ตาย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 321 / 124

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 188 วิสัย ภูมิแห่งเปรต ๑ อสุรกาย พวกอสุระ ๑ ฯ กามสุคติภูมิมี ๕ คือ มนุสสา พวกมนุษย์ ๑ อาจถมมหาราชิกา เทวดาผู้อยู่ในชั้นจาตุม มหาราช ๑ ต

…ูลได้เน้นที่การเข้าใจประเภทภูมิและระดับของจิตตามหลักอภิธัมมะ ซึ่งช่วยให้เข้าใจลักษณะของการเกิดและการตายภายใต้กรอบความเข้าใจที่ถูกต้องในทางพุทธศาสนา เนื้อหาเป็นประโยชน์ต่อผู้ศึกษาและสนใจในอภิธัมมะอย่างยิ…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 187 อภิธัมมัตถสังคหบาลีแปล ปริเฉทที่ ๕ [ชื่อวิถีมุตตสังคหวิภาค] [สังคหคาถา] สังคหะที่ชื่อว่าปวัติสังคหะ ซึ่งข้าพเจ้า ได้กล่าวไว้แล้วในป

…าง ๆ ที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ศึกษาพุทธศาสนา เพื่อให้เข้าใจเกี่ยวกับภูมิ ๔ ที่ทำให้เกิดการเวียนว่ายตายเกิดได้อย่างชัดเจน อบายภูมิ ๔ ประกอบด้วย นิรยะ, นรก, ติรัจฉาน, และปิตติ พร้อมอธิบายรายละเอียดการปฏิส…

…ห่งภูมิ ชื่อว่าภูมิวิภาค ฯ บทว่า ยถาสมุภวํ คือตามสมควรแก่ความเป็นไปในทวารนั้น ๆ หรือในภพนั้น ๆ ๆ ยาวตายุ มีอธิบายว่า ความเป็นไปแห่ง จิตที่เป็นไปในทวารทั้ง ๖ เมื่อไม่มีนิโรธสมาบัติ ย่อมเป็นไปไม่ขาด สาย จำ…

ในบทนี้อธิบายถึงการเกิดขึ้นของวิญญาณในทวารต่าง ๆ และการจำแนกจิตตามภูมิความเป็นไปของมัน รวมถึงการดำเนินไปของจิตในแต่ละภพที่ไม่มีการหยุดพัก ซึ่งอาจารย์ได้ชี้ให้เห็นถึงการทำงานของจิตที่อยู่ใกล้เคียงกับคว

… มนฺทปปวตฺติย์ ความว่า ในเวลาเป็นไปอ่อน เพราะ ชวนจิตที่กำลังอ่อน เพราหทัยวัตถุหย่อนกำลังในเวลาใกล้จะตาย ฯ ด้วย อาทิ ศัพท์ ในบทว่า มรณกาลาทีสุ ท่านอาจารย์สงเคราะห์เอา เวลาสลบเข้าด้วย ฯ [ปัจจเวกขณะชวนจิต] …

บทความนี้นำเสนอการอภิปรายเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเน้นถึงความสำคัญของการเข้าใจอานุภาพของอินทรีย์และจิตการในการฝึกปฏิบัติในพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังกล่าวถึงพระผู้มีพระภา

…วามว่า ชวนะอย่างใดอย่างหนึ่งที่ได้ ปัจจัยแล้ว ฯ ชวนะแม้ ๖ และ ๕ ย่อมเป็นไปในเวลาสลบ และใน เวลาใกล้จะตาย เพราะฉะนั้น ท่านอาจารย์จึงกล่าวว่า โดยมาก ฯ บทว่า ชวนนุพนฺธานํ ความว่า ติดตามชวนะไปชั่วเวลาเล็กน้อย…

…กับวิถีจิต รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์กับวิบากที่เกิดขึ้นในสภาวะต่างๆ เช่น ในช่วงเวลาสลบหรือใกล้ตาย ผ่านการใช้ภาพพจน์และอุปมาเพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น จัดทำเพื่อสร้างความเข้าใจลึกซึ้งเกี่ยวกับอภิธัมม…

…ภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 147 ไป ๒ ครั้ง หรือเพียง 5 ครั้ง ฯ แต่ในเวลาเป็นไปอ่อน ในเวลา ใกล้จะตายเป็นต้น เกิด ๕ ครั้งเท่านั้น ฯ ครั้งเท่านั้น ๆ แต่อาจารย์ทั้งหลายกล่าวว่า ปัจจเวกขณจิตของพระผู้มีพระ…

ในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกานี้ เนื้อหาพูดถึงการเกิดและลักษณะของจิต การปรากฏของจิตในช่วงเวลาต่าง ๆ ทั้งในปัจจเวกขณจิต ในเวลาที่มีการปฏิบัติธรรม และกรรมวิธีในการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ โด

…มติว่ากรรมและกรรมนิมิต เกิดได้จริงๆ แต่ที่สมมติว่า คตินิมิต ย่อมปรากฏแม้แก่สัตว์ทุกจำพวกในเวลาใกล้จะตายเท่านั้น เพราะเหตุนั้น จะถือว่าคตินิมิตนั้นเกิดในที่เกิดแห่งกรรม (กรรมภพ) ได้แต่ที่ไหน ๆ อีกอย่างหนึ…

…ที่สัตว์กระทำในภพอื่นจะเป็นตัวกำหนดการเกิด อีกทั้งยังมีการกล่าวถึงคตินิมิตและการปรากฏของอารมณ์ในเวลาตาย อาจารย์เชื่อว่าการอธิบายภาพรวมของอารมณ์การปฏิสนธิสามารถเข้าใจได้จากทวารทั้ง 6 ได้อย่างชัดเจน แสดงให…

…ลายบทว่า เยฮุยฺเยน ภวนฺตเร ฉทวารคุคหิต มีความว่า อันชวนะที่เป็นไปในทวาร ๖ ซึ่งเป็นไปแล้วในเวลาใกล้จะตายยึดถือเอา แล้วโดยมาก ในภพเป็นลำดับที่ล่วงแล้ว ฯ จริงอยู่ ทวารอะไร ๆ จะ ถือเอาอารมณ์แห่งปฏิสนธิของสัต…

บทความนี้สำรวจเนื้อหาเกี่ยวกับมโนทวารและอารมณ์จิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยอธิบายความหมายของกรรมนิมิตและปฏิสนธิจิต, รวมถึงความเข้าใจเกี่ยวกับกรรมของสัตว์ในอดีตและการสร้างอารมณ์จากกรรมในอนาคต โดยนำเสนอม

…วยกรรมเป็นเหตุมา ด้วยอำนาจกรรมและกรรมนิมิตเป็นด้วย เหมือนอารมณ์ของชวนจิตที่เป็นไปในส่วนก่อนแต่ใกล้จะตาย ก็หามิได้ จึงกล่าวว่า ยถาสมุภวํ ฯ เปฯ สมฺมติ ดังนี้ 1 [อธิบายอารมณ์ของจิตที่เป็นไปทางมโนทวาร] บรรดา…

บทนี้พูดถึงอารมณ์ของจิตที่พ้นจากทวาร ที่กล่าวถึงลักษณะและอวิหารณ์ของจิต ไม่ให้ยึดถืออารมณ์ที่เป็นอดีตหรือปัจจุบัน โดยอธิบายถึงความสำคัญของการเป็นอารมณ์และกรรมที่เกี่ยวข้องกับจิต จึงพิจารณาว่าอารมณ์ที่

…รมที่ชื่อว่า มรรค เพราะอรรถว่า แสวงหาพระ นิพพาน หรือผู้ต้องการพระนิพพานแสวงหา หรือว่าฆ่าพวกกิเลส ให้ตายไปถึงพระนิพพาน ฯ จิตที่สัมปยุตด้วยมรรคนั้น ชื่อว่า มรรคจิต มรรคจิต ฯ อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่า โสตาปัตติ…

บทความนี้สำรวจและวิเคราะห์เกี่ยวกับโสตาปัตติมรรคจิตและกลไกการบรรลุถึงนิพพาน การเข้าใจแนวคิดเกี่ยวกับโสตาปัตติมรรคและบทบาทของพระสกทาคามีในมนุษย์และเทวโลก ห้าหมวดบุคคลสกทาคามีและการบรรลุในสภาวะต่างๆ เป็

…เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ธรรมทั้งหลายมีใจเป็นประธาน ดังนี้ 1 ด้วยบทว่า ทายาตวุฒิติตาย นี้ ท่านห้ามแม้ซึ่งความปฏิบัติผิด มี ความที่สุขเวทนาเป็นต้นเป็นสภาพหาเจตนามิได้ และเป็นสภาพเที่ยง เ…

เนื้อหาเกี่ยวกับธรรมชาติที่ชื่อว่าเจตสิก ซึ่งกล่าวถึงความสัมพันธ์ของจิตในการรับอารมณ์ และการที่จิตและเจตสิกมีความสำคัญร่วมกันในการดำรงอยู่ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับรูปธรรมที่แปรผันไปตาม ปัจจัย

…ยว ลชชิโน ภิกขู ธัญญาน อธิวาสภูติ อุทิโตทิต อาจนุตปฺปสิทธ์ ตุ มูลโสม นาม วิหาร ปุญญวิภวสฺส อุทยสงฺขาตาย มงคลตฺถาย อายุคนต์ มญฺญนฺตุ ฯ ตตฺถ นิวาสิโน ภิกขู อีทิสา โหนติ อธิปปาโย ฯ นิฏฐิตาย อภิธมฺมตฺถวิภาวิ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงบทเรียนในอภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา ที่มีรายละเอียดในหน้าที่ 277 และ 278 เน้นที่การพัฒนาปัญญาและคุณธรรมในการปฏิบัติธุดงค์ ศึกษาคุณธรรมและการบำเพ็ญบุญบารมีเพื่อให้เกิดผลดีในชีวิต และอธิบายถึ

…ณ ฯ ยงกิญจิติ สงฺขารุเปกขาย คริเตสุ ตีสุ เอก ยังกิญจิ ฯ วิปสฺสนาย มาถกปปัตติยา สิขปัตตา อนุโลมญาณสหิตาย สานุโลมา ๆ สา เอว สงขาเรส อุทาสีนตฺตา สงฺขารุเปกขา ยถานุรูป อปายาทิโต สังขารนิมิตฺตโต จ วุฏฐานโต วุ…

เนื้อหานี้นำเสนอการศึกษาอภิธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติและการเข้าใจในธรรมชาติของสังขารและการปฏิบัติตามมรรค มีการพูดถึงญาณที่เกี่ยวข้องกับการหยั่งรู้และมุมมองทางธรรมะอย่างลึกซึ้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในก

…อภาสาทโย อุปฺปนฺนปุพฺพา อทฺธา มคฺคป- ปตฺโตสุมิ ผลปปตโต มีติ อคฺคเหตุวา อิเม โอภาสาทโย ตณฺหา มานวตฺถุตาย น มคฺโค อถโข วิปัสสนาอุปกิเลสา เอวตพฺพิ- นิมุตติ ปน วีถีปฏิปนฺนํ วิปัสสนาญาณ์ มคฺโคติ เอว์ มคฺคลักข…

เอกสารนี้เกี่ยวข้องกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและเนื้อหาวิทยาอภิธรรมที่มีความสำคัญในการศึกษาปฏิปนฺนา ลักษณะของอภิธรรมและวิธีการเข้าถึงความเข้าใจในเนื้อหาที่ซับซ้อน การวิเคราะห์จากประสบการณ์วิปัสสนาและการ

… มิจฉาชีววิวชฺชเนน อาชีวสฺส ปริสุทฺธิวสปปวตต์ สีล อาชีวปาริสุทธิสีล ฯ ปจฺจเย สนนิสสิต เตส์ อิทมตฺถิกตาย ปจจเวกขณสีล ปจฺจยสนนิสสิตสีห์ ฯ จตุพุพิธตฺตา เทสนาสวรปริเยฏฐิปจฺจเวกขณวเสน ปริสุทฺธตฺตา จ จตุปาริสุ…

บทความนี้เน้นการศึกษาและวิเคราะห์เกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา ซึ่งเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญในทางอภิธรรมที่ช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าใจถึงจิตสำนึก การกระทำ และผลกระทบจากการกระทำในแง่ของธรรมชาติของสังขารต่างๆ การ

