ดู : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 125 / 329

…องอาศัยโค และเกวียนเป็นยานพาหนะ โคและเกวียนจึงเปรียบเสมือนมิตร ของผู้เดินทางไกล ธรรมดามารดาผู้เลี้ยงดูบุตรธิดา ต้องคอย ห่วงใย ดูแลเอาใจใส่ทุกอย่าง แม้ในยามเจ็บป่วย บุตรธิดาก็ยัง อาศัยมารดาเป็นผู้ดูแลรัก…

…รเดินทางไกลต้องพึ่งโคและเกวียน ซึ่งเปรียบเสมือนมิตรของผู้เดินทาง นอกจากนี้ มารดายังเป็นมิตรที่ห่วงใยดูแลบุตร สหายที่แท้จริงช่วยเหลือกันในยามทุกข์ยาก และบุญที่เราสั่งสมไว้นั้นเป็นมิตรติดตามตัวไปในสัมปราย…

…แจ้งในวันนี้เอง ต่อ จากนี้ไป เราจะให้ทานแด่สมณพราหมณ์อย่างเต็มที่เต็มกำลัง ท่านมีอุปการคุณต่อเรามาก ดูก่อนเทวดา ท่านเป็นคติ เป็น เผ่าพันธุ์ เป็นมิตร และเป็นเทพของเรา เราขอหาอัญชลีแก่ท่าน และปรารถนาที่จะ…

บทความนี้กล่าวถึงการเห็นผลของการให้ทานจากการสนทนาระหว่างมหาราชกับเทวดา มหาราชได้เรียนรู้ว่าความเชื่อมั่นในธรรมและการบริจาคทานจะช่วยให้เขาได้รับความสัมพันธ์ที่ดีและโอกาสในการพบเจอกับเทวดาอีก การมีศรัทธ

…ๆ ทว่าไม่มีโอกาสได้ไปวัดฟังธรรมเหมือนกับ บุคคลทั่วไป เพราะต้องคอยปรนนิบัติรับใช้พระราชา ทั้งยังต้อง ดูแลความเรียบร้อยภายในพระราชวังด้วย จึงพากันไปกราบทูล ขอให้พระราชาทรงนิมนต์พระภิกษุ มาแสดงธรรมภายใน พร…

บทความนี้นำเสนอถึงความสำคัญของปัญญาในขณะมีเหตุการณ์คับขัน โดยเน้นว่าผู้มีปัญญาจะสามารถนำตนเองและผู้อื่นพ้นจากความทุกข์ได้ พร้อมเล่าถึงเหตุการณ์ในสมัยพุทธกาลที่พระสนมของพระเจ้าได้ขอให้ฟังธรรมจากพระอานน

…ั้งนั้น รุกขเทวดาที่อยู่ในต้นไม้ต้นหนึ่งมีความกรุณา ต่อพราหมณ์ จึงยืนอยู่ที่คาคบต้นไม้ และกล่าวว่า “ดูก่อนพราหมณ์ ถ้าท่านอยู่แรมคืนในระหว่างทาง ตัวของท่านจะต้องตายในวันนี้ แต่ถ้าท่านรีบไปถึงบ้านภายในค่ำ…

ในเรื่องนี้ พราหมณ์ผู้หนึ่งต้องเผชิญกับทางเลือกที่ยากลำบากระหว่างการรักษาชีวิตของตนเองหรือต้องเสียน้ำใจให้กับภรรยา ขณะเดินทางกลับบ้าน เขาเผชิญกับงูเห่าและความช่วยเหลือจากรุกขเทวดา เรื่องนี้แสดงให้เห็น

ปั ญ ญ า พิ ชิ ต ปั ญ ห า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แสง ๔ นี้ คือ แสงดวงจันทร์ แสงดวงอาทิตย์ แสงไฟ แสงปัญญา แสง ๔ ประการนี้แล ภิกษุทั้…

