ตา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 201 / 711

…ำ คือ คำที่ ๑ “อินทรีย์” มีความหมายหลายอย่าง แต่ในศีล ข้อนี้มุ่งถึงอินทรีย์ 5 หรืออายตนะภายใน 5 คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ คำที่ ๒ “สังวร” หมายถึง สำรวมระวัง คำที่ ๓ “ศีล” หมายถึง ภาวะปรกติ ดังนั้น “อิน…

…้าตรัสถึงความสำคัญของการคุ้มครองทวารในอินทรีย์ โดยเน้นถึงการสำรวมระวังอินทรีย์ทั้ง 5 ซึ่งประกอบด้วย ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ดั้งนั้น 'อินทรียสังวรศีล' จึงหมายถึง ความปรกติในการควบคุมอารมณ์และความรู้สึ…

…รตื่น การพูด การนิ่ง มหาบพิตร ภิกษุชื่อว่า เป็นผู้ประกอบด้วยสติ สัมปชัญญะ ด้วยประการดังกล่าวมานี้แล ตามรูปศัพท์ คำว่า “สติ” หมายถึง ความระลึกได้ นึกได้ อาการที่จิตฉุกคิดขึ้นได้ เช่นฉุกคิดขึ้นได้ว่า ถึงเ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของ 'สติ' ในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าความระลึกได้หรือ 'สติ' ช่วยไม่ให้งานการเสียหายเนื่องจากการลืม เช่น การลืมสวดมนต์หรือการให้ยาคนไข้ ซึ่งอาจส่งผลร้ายแรงได้ สติเป็นธรรมที่มี

…านี้แล” “สันโดษ” คือ ความยินดีในของของตน พอใจด้วยปัจจัย ๔ คือ ผ้านุ่งห่ม อาหาร ที่นอน ที่นั่ง และยา ตามมีตามได้ การ มีความสุขความพอใจด้วยเครื่องเลี้ยงชีพที่หามาได้ ด้วยความ เพียรพยายามอันชอบธรรมของตน ไม…

…อหาเกี่ยวกับมหาบพิตรภิกษุ ที่มีความสันโดษด้วยจีวรและบิณฑบาตเป็นเครื่องบริหารกายและท้อง ในการใช้ชีวิตตามธรรมวินัย การมีความสุขและความพอใจในปัจจัย ๔ ทั้งผ้านุ่งห่ม อาหาร ที่นอน ที่นั่ง และยา เน้นการมีความ…

๔) ยถาพลสันโดษในเสนาสนะ คือ ความยินดีตามกำลัง ในเสนาสนะ เช่น เมื่อภิกษุได้รับเสนาสนะที่ใช้แล้วเกิดความสบาย เหมาะกับสุขภาพร่างกายของตน ก็พอใ…

เนื้อหาพูดถึงความยินดีตามกำลังและความยินดีตามสมควรในเสนาสนะของภิกษุ ซึ่งพบว่าเมื่อได้เสนาสนะที่เหมาะสม ความพอใจเกิดขึ้น ทั้ง…

…จจัยนั้น ๆ ไม่ต้องการอย่างอื่นอีก ถึงแม้ว่า จะได้ก็ไม่รับ ๑๑) ยถาพลสันโดษในคิลานปัจจัย คือ ความยินดีตาม กำลังในคิลานปัจจัย ได้คิลานปัจจัยอย่างใดเป็นที่สบายแก่ตน ก็ยินดีต่อคิลานปัจจัยนั้น เช่น ภิกษุอาพาธ…

…ะยถาสารุปปสันโดษ โดยยถาพลสันโดษจะกล่าวถึงความยินดีในสิ่งที่ได้มา ในขณะที่ยถาสารุปปสันโดษคือความยินดีตามสมควรต่อสิ่งที่ดีที่ได้รับ เช่น วัตถุดิบที่เหมาะสมสำหรับภิกษุ อาทิเช่น น้ำมัน เนยใส น้ำผึ้ง เป็นต้น…

เห็นใจของตนเองและแม้ของผู้อื่นได้ชัดเจนว่า ดวงใจของคน เรานั้นมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางโตเท่ากระบอกตาของตนเอง ตั้งอยู่ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ ซึ่งอยู่ตรงกึ่งกลางลำตัว เหนือ ระดับสะดือขึ้นมาสองนิ้วมือ เ…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับดวงใจของคนเรา โดยมีเส้นผ่าศูนย์กลางเท่ากับกระบอกตา ตั้งอยู่ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ แบ่งเป็น ๔ ชั้น ได้แก่ ดวงเห็น, ดวงจ๋า, ดวงคิด และดวงรู้ โดยเฉพาะอย…

ตาราง แสดงอารมณ์ในฌานระดับต่างๆ อารมณ์ วิตก | วิจาร ปีติ ฌาน สุข อุเบกขา เอกัคคตา ปฐมฌาน 0 - ทุติยฌาน …

