ความรู้สึกทางใจและอารมณ์ : หน้า 16/112

แม้อันใด เป็นสุขบ้างเป็นทุกข์บ้าง ไม่สุขไม่ทุกข์บ้าง นั่นก็เป็นของร้อน เกน อาทิตย์ ร้อนเพราะอะไร ร้อน เพราะความกำหนัดยินดี ความโกรธ ประทุษร้าย ความหลงงมงาย ร้อน เพราะชาติ ความเกิด ชรา ความแก่ มรณะ ความตาย โศก ความแห้งใจ ปริเทวะ ความพิไรรำพันเพ้อ ทุกข์ ความไม่สบายกาย โทมนัส ความ เสียใจ อุปายาส ความคับแค้นใจ อาทิตฺตนฺติ วทามิ นั่นเรากล่าวว่า เป็นของร้อน มโน อาทิตฺโต ใจก็เป็นของ แล้ว เมื่อได้เห็นแล้วอย่างนี้ จกฺขุ ร้อน ธมฺมา อาทิตตา ธรรมทั้งหลาย สมปี นิพพินฺทติ เบื่อหน่ายในตาบ้าง ก็เป็นของร้อน มโนวิญญาณ อาทิต รูเป ปี นิพพินฺทติ เบื่อหน่ายในรูป * ความรู้แจ้งทางใจ ก็เป็นของร้อน บ้าง จกฺขุวิญญาเณปิ นิพพินฺทติ มโน สมผสโส อาทิตฺโต ความถูกต้อง เบื่อหน่ายในจักษุวิญญาณบ้าง จักขุ ทางใจก็เป็นของร้อน ความรู้สึก สมผสเสปี นิพพินฺทติ เบื่อหน่าย อารมณ์นึกคิดเพราะมโนสัมผัสเป็น ในตาสัมผัสบ้าง ยมปีที่ จกฺขุสมผล ปัจจัยแม้อันใด เป็นสุขบ้างเป็น สปจฺจยา อุปปชชติ เวทยิต ความ ทุกข์บ้าง ไม่สุขไม่ทุกข์บ้าง นั่นเป็น รู้สึกอารมณ์อันนี้เกิดขึ้นเพราะอาศัย ของร้อน ร้อนเพราะอะไร ร้อน จักขุสัมผัสเป็นปัจจัยแม้อันใด เป็น เพราะความกำหนัดยินดี ความ สุขบ้างเป็นทุกข์บ้างไม่สุขไม่ทุกข์บ้าง โกรธประทุษร้าย ความหลงงมงาย ย่อมเบื่อหน่ายในความรู้นั้น โสต- ร้อนเพราะชาติ ความเกิด ชรา สมีปิ นิพพินฺทติ เบื่อหน่ายในหูบ้าง ความแก่ มรณะ ความตาย โศก สทเทสุปิ นิพพินฺทติ เบื่อหน่ายทั้ง ความแห้งใจ ปริเทวะ ความพิไร ในเสียง โสตวิญญาเณปิ นิพพินฺทติ รำพันเพ้อ ทุกข์ ความไม่สบายกาย เบื่อหน่ายทั้งในความรู้ทางหูบ้าง โทมนัส ความเสียใจ อุปายาส โสดสมผสเสป นิพพินฺทติ เบื่อหน่าย ความคับแค้นใจ อาทิตฺตนฺติ วทามิ ในความกระทบถูกต้องทางหูบ้าง นั่นเรากล่าวว่าเป็นของร้อน ยมปิท์ โสตสมผสฺสปจฺจยา อุปปช เอวํ ปสฺสํ ภิกฺขเว สุตวา ชติ เวทยิต ความรู้สึกอารมณ์อันนี้ อริยสาวโก ดูกรภิกษุทั้งหลายผู้ได้ฟัง เกิดขึ้นเพราะอาศัยโสตสัมผัสเป็น ปัจจัยแม้อันใด เป็นสุขบ้าง เป็น ทุกข์บ้าง ไม่สุขไม่ทุกข์บ้าง ย่อม เบื่อหน่ายในความรู้อันนั้น มาน สมีปิ นิพพินฺทติ ย่อมเบื่อหน่ายใน จมูกบ้าง คนเธสุปิ นิพพินทติ ย่อมเบื่อหน่ายในกลิ่นทั้งหลายบ้าง ฆานวิญญาเณปิ นิพพินฺทติ ย่อม เบื่อหน่ายในความรู้ในทางจมูกบ้าง ฌานสมผสเสป นิพพินฺทติ ย่อม เบื่อหน่ายในทางกระทบถูกต้องทาง จมูกบ้าง ยมปีที่ ฆานสมผสสปัจจ ยา อุปปชชติ เวทยิต ความรู้สึก เกิดขึ้นเพราะอาศัยมานสัมผัสเป็น ปัจจัยแม้อันใด เป็นสุขบ้างเป็นทุกข์ บ้าง ไม่สุขไม่ทุกข์บ้าง ย่อมเบื่อ หน่ายในความรู้อันนั้น ชิวหายปี นิพพินฺทติ ย่อมเบื่อหน่ายในลิ้นบ้าง รเสสุปิ นิพพินฺทติ ย่อมเบื่อหน่าย ในรสทั้งหลายบ้าง ชิวหาวิญญาเณ นิพพินฺทติ ย่อมเบื่อหน่ายในความรู้ ในทางลิ้นบ้าง ชิวหาสมผสเสปิ ๑๔ กัลยาณมิตร กุมภาพันธ์ ๒๕๓๖