หน้าหนังสือทั้งหมด

การรับรู้เวทนาในธรรมวินัย
30
การรับรู้เวทนาในธรรมวินัย
“ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เสวยสุขเวทนาอยู่ ก็รู้ชัดว่า เราเสวยสุขเวทนา เสวยทุกขเวทนาอยู่ ก็รู้ชัดว่า เราเสวยทุกขเวทนา เสวยอทุกขมสุขเวทนาอยู่ ก็รู้ชัดว่า เราเสวยอทุกขมสุขเวทนา หรือ…
เนื้อหาในบทความนี้อธิบายการรับรู้เวทนาของภิกษุในธรรมวินัย โดยมีการแบ่งประเภทของเวทนาเป็น สุขเวทนา, ทุกขเวทนา และ อทุกขมสุขเวทนา พร้อมทั้งคำอธิบายเกี่ยวกับอามิสหรือเหยื่อล่อที่เกี่ยวข้องกับความรู้สึกต่างๆ…
วิปัสสนากัมมัฏฐานและความหมายของวิปัสสนา
65
วิปัสสนากัมมัฏฐานและความหมายของวิปัสสนา
…ลักษณะการเห็นว่า หมายถึง การเห็นในรูป แจ้ง คือ แจ่มแจ้งโดยสามัญลักษณะว่า เป็นของไม่เที่ยง เต็มไปด้วยทุกข์และเป็นอนัตตาคือไม่ใช่ตัวตน สัตว์ บุคคล เรา เขา วิปัสสนาคำนี้ แปลตามศัพท์ว่า เห็นแจ้ง เมื่อแยกออกจา…
…ป็นการเห็นวิเศษและแจ้ง โดยพระมงคลเทพมุนีอธิบายว่าหมายถึงการเห็นความจริงของสิ่งทั้งหลาย เช่น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา การเห็นด้วยตาธรรมกายเป็นการรู้ที่ตรงตามความจริง แล้วกล่าวถึงวิธีการศึกษาที่มี 6 ภูมิ ได้แก…
การเห็นในกายต่างๆ และวิปัสสนา
70
การเห็นในกายต่างๆ และวิปัสสนา
…ป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย จนดูไม่ออกว่าเป็นกระดูกสัตว์ หรือกระดูกมนุษย์ พระยสะปลงสังเวชถึงความเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ของสังขารร่างกายที่เป็นซากศพนั้น แม้กระนั้นก็ยังไม่ทำให้บรรลุมรรคผลจนกว่าจะได้ไปพบพระพุทธเ…
…การบรรลุมรรคผลที่แท้จริงของการเห็นด้วยตาของพระธรรมกาย เช่น การเห็นซากศพที่แสดงให้เห็นถึงความอนิจจัง ทุกขัง และอนัตตา ของสังขารร่างกาย ซึ่งนำไปสู่การเข้าใจในหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
การเจริญอสุภกัมมัฏฐาน
23
การเจริญอสุภกัมมัฏฐาน
…นสิ่งที่น่าเกลียดไม่สวยงามปฏิบัติแล้วทำให้ฌานเกิดขึ้นได้ ส่วนในแง่วิปัสสนาให้พิจารณาความเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา หรือ ไตรลักษณ์ คือ ให้เห็นว่า ตัวของเราก็เป็นสิ่งไม่เที่ยงเหมือนซากศพที่นอนอยู่ต่อหน้านั้น…
…บัติที่ส่งเสริมความเข้าใจในธรรมชาติที่ไม่เที่ยงของร่างกายและสิ่งที่เกิดขึ้นในชีวิต ล้วนแล้วแต่มีความทุกข์ มนุษย์จะไม่สามารถควบคุมร่างกายและสิ่งต่างๆ ได้ตามความปรารถนา ทำให้เกิดความจริงอันเจ็บปวดเมื่อใกล้ค…
กรรมและอุเบกขาในทิศต่างๆ
89
กรรมและอุเบกขาในทิศต่างๆ
สัตว์ทั้งหลายในทิศเหนือเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน 4. สพฺเพ ทุกขิณาย ทิสาย สตฺตา กมฺมสฺสกา โหนติ สัตว์ทั้งหลายในทิศใต้เป็นผู้มีกรรมเป็นของตน 5. สพฺเพ ปุรตฺถิมาย อนุ…
เนื้อหานี้นำเสนอเรื่องกรรมซึ่งเป็นของแต่ละสัตว์ในทิศทางต่างๆ รวมถึงวิธีการที่ผู้ปฏิบัติควรพิจารณาอุเบกขา เพื่อให้มีใจเป็นกลางต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอธิบายลักษณะและกิจของการวิปัสสนาในการมองดูสัตว์อย่างเท่