… ฯ ปุริมาน นวนน กิจจนิปผฤติยา อุปริ จ สตฺตตฺตีสาย โพธิปักขิยธมฺมานํ อนุกุล ญาณ อนุโลมญาณ์ ฯ อตฺตสุญญตาย สุญฺญโต สญฺโญชนาทีหิ วิมุญจนตฺเถน วิโมกโข ฯ นิจจนิมิตตาทิโน อภาวโต อนิมิตโต ฯ ปณิหิตสุส ตณฺหาปณิธิส…

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์อภิธรรมที่เกี่ยวข้องกับนิพพาน โดยมีการอธิบายลักษณะของทุกขลักษณ์, อนิจจา และการพัฒนาญาณต่างๆ โดยโยงเข้ากับหลักการทางพระพุทธศาสนา เช่น อนัตตา, อุทิศญาณ และปฏิสังขาญาณ เพื่อให

…ิญญาน์ เภท ทสฺเส อิทธิวิธาติอาทิมาห์ ฯ อธิฏฐานาที อิทธิปปเทโท เอติสสาติ อิทธิว “ธาฯ ทิพฺพานํ โสตสทิสตาย ทิพพวิหารสนนิสสยตาย” จ ทิพพญจ ติ โสตญชาติ ทิพพโสต ฯ ปเรส จิตต์ วิญญายติ เอตายาติ ปรจิตตวิชานนา ฯ อต…

เนื้อหาในหนังสือเล่มนี้สอนเกี่ยวกับอภิธรรมและคุณลักษณะต่าง ๆ ของจิต โดยเฉพาะการใช้วิปัสสนาในการศึกษาและฝึกฝนเกี่ยวกับอนิจจา การเข้าใจจิตและอารมณ์ต่าง ๆ รวมถึงการใช้อภิญญาในการปฏิบัติศาสนธรรม อธิบายถึง

…ิปยภวงฺคโต ปริ อคนฺตฺวา อุปฺปนฺนาวชฺชนานนุตร์ สมาปชฺชิตุ๊ สมตฺถตา สมาปชฺชนวสิตา นาม ๆ เสตุ วิย สีฆโสตาย นทิยา โอฆ์ ภวงคเวค อุปจฺฉินฺทิตวา ยถาปริจฺฉินนกาล ฌาน เป สมตถตา ภวงคปาตโต รกฺขณโยคุยตา อธิฏฐานวสิตา…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการศึกษาอภิธรรมและการปฏิบัติธรรมตามแนวทางที่ถูกต้อง โดยยกตัวอย่างถึงการทำฌานและการปฏิบัติอย่างมีระเบียบแบบแผนเพื่อให้ได้ผลทางจิตวิญญาณ มีการวิเคราะห์วิธีการต่างๆ เช่น การใช้การทร

…้าที่ 261 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 262 ยการหนฺติ ติตทารมฺมณานุรูปโต ฯ กสฺสติ อารมฺมณสุส อปริพฺยตฺตตาย ปริยาเยนาติ วุตต์ ฯ กสิณาสุภโกฏฐาสานาปา- นสฺสตีเสวว หิ ปริพฺยตฺตนิมิตตสมุภโวติ ฯ ปฐวีมณฑลาที่สุ นิม…

บทเรียนจากอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และ อภิธมฺมตฺถวิภาวินี เน้นการใช้เทคนิคการภาวนาและสมาธิเพื่อพัฒนาอารมณ์และจิตใจให้อ่อนโยนและมีปัญญา เนื้อหาครอบคลุมการสำรวจวิธีการและนิมิตต์ในการฝึกสมาธิร่วมสมัย เพื่อใ

…ิ ฯ ปญฺจกช ฌานานิ เอเตสมตฺถ ตตฺถ นิยุตตานีติ วา ปญฺจกชุฌานิกานิ ฯ อสุภภาวนาย ปฏิกกูลารมฺมณฑิตา จณฑโสตาย นทิยา อริตตพเลน นาวา วิย วิตกฺกพเลเนว ตตฺถ จิตต์ ปวตฺตตีติ อสุภกมุมฎฐาเน อวิตกฺกชุฌานาสมฺภวโต ปฐมชฺ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา อธิบายเรื่องการปฏิบัติสมาธิและผลที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ เช่น ความสบายใจและความปวดร้าว รวมถึงการพัฒนาอารมณ์ใหม่ๆ เพื่อนำไปสู่การเกิดผลดีในการปฏิบัติธรรม โดยนำเสนอวิ