บทเรียนนี้อธิบายอารมณ์ที่เกิดขึ้นในฌานระดับต่าง ๆ รวมทั้งผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา วิญญาณ และอื่น ๆ โดยเฉพาะอุเบกขาที่เด่นชัดในจตุตถฌาน โดยไม่มีข้อจำกัดที่อารมณ์เหล่านี้จะเกิดแค่ในฌานระดับใดระดับหนึ่งเท

…ูง “สมาธิเบื้องสูง” คือสภาวะที่ใจสงบเป็นสมาธิดิ่งถึงที่สุด เป็นสมาธิของผู้ปฏิบัติซึ่งบรรลุฌานทั้ง ๔ ตามลำดับดังกล่าวแล้ว ดวงสว่างในขั้นตอนนี้ คือ อุคคหนิมิต หรือ ปฏิภาคนิมิต ๒๑๙

บทความนี้นำเสนอประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งออกเป็น ๒ ระดับ ได้แก่ สมาธิเบื้องต่ำที่เกิดจากการสงบระงับของนิวรณ์ ๕ และสมาธิเบื้องสูงที่นำไปสู่การบรรลุฌานทั้ง ๔ โดยเฉพาะความสำคัญของการทำใจให้เป็

…ากกิเลสและอุปกิเลส จึงทวี ประสิทธิภาพในการงานยิ่งขึ้นอีก ยังผลให้บรรลุญาณซึ่งสามารถ ฟังอะไรได้ยินหมดตามความปรารถนาดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๓/๑๐๓ ๒๓๖

…ื่อจิตใจสามารถประคองความเป็นสมาธิให้มั่นคง อีกทั้งยังช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถฟังและรับรู้ข้อมูลต่างๆ ตามความปรารถนาได้อย่างชัดเจนตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอน.

…ือนบุรุษจะพึงจาก บ้านตนไปบ้านอื่น แล้วจากบ้านแม้นั้นไปยัง บ้านอื่นอีก จากบ้านนั้นกลับมาสู่บ้านของตน ตามเดิม เขาจะพึงระลึกได้อย่างนี้ว่า เราได้ จากบ้านของเราไปบ้านโน้น ในบ้านนั้น เราได้ ยืนอย่างนั้น ได้น…

…ทางต้องสามารถจำประสบการณ์ต่างๆ ที่เคยมีในที่นั้นๆ ได้ เช่นเดียวกับการดำเนินชีวิตที่ยังคงมีการเกิดและตายเหมือนกัน

เหล่านี้เดินตามถนน คนเหล่านี้นั่งอยู่ท่ามกลาง ทาง ๓ แพร่งฉันใด ภิกษุก็ฉันนั้นแล เมื่อจิต เป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่องแ…

เนื้อหาดังกล่าวพูดถึงความสามารถของภิกษุในการเห็นการจุติและอุบัติของสัตว์ด้วยทิพยจักษุ ซึ่งหมายถึงดวงตาที่บริสุทธิ์ล่วงจักษุมนุษย์ โดยสามารถระบุได้ว่าหมู่สัตว์ที่เกิดขึ้นนั้นเป็นไปตามกรรม การเห็นนี้เรียก…

…เลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว อย่างนี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่ออาสวักขยญาณ ย่อมรู้ชัด ตามเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย (เหตุแห่ง ทุกข์) นี้ทุกขนิโรธ (ความดับทุกข์) นี้ทุกขนิโรธ คามินี…

…ือการบรรลุอรหัตตผล ซึ่งเป็นสามัญญผลสูงสุดที่พุทธเจ้าตรัสว่าจิตที่บริสุทธิ์จะสามารถเข้าถึงความจริงได้ตามที่เป็นจริงเกี่ยวกับทุกข์และกิเลส

๓. อิทธิวิธี ๔. ทิพพโสต หรือ หูทิพย์ ๕. เจโตปริยญาณ 5. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ๗. ทิพพจักขุ หรือ ตาทิพย์ หรือ จุตูปปาตญาณ ๔. อาสวักขยญาณ จากพระพุทธดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับ วิชชา ๘ นี้ จะเ…

… ตั้งมั่น ซึ่งรวมถึงการตั้งจิตที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ เป็นหัวใจของการเจริญภาวนาและการบรรลุญาณสูงขึ้นตามลำดับ โดยการปฏิบัตินี้จะนำไปสู่วิปัสสนาญาณและการบรรลุธรรมกายโคตรภู ซึ่งเป็นฐานสำคัญในการเข้าถึงธรรม…

…มหากษัตริย์ หมวดที่ ๒ ทำให้ผู้บวชมีโอกาสอบรมจิตใจเป็นสมาธิ สูงยิ่งขึ้น จนกระทั่งบรรลุฌานที่ ๑ ถึง ๔ ตามลำดับ ซึ่งทำให้ สามารถละกิเลสอย่างกลางได้ หมวดที่ ๓ ทําให้ผู้บวชซึ่งบรรลุฌานแล้ว สามารถบรรลุ วิชชา …

บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับความสำคัญของการบวช โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่บวชสามารถยกฐานะทางสังคมได้อย่างไร และสามารถอบรมจิตใจเพื่อเข้าถึงฌานที่สำคัญเพื่อการหลุดพ้นจากกิเล

…ีและปฏิบัติ หรือที่เรียก ในภาษาศาสนาว่า ภาคปริยัติและปฏิบัติ โดยการศึกษาพระไตร ปิฎก และการเจริญภาวนาตามวิธีที่ถูกต้อง จนสามารถทำจิตใจ ให้สงบและผ่องใสขึ้น อันเป็นเหตุให้เกิดปัญญาขึ้นตามลำดับ ๆ สามารถเข้า…

…าจิตใจให้ดีขึ้นผ่านการศึกษาและการเจริญภาวนา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสำรวมในพระปาติโมกข์และการปฏิบัติตามกฎระเบียบทางศาสนาเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีของพระภิกษุ พระภิกษุที่ดีควรมีคุณสมบัติที่ดีในทุกด้าน ตามคำส…

สำรวม ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ เพื่อคุ้มครองรักษาใจให้รอด พ้นจากการถูกครอบงำด้วยอภิชฌาและโทมนัส การสำรวม อิ…

การสำรวมใจและอินทรีย์นั้นเป็นการสร้างความบริสุทธิ์ให้กับจิต โดยจะมีสติและไม่ปล่อยใจให้เลื่อนลอย การมีความพอใจในสิ่งที่มีและไม่ขอมากจากผู้อื่นช่วยให้จิตใจสงบและคลายความกังวล นอกจากนี้ การหลีกเลี่ยงนิวร

…าณ คือ ญาณที่สามารถรู้ใจคนอื่นได้ ๔. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ คือ ความรู้ที่ทำให้ระลึก ๕. ทิพพจักขุ คือ ตาทิพย์ หรือจุตูปปาตญาณ 5. อาสวักขยญาณ คือ ความรู้ที่ทําอาสวกิเลสให้สิ้น วิชชา ๘ ประกอบด้วย ๑. วิปัสสน…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความรู้และญาณต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเข้าถึงธรรม โดยนำเสนอวิชชา ๘ ซึ่งประกอบด้วยญาณที่สำคัญหลายประการ เช่น วิปัสสนาญาณ ที่ช่วยพยุงจิตให้เข้าถึงธรรมชาติของใจ และอาสวักขยญาณ ที่ทำให้ส

5. ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ คือ ความรู้ที่ทำให้ สามารถระลึกชาติได้ ๗. ทิพพจักขุ คือ ตาทิพย์หรือจุตูปปาตญาณ ๔. อาสวักขยญาณ คือ ความรู้ที่ทําอาสวกิเลสให้สิ้น วิชชา ๓ อภิญญา ๖ หรือวิชชา ๘ เ…

บทความนี้เสนอความรู้ในเรื่องปุพเพนิวาสานุสสติญาณ, ทิพพจักขุ และอาสวักขยญาณ ซึ่งเป็นความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการบรรลุธรรมระดับสูงของพระภิกษุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องอุตตริมนุสสธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า

…ดยมิได้มีศรัทธาในพระธรรมวินัย หมายความ ว่ามิได้มีเจตนาจะอบรมหรือพัฒนาตนให้บริสุทธิ์ในด้านกายวาจา ใจ ตามหลักแห่งพระธรรมวินัย เช่น ภิกษุบางรูปบวชเพื่อหนี ปัญหาความยากลำบากในการทำมาหาเลี้ยงชีพ บางรูปบวชเพื…

เนื้อหานี้กล่าวถึงพฤติกรรมที่ผิดปกติของพระภิกษุที่ไม่ปฏิบัติตามพระธรรมวินัย เช่น การบวชโดยไม่มีศรัทธา การทำผิดศีล เช่น การเสพยา การไปที่ไม่เหมาะสม เล่นการพนัน รวม…

…องเครื่อง ใช้ไว้ในกุฏิมากมายเกินความจำเป็น ลักษณะของพระภิกษุที่ไม่ควรนับถืออาจมีมากกว่านี้ กระนั้นก็ตาม ภิกษุที่มีพฤติกรรมเข้าลักษณะแม้เพียงข้อใดข้อ หนึ่งใน ๑๓ ข้อนี้ พุทธศาสนิกชนทั้งหลายก็พึงตั้งข้อสัง…

เนื้อหาพูดถึงพฤติกรรมของพระภิกษุที่ไม่ควรนับถือ โดยเฉพาะหรูหราฟุ่มเฟือย พร้อมเน้นถึงหน้าที่ของภิกษุที่ต้องเป็นแบบอย่างและพึ่งพาชุมชนเพื่อรักษาความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างสงฆ์และคณะศรัทธา นอกจากนี้ยังมีการ