… อคฺคาภา ปญฺญาภา อิมา โข ภิกฺขเว จตสฺโส อาภา เอตทคฺนํ ภิกฺขเว อิมาส์ จตสฺสนฺนํ อาภานํ ยทินํ ปญฺญาภา ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แสง ๔ นี้ คือ แสงดวงจันทร์ แสงดวงอาทิตย์ แสงไฟ แสงปัญญา แสง ๔ ประการนี้แล ภิกษุทั้…

ปัญหาและอุปสรรคมีไว้ให้เราแก้ไข ไม่ได้มีไว้ให้กลุ้ม โดยการใช้ปัญญาและการเจริญภาวนาสามารถช่วยให้ใจสงบและนำไปสู่อายตนนิพพาน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงแสง 4 ประการ โดยแสงปัญญาเป็นเลิศ เป็นการแสดงให้เห็นถ

…ะโพธิสัตว์ได้ใช้สติปัญญา แก้ข้อครหาของอำมาตย์ทั้ง ๕ คน จนไม่มีใครสามารถโต้แย้งได้ จึงทูลพระราชาว่า “ดูก่อน มหาบพิตร อำมาตย์ทั้ง ๕ คนนี้ เป็นประดุจมหาโจรผู้ปล้นแว่น แคว้น ขออย่าได้นําอำมาตย์เหล่านี้มารับ…

ในเรื่องนี้, พระโพธิสัตว์ใช้สติปัญญาในการจัดการกับอำมาตย์ที่ทำให้ประเทศเสื่อมโทรม โดยแนะนำให้พระราชาไม่ให้อำมาตย์ที่มีศีลธรรมต่ำเข้าร่วมราชการ เพื่อป้องกันความทุกข์และความชั่วร้ายจากการคลุกคลีกับคนไม่

…เป็นเครื่องพิจารณา ปัญญาจึงเป็นรัตนะอันประเสริฐของนรชน ในโลกนี้และโลกหน้า พระพุทธองค์ได้ตรัสไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย กำลัง ๕ ประการ ได้แก่ กำลังคือศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญา บรรดากำลัง ๕ ประกา…

เนื้อหาเน้นถึงความสำคัญของปัญญาในชีวิต ซึ่งเป็นเครื่องพิจารณาสำคัญในการหลีกเลี่ยงอบายภูมิ พระพุทธองค์ได้ตรัสถึงกำลังทั้ง 5 ประการ โดยกำลังปัญญาเป็นเลิศ ว่าการพัฒนาปัญญาเกิดจากการสั่งสมบารมีและการฝึกฝน

…ิลปะ ๓๔๑ พระราชาประทับนั่งในราชรถ ทอดพระเนตรเห็นเงาใบไม้ ที่ขาดทะลุเป็นรูปร่างต่างๆ เช่นนั้น ทรงจ้องดูด้วยความสนพระทัย พลางตรัสถามมหาดเล็กว่า “ใครทำให้ใบไม้ขาดทะลุเป็นช่อง อย่างนี้” เมื่อพระองค์รู้ว่าชา…

…ยที่สามารถแก้ไขปัญหาการพูดมากของปุโรหิต ด้วยการใช้ศิลปะอย่างฉลาด. เมื่อชายง่อยใช้เทคนิคของตนในการดึงดูดความสนใจ, เขาสามารถช่วยให้การสนทนากับปุโรหิตเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยการสร้างช่องทางการสื่อสารที…

Mor ศิ ล ป ะ ใ น ก า ร ด ร ง ชี วิ ต ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อายุของพวกมนุษย์นี้น้อย จำต้อง ไปสู่ปรโลก มนุษย์ทั้งหลายจำต้องประสบความตาย ตามที่ร…

…ณอย่างหาที่เปรียบมิได้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อพระพุทธองค์ได้สดับคำของภิกษุเหล่านั้น ทรงตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราหาได้มีปรีชาญาณเฉียบแหลมเฉพาะ

