ ฯ ปุพฺพณฺห์ อาทิ ยสฺสา อปรณหาทิกาย สา ปุพฺพณฺหาฬิกา ฯ กลิยนฺเ

…ะห์อภิธมฺมตฺถร่วมกับปัญจิกา โดยเน้นถึงความสำคัญของเวลาที่เกี่ยวข้องกับสภาวะต่างๆ ในชีวิตและการศึกษา คำศัพท์สำคัญที่ใช้ ได้แก่ อายุ, กาโล และวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงช่วงเวลา โดยกลยุทธ์ของการจัดการอารมณ์แล…

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 455 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 456 เอตถาติ นิทธารณ์ ฯ ราคาทิเกติ นิทธารณีย์ ฯ หิสทฺโท วิตถาโร ฯ ราค....อิติ เอวนฺติ สตฺตกนฺติ

…ารตีความและบทบาทของผู้ศึกษาในการทำความเข้าใจโดยเฉพาะในแง่ของการถ่ายทอดความรู้ในศาสนาต่างๆ และการตั้งคำถามเพื่อให้เกิดการคิดและวิเคราะห์อย่างมีระบบ คำศัพท์และคำอธิบายในหนังสือได้รับการอธิบายอย่างละเอียด …

ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 235 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 236 เอตฺถ จ สติปี วตถารมฺมณาทิเก ปจฺจยนตเร อวิชชาทิ เอเกกปปจฺจยคฺคหณ์ ปธานภาวโต ปาก

…การนำเสนอหลักการที่สำคัญและแนวคิดที่เกี่ยวข้องในอภิธรรมเพื่อความเข้าใจที่ลึกซึ้งขึ้นในพระพุทธศาสนา. คำหลักในเนื้อหานี้เช่น อวิชชา สังขาร นามรูป และตัณหา ซึ่งเป็นหัวข้อสำคัญในการศึกษาทางอภิธรรม

…จะสางชัฏคือลัทธิของตน และของ คนอื่น ซึ่งให้เกิดความแกล้วกล้าแห่งปัญญาทั้งผ่องใสทั้งไพบูลย์ จึงกล่าว คำมีอาทิว่า "สมฺมาสมฺพุทธ์" ก่อน เพื่อจะแสดงการนอบน้อม พระรัตนตรัย ข้อความ วิธีการ ชื่อปกรณ์ และประโยช…

บทนี้กล่าวถึงการเริ่มต้นของปกรณ์อภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยท่านอาจารย์อนุรุทธเน้นการนอบน้อมต่อพระรัตนตรัยและการแสดงความหมายผ่านข้อต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพระอภิธรรมเพื่อให้เข้าใจในสภาพของอรรถที่มีอยู่ในพระอ

…มอกันโดยความมีเหตุ ๒ และ (แสดง) เหล่าจิตมีเหตุ ๑ ในลำดับแห่งโทมนัสสสหคตจิตนั้น ๆ พึงทราบความอธิบายในคำมี "โสมนสฺสหคติ" เป็นต้นนั้น ใจที่ดี ชื่อว่าสุมนะ อีกอย่างหนึ่ง ใจที่ดีนั้น มีอยู่แก่บุคคลนั้น เพราะ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการอธิบายจิต ๒ ลักษณะ ได้แก่ โทมนัสสสหคตจิต และโสมนัสสสหคตจิตซึ่งรวมถึงความหมายของจิตที่ดีและความเห็นผิด ๆ ในบริบทของอภิธรรม โดยเฉพาะเกี่ยวกับอำนาจแห่งวิถีจิตที่ทำให้เกิดโสมนัสและทิฏ

… เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่าทิฏฐิคตะ คือความถือมั่นซึ่งสังขารว่าตน และเป็นของแห่งตน เป็นต้น ที่เป็นไปว่า คำนี้แลจริง คำอื่นเปล่า ดังนี้ ฯ จิตที่ประกอบ แล้วโดยประการทั้งหลาย มีอันบังเกิดขึ้นร่วมกันเป็นต้นพร้อ…

…วามเข้าใจว่า จิตนั้นประกอบด้วยทิฏฐิและสังขาร ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตกับบุรพประโยค รวมถึงคำว่าจิตที่ไม่ประกอบด้วยสังขาร และความแกล้วกล้ามีผลต่อการรับรู้ในชีวิต บุรพประโยคทำหน้าที่จัดการจิตให้…

…ทุกข์ฯ จริงอยู่ อุเบกขาเวทนานี้ ย่อมเป็นไปแม้ในลำดับแห่ง สุขและทุกข์นั้น เพราะไม่ขัดต่อสุขและทุกข์ฯ คำว่า อุเปกขาสหคติ นี้ มีนัยดังกล่าวแล้วนั่นแล ฯ มีคำถามสอดเข้ามาว่า เมื่อสัมปยุตธรรม แม้เหล่าอื่น มีผ…

บทนี้พูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและสังขาร โดยพระอนุรุทธาจารย์ได้ชี้ให้เห็นถึงความมีและความไม่มีของสังขาร พร้อมกับการแยกประเภทของจิตที่เกิดขึ้นจากสังขาร ว่ากล่าวถึงจิตที่อิงกับสังขารและจิตที่แยกออกจาก

…่ง บุคคลชื่อว่าทุมนะ เพราะ อรรถว่า มีใจชั่ว ภาวะแห่งใจชั่ว หรือบุคคลที่มีใจชั่วนั้น ชื่อว่า โทมนัสฯ คำนี้เป็นชื่อแห่งทุกขเวทนาที่มีในใจ ฯ จิตที่สหรคตด้วย โทมนัสนั้น เหตุนั้น จึงชื่อว่าโทมนัสสสหคตะ ฯ મૈં…

