ตา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 202 / 726

ตาราง แสดงอารมณ์ในฌานระดับต่างๆ อารมณ์ วิตก | วิจาร ปีติ ฌาน สุข อุเบกขา เอกัคคตา ปฐมฌาน 0 - ทุติยฌาน …

บทเรียนนี้อธิบายอารมณ์ที่เกิดขึ้นในฌานระดับต่าง ๆ รวมทั้งผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา วิญญาณ และอื่น ๆ โดยเฉพาะอุเบกขาที่เด่นชัดในจตุตถฌาน โดยไม่มีข้อจำกัดที่อารมณ์เหล่านี้จะเกิดแค่ในฌานระดับใดระดับหนึ่งเท

…ูง “สมาธิเบื้องสูง” คือสภาวะที่ใจสงบเป็นสมาธิดิ่งถึงที่สุด เป็นสมาธิของผู้ปฏิบัติซึ่งบรรลุฌานทั้ง ๔ ตามลำดับดังกล่าวแล้ว ดวงสว่างในขั้นตอนนี้ คือ อุคคหนิมิต หรือ ปฏิภาคนิมิต ๒๑๙

บทความนี้นำเสนอประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งออกเป็น ๒ ระดับ ได้แก่ สมาธิเบื้องต่ำที่เกิดจากการสงบระงับของนิวรณ์ ๕ และสมาธิเบื้องสูงที่นำไปสู่การบรรลุฌานทั้ง ๔ โดยเฉพาะความสำคัญของการทำใจให้เป็

…ากกิเลสและอุปกิเลส จึงทวี ประสิทธิภาพในการงานยิ่งขึ้นอีก ยังผลให้บรรลุญาณซึ่งสามารถ ฟังอะไรได้ยินหมดตามความปรารถนาดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๓/๑๐๓ ๒๓๖

…ื่อจิตใจสามารถประคองความเป็นสมาธิให้มั่นคง อีกทั้งยังช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถฟังและรับรู้ข้อมูลต่างๆ ตามความปรารถนาได้อย่างชัดเจนตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอน.

…ือนบุรุษจะพึงจาก บ้านตนไปบ้านอื่น แล้วจากบ้านแม้นั้นไปยัง บ้านอื่นอีก จากบ้านนั้นกลับมาสู่บ้านของตน ตามเดิม เขาจะพึงระลึกได้อย่างนี้ว่า เราได้ จากบ้านของเราไปบ้านโน้น ในบ้านนั้น เราได้ ยืนอย่างนั้น ได้น…

…ทางต้องสามารถจำประสบการณ์ต่างๆ ที่เคยมีในที่นั้นๆ ได้ เช่นเดียวกับการดำเนินชีวิตที่ยังคงมีการเกิดและตายเหมือนกัน

เหล่านี้เดินตามถนน คนเหล่านี้นั่งอยู่ท่ามกลาง ทาง ๓ แพร่งฉันใด ภิกษุก็ฉันนั้นแล เมื่อจิต เป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่องแ…

เนื้อหาดังกล่าวพูดถึงความสามารถของภิกษุในการเห็นการจุติและอุบัติของสัตว์ด้วยทิพยจักษุ ซึ่งหมายถึงดวงตาที่บริสุทธิ์ล่วงจักษุมนุษย์ โดยสามารถระบุได้ว่าหมู่สัตว์ที่เกิดขึ้นนั้นเป็นไปตามกรรม การเห็นนี้เรียก…

…เลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว อย่างนี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่ออาสวักขยญาณ ย่อมรู้ชัด ตามเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย (เหตุแห่ง ทุกข์) นี้ทุกขนิโรธ (ความดับทุกข์) นี้ทุกขนิโรธ คามินี…

…ือการบรรลุอรหัตตผล ซึ่งเป็นสามัญญผลสูงสุดที่พุทธเจ้าตรัสว่าจิตที่บริสุทธิ์จะสามารถเข้าถึงความจริงได้ตามที่เป็นจริงเกี่ยวกับทุกข์และกิเลส

๓. อิทธิวิธี ๔. ทิพพโสต หรือ หูทิพย์ ๕. เจโตปริยญาณ 5. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ๗. ทิพพจักขุ หรือ ตาทิพย์ หรือ จุตูปปาตญาณ ๔. อาสวักขยญาณ จากพระพุทธดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับ วิชชา ๘ นี้ จะเ…

… ตั้งมั่น ซึ่งรวมถึงการตั้งจิตที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ เป็นหัวใจของการเจริญภาวนาและการบรรลุญาณสูงขึ้นตามลำดับ โดยการปฏิบัตินี้จะนำไปสู่วิปัสสนาญาณและการบรรลุธรรมกายโคตรภู ซึ่งเป็นฐานสำคัญในการเข้าถึงธรรม…

…มหากษัตริย์ หมวดที่ ๒ ทำให้ผู้บวชมีโอกาสอบรมจิตใจเป็นสมาธิ สูงยิ่งขึ้น จนกระทั่งบรรลุฌานที่ ๑ ถึง ๔ ตามลำดับ ซึ่งทำให้ สามารถละกิเลสอย่างกลางได้ หมวดที่ ๓ ทําให้ผู้บวชซึ่งบรรลุฌานแล้ว สามารถบรรลุ วิชชา …

บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับความสำคัญของการบวช โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่บวชสามารถยกฐานะทางสังคมได้อย่างไร และสามารถอบรมจิตใจเพื่อเข้าถึงฌานที่สำคัญเพื่อการหลุดพ้นจากกิเล

…ีและปฏิบัติ หรือที่เรียก ในภาษาศาสนาว่า ภาคปริยัติและปฏิบัติ โดยการศึกษาพระไตร ปิฎก และการเจริญภาวนาตามวิธีที่ถูกต้อง จนสามารถทำจิตใจ ให้สงบและผ่องใสขึ้น อันเป็นเหตุให้เกิดปัญญาขึ้นตามลำดับ ๆ สามารถเข้า…

…าจิตใจให้ดีขึ้นผ่านการศึกษาและการเจริญภาวนา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสำรวมในพระปาติโมกข์และการปฏิบัติตามกฎระเบียบทางศาสนาเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีของพระภิกษุ พระภิกษุที่ดีควรมีคุณสมบัติที่ดีในทุกด้าน ตามคำส…

สำรวม ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ เพื่อคุ้มครองรักษาใจให้รอด พ้นจากการถูกครอบงำด้วยอภิชฌาและโทมนัส การสำรวม อิ…

การสำรวมใจและอินทรีย์นั้นเป็นการสร้างความบริสุทธิ์ให้กับจิต โดยจะมีสติและไม่ปล่อยใจให้เลื่อนลอย การมีความพอใจในสิ่งที่มีและไม่ขอมากจากผู้อื่นช่วยให้จิตใจสงบและคลายความกังวล นอกจากนี้ การหลีกเลี่ยงนิวร

…าณ คือ ญาณที่สามารถรู้ใจคนอื่นได้ ๔. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ คือ ความรู้ที่ทำให้ระลึก ๕. ทิพพจักขุ คือ ตาทิพย์ หรือจุตูปปาตญาณ 5. อาสวักขยญาณ คือ ความรู้ที่ทําอาสวกิเลสให้สิ้น วิชชา ๘ ประกอบด้วย ๑. วิปัสสน…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความรู้และญาณต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเข้าถึงธรรม โดยนำเสนอวิชชา ๘ ซึ่งประกอบด้วยญาณที่สำคัญหลายประการ เช่น วิปัสสนาญาณ ที่ช่วยพยุงจิตให้เข้าถึงธรรมชาติของใจ และอาสวักขยญาณ ที่ทำให้ส

5. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ คือ ความรู้ที่ทำให้ สามารถระลึกชาติได้ ๗. ทิพพจักขุ คือ ตาทิพย์หรือจุตูปปาตญาณ ๔. อาสวักขยญาณ คือ ความรู้ที่ทําอาสวกิเลสให้สิ้น วิชชา ๓ อภิญญา ๖ หรือวิชชา ๘ เ…

บทความนี้เสนอความรู้ในเรื่องปุพเพนิวาสานุสสติญาณ, ทิพพจักขุ และอาสวักขยญาณ ซึ่งเป็นความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการบรรลุธรรมระดับสูงของพระภิกษุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องอุตตริมนุสสธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า

…ดยมิได้มีศรัทธาในพระธรรมวินัย หมายความ ว่ามิได้มีเจตนาจะอบรมหรือพัฒนาตนให้บริสุทธิ์ในด้านกายวาจา ใจ ตามหลักแห่งพระธรรมวินัย เช่น ภิกษุบางรูปบวชเพื่อหนี ปัญหาความยากลำบากในการทำมาหาเลี้ยงชีพ บางรูปบวชเพื…

เนื้อหานี้กล่าวถึงพฤติกรรมที่ผิดปกติของพระภิกษุที่ไม่ปฏิบัติตามพระธรรมวินัย เช่น การบวชโดยไม่มีศรัทธา การทำผิดศีล เช่น การเสพยา การไปที่ไม่เหมาะสม เล่นการพนัน รวม…

…องเครื่อง ใช้ไว้ในกุฏิมากมายเกินความจำเป็น ลักษณะของพระภิกษุที่ไม่ควรนับถืออาจมีมากกว่านี้ กระนั้นก็ตาม ภิกษุที่มีพฤติกรรมเข้าลักษณะแม้เพียงข้อใดข้อ หนึ่งใน ๑๓ ข้อนี้ พุทธศาสนิกชนทั้งหลายก็พึงตั้งข้อสัง…

เนื้อหาพูดถึงพฤติกรรมของพระภิกษุที่ไม่ควรนับถือ โดยเฉพาะหรูหราฟุ่มเฟือย พร้อมเน้นถึงหน้าที่ของภิกษุที่ต้องเป็นแบบอย่างและพึ่งพาชุมชนเพื่อรักษาความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างสงฆ์และคณะศรัทธา นอกจากนี้ยังมีการ