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีปัญญาและการฝึกฝนสมาธิในชีวิตตามแนวทางธรรมะ พระบรมโพธิสัตว์เป็นแบบอย่างของการสั่งสมบุญและปัญญา ไม่ว่าจะเกิดในชาติใด โดยมีการยกตัวอย่างการสนทนาของพระภิกษุเกี่ยวกับปัญญา

…อยู่ ครั้นบุรุษนั้นบริโภคจนอิ่มหนำสำราญแล้ว จึงพระราชทานน้ำที่เป็นน้ำเสวยของพระองค์ แล้วตรัสถามว่า “ดูก่อนบุรุษผู้อาจหาญ ถ้อยคำที่เจ้ากล่าวว่า ตัวเรา เป็นราชทูตนั้น ตัวเจ้าเป็นราชทูตของใคร” บุรุษนั้นกรา…

เนื้อหาเกี่ยวกับราชทูตที่ไม่กลัวการขัดขวางและเข้าไปบริโภคในที่ประทับของพระราชา โดยเขาอธิบายว่าตนเป็นราชทูตของตัณหา ซึ่งบังคับให้เขาแสวงหาสิ่งต่าง ๆ เพื่อเติมเต็มความต้องการ แม้ว่าจะอยู่ในสถานการณ์ที่ม

…ั้งหลายโดย ไม่เลือกหน้า ถ้อยคำของบุรุษนี้ไพเราะจับใจเรายิ่งนัก ครั้นทรงดำริอย่างนี้แล้ว จึงตรัสว่า “ดูก่อนบุรุษ ผู้เป็น ดุจราชทูตของตัวเอง เราจะให้โคสีแดงแก่ท่านหนึ่งพัน กับโคที่ เป็นจ่าฝูงอีกหนึ่งตัว แ…

เนื้อหาพูดถึงการเป็นทูตรับใช้ของความหิวและความอยากที่มีอยู่ในทุกคน โดยเฉพาะในพระเจ้าโภชนสุทธิกราชที่เห็นว่าความอยากเป็นอำนาจที่ควบคุมทั้งคนและสัตว์ทั่วโลก ผู้พูดได้มองเห็นถึงความจริงที่ว่า ทุกชีวิตล้ว

… ๔ คน เห็นนายพรานขับเกวียน บรรทุกเนื้อมามากมาย จึงปรึกษากันว่า จะขอเนื้อกับนายพราน โดยให้ไปขอทีละคน ดูซิว่าใครจะขอได้อะไร เมื่อนายพรานขับ เกวียนมาถึง ลูกชายเศรษฐีคนแรกสำคัญตนว่า เป็นลูกเศรษฐี นึกดูถูกนา…

เรื่องราวเกี่ยวกับลูกชายเศรษฐีที่ขอเนื้อจากนายพราน โดยใช้คำพูดที่ไม่สุภาพ ทำให้นายพรานตอบกลับด้วยคำสอนที่เน้นถึงความสำคัญของการพูดจานอบน้อมและให้เกียรติผู้อื่น เมื่อขอสิ่งใด ซึ่งแสดงให้เห็นถึงผลกระทบข

…หาเรื่องกับคนรับใช้ ขอพระองค์ทรงโปรดสั่งสอนด้วยเถิด” พระบรมศาสดาจึงทรงให้เรียกนางมา แล้วตรัสถามว่า “ดูก่อนสุชาดา ภรรยาของบุรุษมีอยู่ ๗ จําพวก เธอเป็นภรรยา พวกไหนใน ๗ จําพวกนั้น” นางสุชาดากราบทูลว่า “ข้า…

ในสมัยพุทธกาล นางสุชาดาสะใภ้ของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีมีนิสัยเอาแต่ใจและมักโกรธ จนถูกพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสั่งสอนให้เรียนรู้ถึงหน้าที่ของสะใภ้และความสำคัญของการเคารพในผู้อื่น เพื่อให้เกิดความสงบสุขในครั