บทความนี้อธิบายถึงการพิจารณาอารมณ์ของใจที่เกี่ยวข้องกับโทมนัสและปฏิฆะ โดยมีการระบุถึงจิตที่มีความแตกต่างจากโสมนัสในสถานการณ์ต่างๆ รวมถึงความสัมพันธ์ที่ละเอียดในข้อดีและข้อเสียของอารมณ์ที่สามารถส่งผลต่

… จิตที่ชื่อว่าโมมูหะ เพราะอรรถว่า ลุ่มหลงด้วยโมหะ คืองมงาย อย่างเหลือเกิน เพราะว่างเว้นจากมูลอื่น ๆ คำว่า อิจเจว เป็นต้น เป็นคำกล่าวย้ำอกุศลจิต ๑๒ ดวงตามที่กล่าวแล้ว ฯ ในศัพท์ว่า อิจเจว เป็นต้นนั้น อิติ…

…ฉพาะการพิจารณาจิตที่มีสภาพฟุ้งซ่านและโมหะ รวมถึงการใช้ศัพท์ที่เกี่ยวข้องในการแสดงความสัมพันธ์ระหว่างคำพูดและจิต โดยเน้นความหมายและการรวบรวมที่ถูกต้อง จึงให้ความเข้าใจอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับอกุศลจิตที่มีอย…

…ัตร ฉะนั้น ๆ อนึ่ง พึงทราบความเป็นคู่ปรับกันโดยความ ที่กุศลเป็นผู้ละ อกุศลเป็นสิ่งมีควรละตามลำดับ ฯ คำว่า อฏฺฐธา เป็นต้น เป็นคาถาแสดงความย่อ ๆ ความว่า โลภะนั้นด้วย ชื่อว่าเป็น มูลด้วย เพราะเป็นเช่นกับด้…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับจิตที่เป็นปฏิปักษ์ต่อกุศลจิตซึ่งเรียกว่าอกุศล โดยเปรียบเทียบเหมือนชนที่เป็นคู่ปรับกับมิตรและอธิบายถึงการจำแนกประเภทของอกุศลจิตที่มี 12 ประเภท เน้นความแตกต่างของมูลและอาการของจ

…[อธิบายวิบากวิจิตเป็นต้น] ที่ชื่อว่าวิบาก เพราะอรรถว่า เป็นผลแห่งกุศลและอกุศล ซึ่ง ขัดแย้งกันและกัน คำว่า วิบาก นี้ เป็นชื่อของอรูปธรรมที่มีถึงความ เป็นวิบากฯ ก็เพราะอธิบายอย่างนี้ การเรียกว่าวิบาก จึงไ…

เนื้อหาในหน้าที่ 37 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาทบทวนคำถามเกี่ยวกับความหมายของทุกข์และสุข รวมถึงอธิบายวิบากเป็นผลจากกุศลและอกุศล โดยมุ่งเน้นที่การขุดค้นสุข…

…แม้ในบรรดา กามาวจรจิต อัพยากตจิต ก็มีกุศลจิตเป็นเบื้องต้น จึงกล่าวว่า โสมนสฺสสหคติ ดังนี้เป็นต้นฯ ในคำว่า โสมนสฺสสหคติ เป็นต้น นั้น พึงทราบอธิบายดังนี้ ฯ ธรรมชาติที่รู้ คือแทงตลอดตามสภาพ ชื่อว่าญาณ ฯ คำ…

บทอ่านจากอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา แสดงถึงความทุกข์ที่เกี่ยวข้องกับจิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งจิตที่ไม่มีสัมฤทธิ์กับเหตุ สรุปถึงการแบ่งประเภทจิตเป็นหลายรูปแบบ พร้อมทั้งการวิเคราะห์เกี่ยว

…ม้ความที่กิริยาจิตเป็นจิตสหรคตด้วยโสมนัสตามสมควร โดย นัยที่กล่าวแล้วในกุศลจิตนั่นแล ฯ สเหตุกศัพท์ ในคำว่า สเหตุกกามา- วจรกุสลวิปากิริยาจิตฺตานิ นี้ เป็นวิเสสนะบ่งถึงวิบากและกิริยา นี้ เพราะกุศลเป็นสเหตุ…

ในเนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของกิริยาจิตในเรื่องของจิตสหรคตและกุศลจิต โดยอิงจากคำสอนในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งแบ่งแยกความแตกต่างของจิตและวิญญาณ การพูดถึงความแตกต่างระหว่างเวทนา ญาณ …

…ญาณัญจะนั้นนั่นแล เป็นที่เกิดแห่งอรูปฌานที่ ๒ เพราะเป็นที่ตั้ง เหตุนั้น จึงชื่อว่า วิญญา ณัญจายนะ ฯ คำที่เหลือเหมือนกับคำที่มีในก่อน ฯ [วิเคราะห์อากิญจัญญายตนฌาน ปฐมอรูป (วิญญาน) นั้น ไม่มีอะไร ๆ นิดหน่…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฏีกา ศึกษาอากาศที่ไม่มีที่สุดและความหมายของวิญญาณในระดับต่างๆ โดยเฉพาะวิญญาณอนันตะและอรูปวิญญาณที่ ๒ ซึ่งมีความเกี่ยวพันกับการปฏิบัติธรรมและการบ