ความหมายของเวทนาและสัญญาขันธ์
103
ความหมายของเวทนาและสัญญาขันธ์
1. สุขเวทนา เป็นความรู้สึกสุข คือ สบายกาย สบายใจ 2. ทุกขเวทนา เป็นความรู้สึกทุกข์ คือ ไม่สบายกาย ไม่สบายใจ 3. อทุกขมสุขเวทนา เป็นความรู้สึกไม่สุขไม่ทุกข์ เฉ…
เนื้อหานี้อธิบายถึงเวทนาสามประเภท ได้แก่ สุขเวทนา (ความสบายใจ), ทุกขเวทนา (ความทุกข์ใจ), และ อทุกขมสุขเวทนา (ความรู้สึกเฉยๆ) โดยเฉพาะการที่เวทนาเกิดขึ้นจากการที่มีวัตถุ…
การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์
173
การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์
…ได้แก่ อินทรีย์ 3 ประกอบด้วย อิตถี ปุริส ชีวิต 3. หมวดที่เป็นเวทนา ได้แก่ อินทรีย์ 5 ประกอบด้วย สุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส 4. หมวดที่เป็นพละ ได้แก่ สัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา อุเบกขา 5. หมวดที่เป็นโลกุตตระ…
…ิ่น รส รูปร่าง และการสัมผัส. อินทรีย์ภาวะ 3 เกี่ยวข้องกับเพศ ชายหญิงและชีวิต. อินทรีย์เวทนา 5 มีสุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส. อินทรีย์พละในด้านของศรัทธา ความเพียร สติ สมาธิ และปัญญา รวมถึงอุเบกขา. ข้อความจากพร…
สติและอินทรีย์ 5 ในการบรรลุธรรม
179
สติและอินทรีย์ 5 ในการบรรลุธรรม
…มีข้อปฏิบัติและผลต่างกัน ก็เพราะอินทรีย์ 5 นี้เป็นตัวกำหนด ดังที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า ปฏิปทา 4 คือ ทุกขา ปฏิปทา ทนุธาปฏิญญา ปฏิบัติลำบาก บรรลุช้า ทุกขา ปฏิปทา ขิปปาภิญญา ปฏิบัติลำบาก บรรลุเร็ว สุขา ปฏิปท…
เนื้อหานี้สำรวจบทบาทของสติที่สำคัญในชีวิตประจำวันและการปฏิบัติธรรม สติทำหน้าที่ทำให้จิตใจสงบและไม่ตกไปสู่อุทธัจจะ โดยมีอินทรีย์ 5 เป็นตัวกำหนดการบรรลุธรรม พระพุทธเจ้าตรัสเกี่ยวกับปฏิปทาที่มีผลลัพธ์แตก
ปัจจัยแห่งทุกข์และการดับทุกข์
218
ปัจจัยแห่งทุกข์และการดับทุกข์
…อุปาทานจึงมี เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย ชาติจึงมี เพราะชาติเป็นปัจจัย ชรามรณะจึงมี ความโศก ความคร่ำครวญ ทุกข์ โทมนัส ความคับแค้นใจจึงเกิดขึ้น พร้อมกองทุกข์ทั้งมวลจึงเกิดขึ้นประการฉะนี้ 2. สายดับ อิมสฺม อสติ อ…
เนื้อหาเรื่องราวเกี่ยวกับการเชื่อมโยงปัจจัยต่างๆ ที่ก่อให้เกิดทุกข์ ตั้งแต่ความไม่รู้ (อวิชชา) จนถึงการเกิดและการตาย พร้อมทั้งการพูดถึงวิธีการดับทุกข์ โดยการเข้าใจว่า…
ดวงอินทรีย์ทั้ง 5 และความสำคัญต่อการบรรลุธรรม
248
ดวงอินทรีย์ทั้ง 5 และความสำคัญต่อการบรรลุธรรม
…นใหญ่ มีลักษณะสัณฐานกลม สีขาวใสสะอาดบริสุทธิ์ ซ้อนอยู่ข้างใน ชีวิตินทรีย์ ไปตามลำดับชั้นของอินทรีย์ ทุกขินทรีย์ ความทุกข์เป็นใหญ่ มีลักษณะสัณฐานเป็นดวงกลม สีดำ ๆ ขุ่นมัว ไม่ผ่องใส ซ้อนอยู่ข้างในของสุขินทร…
บทความนี้นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับดวงอินทรีย์ทั้ง 5 ดวง ได้แก่ สุขินทรีย์, ทุกขินทรีย์, โสมนัสสินทรีย์, โทมนัสสินทรีย์ และ อุเปกขินทรีย์ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการกำหนดเวทนาในชีวิตมนุษ…