…าเหล่าใด มีจิตคิดประทุษร้ายต่อสามี มิได้ ประพฤติสิ่งที่เป็นประโยชน์เกื้อกูลแก่สามี ประพฤตินอกใจสามี ดูหมิ่นล่วงเกินสามี พยายามจะประหารสามี ภรรยานี้เรียกว่า วธกาภริยา คือ ภรรยาเยี่ยงเพชฌฆาต ภรรยาเหล่าใด …

…าตาภริยา โดยมีความหมายของการเคารพสามีและคุณค่าของการใช้ชีวิตร่วมกัน ระบุถึงความสำคัญของความรักและการดูแลระหว่างคู่สามีภรรยา โดยกล่าวถึงการกระทำและท่าทีที่ควรมีในความสัมพันธ์ภายในครอบครัว

…ลั้นต่อ สามี ไม่โกรธ ยอมประพฤติตามอ่านาจของสามี ภรรยาอย่างนี้ เรียกว่า ทาสีภริยา ภรรยาเสมอเหมือนทาส ดูก่อนสุชาดา ภรรยาในโลกนี้ที่เรียกว่า วธกาภริยา โจรีภริยา และอัยยาภริยา เป็นคนทุศีลหยาบช้า มิได้เอื้อเ…

เนื้อหาพูดถึงประเภทของภรรยาตามคำสอนในพระพุทธศาสนา เช่น ภคินีภริยา, สุขีภริยา, และทาสีภริยา รวมถึงผลทางจิตใจและผลลัพธ์ในภพหน้า เป็นการสอนให้ผู้ฟังเข้าใจถึงความสำคัญของการปฏิบัติตนที่ดี สู่การไปสู่สุคติ

…จมา ฉันภัตตาหารในพระราชวัง ทูลถามปัญหาที่จดจำมาจากนิครนถ์ ต่อพระผู้มีพระภาคเจ้า พระพุทธองค์ตรัสว่า “ดูก่อน ราชกุมาร ในปัญหาข้อนี้ จะวิสัชนาโดยส่วนเดียวมิได้ สมมติว่าเด็กทารก ไม่รู้จักช่วยเหลือตัวเอง เอา…

บทนี้กล่าวถึงการสนทนาของพระเทวทัตและพระกุมารซึ่งได้พยายามต่อต้านพระพุทธองค์ในเรื่องวาจาที่แท้จริงกับวาจาที่ไม่แท้ พระพุทธองค์ได้ชี้ให้เห็นว่าการตอบคำถามนั้นต้องพิจารณาถึงความจริงและประโยชน์ของวาจา โดย

…็นที่รัก เป็นที่ชอบใจ ของผู้อื่น ถึงกระนั้น ตถาคตย่อมรู้กาลที่จะพยากรณ์วาจานั้น เพราะตถาคตมีความเอ็นดูในสรรพสัตว์ทั้งหลาย” ต่อมาเมื่ออภัยราชกุมารทูลถามปัญหาที่เรียนมา ไม่ว่า จะลึกซึ้งเพียงไร พระพุทธองค์…

บทความนี้พูดถึงคำสอนของพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับการพูดจาและการพยากรณ์ โดยเน้นที่การใช้วาจาที่นำมาซึ่งประโยชน์และความรักต่อผู้อื่น การตอบคำถามของอภัยราชกุมารและความเข้าใจในปัญหาที่ลึกซึ้ง เพื่อเตือนใจให้เรา

ม ง ค ล ที่ ๑ ๑ บ า รุ ง ย ด า ม า ร ด า พญา ช้ า ง โ พ ธิ สัตว์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนพาลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เป็นผู้ไม่ฉลาด เป็นอสัปบุรุษ ย่อมบริหารตนให้ถูก ขจ…