…ปัจจัยต่าง ๆ เพื่อการศึกษา และปฏิบัติธรรมของพระภิกษุเอง ๑.๓ สนับสนุนการเผยแผ่ธรรมะ โดยวิธีการต่าง ๆ ตามความเหมาะสม ๑.๔ แสดงความเคารพยกย่องนับถือ ติดตามศึกษา และปฏิบัติธรรมจากพระภิกษุ โดยยึดท่านเป็นครูอา…

การปฏิบัติต่อพระภิกษุสงฆ์สามารถแบ่งออกเป็น ๒ กลุ่ม ได้แก่ การสนับสนุนพระภิกษุที่ดีและพระภิกษุที่ย่อหย่อนในธรรมวินัย การสร้างความมั่นคงให้กับพระพุทธศาสนาต้องอาศัยพระภิกษุที่ประพฤติดีปฏิบัติชอบ พร้อมทั้

…เสริมสนับสนุนเป็นการส่วนตัว พระภิกษุที่ย่อหย่อนในพระธรรมวินัย โดยเฉพาะอย่าง ยิ่งพระภิกษุที่บวชมานาน ตามปกติถ้าไม่ได้รับการทานุบำารุงสนับ สนุนในด้านปัจจัย ๔ เป็นการส่วนตัวโดยตรงจากศาสนิกชนแล้ว ย่อมดำรงอย…

…ปฏิบัตินอกลู่นอกทาง และคำแนะนำให้พระภิกษุที่เข้าใจในความผิดพลาดควรปรับปรุงวัตรปฏิบัติของตนให้ถูกต้องตามพระธรรมวินัย เพื่อให้อยู่ในสมณเพศได้หากได้รับการสนับสนุนจากศาสนิกชน

…ผิดพลาดได้ง่ายอย่างยิ่ง ๒. เป้าหมายระดับกลาง เป็นเป้าหมายที่คำนึงถึงชาติ หน้าด้วย เพราะเข้าใจถูกว่า ตายแล้วไม่สูญ อาจเรียกง่าย ๆ ว่า “เป้าหมายบนฟ้า” มนุษย์เราวิเศษกว่าสัตว์ดิรัจฉาน ก็ตรงที่มี “ธรรม สัญญ…

…ญของการมองการดำเนินชีวิตในระดับที่สูงกว่า โดยเฉพาะการเข้าใจในธรรมะและการเตรียมตัวสำหรับชีวิตหลังความตาย สิ่งเหล่านี้ช่วยสร้างจิตใจที่พัฒนาสูงและเข้าใจถึงความแตกต่างระหว่างบุญและบาป เพื่อการสร้างฐานะที่ด…

แยะว่าอะไรดี อะไรชั่ว อะไรบุญ อะไรบาป อะไรควร อะไร ไม่ควร ไม่รู้จักที่ต่ำที่สูง จึงทำอะไรตามอารมณ์ ขาดการ พิจารณาหาเหตุผล ยึดถือเอาตนเองเป็นที่ตั้ง เมื่อปรารถนาสิ่ง ใดก็ต้องไขว่คว้าหาทางเอาสิ…

ในสังคมมีคนที่ไม่แยกแยะสิ่งที่ดีชั่ว จึงทำให้การกระทำของพวกเขาส่งผลกระทบต่อผู้อื่นอย่างร้ายแรง คล้ายกับโรคติดต่อที่แพร่กระจายได้ง่าย ผู้ที่ใกล้ชิดคนพาลมีความเสี่ยงที่จะถูกกระทบจากพฤติกรรมที่ไม่ดีนั้น

…ะเป็นการปลง พระชนม์พระราชบิดา หรือการให้ความร่วมมือกับพระเทวทัต ในการลอบทําร้ายพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ตาม ล้วนแต่ทรงทํ ตามค่าเสี้ยมสอนของพระเทวทัตทั้งสิ้น กว่าพระเจ้าอชาตศัตรูจะได้สำนึกในบาปใหญ่หลวงที่ ทร…

เนื้อหาพูดถึงเรื่องราวของพระเจ้าอชาตศัตรูที่กระทำบาปร้ายแรง เช่น ปลงพระชนม์พระราชบิดา และร่วมมือกับพระเทวทัตในการทำร้ายพระสัมมาสัมพุทธเจ้า สะท้อนถึงโทษของการคบคนพาล แม้พระเจ้าอชาตศัตรูจะได้สำนึกผิดและ

…่อมมีแต่ความฉิบหาย” ๒ 5. คบกัลยาณมิตรมีโอกาสบรรลุนิพพาน คนเราทุกคนไม่มีใครจะสามารถยืนหยัดมีชีวิตอยู่ตาม ลำพังตนเองผู้เดียวได้ นับตั้งแต่เกิดเราก็มีมารดาบิดาคอย เลี้ยงดู อบรมสั่งสอน ให้คำปรึกษาแนะนำ ตลอด…

จากกรณีของพระเจ้าอชาตศัตรูชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการคบหาสมาคมที่ดีและผลกระทบด้านลบจากคนพาล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเตือนว่า การสมาคมกับคนพาลนำมาซึ่งการเศร้าโศกและความฉิบหาย ขณะเดียวกัน เมื่อเราคบกัลยาณมิ