ทุกข์ในนรก
71
ทุกข์ในนรก
ธรรมะเพื่อประชl ทุกข์ในนรก ได้รับความทุกข์ทรมานแสนสาหัส ต่อจากป่าต้นไม้ใบดาบ พวกสัตว์นรกจะพบแม่น้ำใหญ่ แต่เป็นน้ำกรดที่ก…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความทุกข์ที่สัตว์นรกต้องเผชิญซึ่งเป็นผลจากการกระทำที่ไม่ดีในชีวิต โดยใช้ตัวอย่างของความเจ็บปวดที่ได้รับในนรก…
ธรรมเพื่อประชาชน: ความเข้าใจในทุกข์และการหลุดพ้น
122
ธรรมเพื่อประชาชน: ความเข้าใจในทุกข์และการหลุดพ้น
ธรรเพื่อประชาช เปรต ๑ ๒ ตระกูล (๒) หรืออยู่ร่วมกับ สรรพสัตว์ทุกชีวิตล้วนมีความทุกข์เป็นพื้นฐาน ทุกข์ ที่มาพร้อมกับการเกิด การแก่ การเจ็บ และการตาย ความทุกข์ ที่เกิดจากการพลัดพรากจากบ…
บทความนี้เน้นถึงความทุกข์ในชีวิตที่ทุกคนต้องเผชิญ เช่น การเกิด การแก่ การเจ็บ และการตาย โดยอธิบายว่าความเข้าใจในความทุกข์จะท…
เข้าถึงพระธรรมกายด้วย ๔๐ วิธี
180
เข้าถึงพระธรรมกายด้วย ๔๐ วิธี
…่งเฉยๆ หรือแยกแยะเป็นส่วนๆ หรือ จะใช้จินตมยปัญญา ความรู้จากตำรับตำรามาพิจารณา จะให้ เห็นเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา หรือเป็นปฏิกูลอะไรก็แล้วแต่ เมื่อใจหยุดนิ่งสนิทมากเข้า ภาพอสุภะที่รู้สึกว่าไม่งาม เน่าเหม็…
…งได้โดยการหยุดใจที่ถูกส่วนและนำเข้าไปที่กลางกายฐานที่ ๗ หรือแม้แต่การพิจารณาอสุภะให้เห็นเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา การตีความสิ่งที่เคยเห็นว่าไม่งามเพื่อเปลี่ยนมุมมองเป็นอันงดงามและเต็มไปด้วยแสงสว่างได้เช่น…
การปล่อยวางและเส้นทางนิพพาน
99
การปล่อยวางและเส้นทางนิพพาน
…ง จะเป็นสิ่งมีชีวิตหรือไม่มีชีวิตก็ตาม เพราะสิ่งเหล่านี้ ไม่เที่ยง มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา เป็นทุกข์ และไม่ใช่ ของเรา เพราะเราบังคับบัญชาไม่ได้ เป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา อย่าว่าแต่ตัวของเราเลย แม้โลก…
…รือสิ่งที่ไม่เที่ยง เพราะทุกสิ่งมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา เราต้องเข้าใจว่าทุกสิ่งล้วนเป็นอนิจจัง ทุกขัง และอนัตตา สิ่งที่เราควรยึดมั่นคือการดำเนินจิตเข้าสู่กลางภายในเพื่อพบกับพระธรรมกายที่เป็นอมตะ เป็น…
อนิจฺจํ ทุกฺข์ อนตฺตา ในพระพุทธศาสนา
113
อนิจฺจํ ทุกฺข์ อนตฺตา ในพระพุทธศาสนา
…ไทยมักจะได้ยินได้ ฟังบ่อยๆ คือ “ไตรลักษณ์” ลักษณะ ๓ ประการที่อยู่คู่โลก คือ อนิจจัง (ความไม่เที่ยง) ทุกขัง (ความทุกข์) อนัตตา ความไม่ใช่ตัวตน) พระเดชพระคุณพระราชภาวนาวิสุทธิ์ (หลวงพ่อธัมมชโย) ได้ จากยอดดอ…
…งผู้รู้ มีคำสอนที่ช่วยให้ดำรงชีวิตผาสุกในทุกสถานการณ์ โดยเฉพาะในเรื่องไตรลักษณ์ที่ประกอบด้วยอนิจจัง ทุกขัง และอนัตตา ซึ่งเป็นความจริงของชีวิต ที่สอนให้คนเข้าใจและหลุดพ้นจากความทุกข์ ตัวอย่างคำสอนของพระเดช…
ธรรมะเพื่อประช: ชีวิตที่ไม่หวั่นไหว
280
ธรรมะเพื่อประช: ชีวิตที่ไม่หวั่นไหว
…ม คำว่า “โลกธรรม” คือ ธรรมประจำโลก มีอยู่ ๔ ประการ คือ ลาภ ยศ สรรเสริญ สุข เสื่อมลาภ เสื่อมยศ นินทา ทุกข์ ทั้ง ๔ อย่างนี้เป็นของคู่กัน มีทั้งสิ่งที่พึงปรารถนาและสิ่งที่ไม่พึง ปรารถนา ลาภ ยศ สรรเสริญ สุข เ…
…ประกอบด้วยลาภ ทรัพย์สมบัติ ยศ สรรเสริญ และความสุข ซึ่งมีการขัดแย้งกันกับเสื่อมลาภ เสื่อมยศ นินทา และทุกข์ หากจิตใจมั่นคง ไม่หวั่นไหวต่อสิ่งเหล่านี้ จะเป็นมงคลสูงสุดในชีวิต การมีสติและการเข้าใจธรรมดาของชีว…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
4
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…ส สรนฺตสุชาติ ปกติภาโว ปุน สมาสตฺตา นามมิว กรณ์ สิ สึ ปุพฺพสรโลโป นเย ๆ กีรตีติ กรุณา ยา ธมฺมชาติ ปรทุกข์ กิรติ วิกขิปติ อิติ ตสฺมา สา ธมฺมชาติ กรุณา นาม ๆ กิริยติ ทุกขิเตสุ ปสาริยติ วา กรุณา ยา ธมมชาติ ภ…
ในบทนี้ สถานที่ศึกษามุ่งไปที่การวิเคราะห์เรื่องธาตุในมุมมองของอภิธมฺม และการเข้าใจความสำคัญในการใช้สูตรต่างๆ เพื่ออธิบายธาตุที่เกี่ยวข้อง โดยอธิบายลักษณะและความหมายของธาตุต่างๆ ผ่านทางการใช้ตัวอย่างแล
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
5
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
…ลโป นสฺส โณ จ นสฺส โณติ สุตเตน วา นสฺส โณ นาย อาปจฺจโย ฯ กิณาตีติ วา กรุณา ยา ธมฺมชาติ กิณาติ ปรสฺส ทุกข์ ปจฺจยเวกลุลกรณ โต ที่สติ อิติ ตสฺมา สา ธมมชาติ กรุณา ฯ กิ ที่สาย รุโณ อิสฺส อ ง ก รุนธาติ วา กรุณา…
…ี่ยวข้องกับการใช้ชีวิตรวมถึงการเข้าใจธมฺมชาติและการให้ความกรุณาต่อผู้อื่น โดยนำเสนอวิธีการเข้าใจความทุกข์และการน้อมนำไปสู่ความสุขผ่านทางการปฏิบัติศาสนาและเทคนิคที่เกิดจากแนวทางการสอนในพระพุทธศาสนา นอกจากน…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
123
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…นฺติ คจฺฉนฺติ ปาปุณนฺติ อิติ ตสุมา ตานี ธมุมชาตาน ยานาน สทฺธาปัญญาวิริยานิ สีล สมาธิปัญญาโย วา อนิจจทุกขานตฺตา วา ฯ อปเร ปน พุทธ ปจฺเจกพุทธสาวกญาณานิติ อิจฉนฺติ ฯ ยา คติมหิ อุปจฺจโย ฯ ติณณ์ สมโห ตย์ ฯ สมุ…
…งอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา เสนอแนวทางในการเข้าใจธรรมชาติของจิตและสภาพความเป็นจริงที่เกี่ยวข้องกับทุกข์และความสุข โดยเน้นการพิจารณาสภาวะของจิตที่นิรเปกข์ และความสัมพันธ์ระหว่างกรรมและการสาวกของพุทธศาสนา…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา: ความหมายและการวิเคราะห์
133
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา: ความหมายและการวิเคราะห์
…โย วภูฏา ฯ วตฺต วตฺตเน ฉทาทีห์ ตตฺรุณาติ ต นาย โท ธสฺส จาติ จสทเทน ตทวยสฺส ทวย ๆ ทุกฺเขน ขมิตพฺพานิ ทุกขาน วัฏฏฐ ทุกขาน วฏฏทุกขาน ฯ จสทฺโท อย่าเยสุ จ วัฏฏทุกเขา จาติ โยเชตพฺโพ ฯ น ปตนตีติ อปตมานา เย สตฺตา…
เนื้อหาภายในวิจารณ์เกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา ซึ่งกล่าวถึงวัฏฏะ และประเด็นเกี่ยวกับความเจริญและเกณฑ์แบ่งประเภทของธรรมตามหลักอภิธรรม โดยรายงานว่า ธรรมในแต่ละหมวดหมู่มีความสัมพันธ์กับวัฏฏและก