บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 16 / 223

…มุปฺปชฺชนฺตีติ เปตวา จตุนน...สมุปฺปชฺชนฺตีติ วิวรติ ฯ จตุนน์ มคฺคาน....นิโรเธน ปุถุชชเนหิ โสตาปนนาน บุคคลบุตรภาณุปคมน์ วิย โสตาปนนาทีห์ บุคคล...สมุปฺปชฺชนฺติ ฯ เอกญฺจ ติ จิตฺตญฺจาติ เอกจิตต์ ฯ ขียติ เอตถาต…

…ิยสัจที่มีผลต่อสภาวะทางจิต วิจารณ์ถึงการตีความที่หลากหลายและการปฏิบัติในสภาวะที่แตกต่างกันในชีวิตของบุคคล นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงผลกระทบของความเชื่อและความสงสัยที่อาจจะเกิดขึ้นเมื่อมีการศึกษาในเรื่องนี้

…นฺธายาห์ สุทฺธาติอาทิ ฯ หิ สจจ์ สุทฺธา...สุ อนา ...อิติ นิยโม อตฺถิ ฯ หิสทฺโท ทฬหี ๆ เอวสทฺโท อญฺเญ บุคคล นิวตฺเตติ นิยมน์ นิยโม ฯ สุทธาวาเสสูติ นิพฺพตฺตนฺติ อาธาโร ฯ อนาคามิโนเยวาติ นิพฺพตฺตนฺตีติ กตฺตา ฯ…

บทนี้ทำการวิเคราะห์เกี่ยวกับอนาคามิโนและสถานะของสุทธาวาเส โดยระบุความแตกต่างระหว่างการนิพฺพตฺตนฺติและการนิยโม พร้อมเน้นจุดสำคัญของการบรรลุในสภาวธรรมที่เกี่ยวข้องกับนิพฺพตฺตนฺติ. การอธิบายมีความหลากหลา

…(ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 657 ปญฺจมปริจเฉทตฺถโยชนา หน้า 657 สุทธาวาเสสูติ อุปปชฺชเรติ อาธาโร ฯ อนาคามิบุคคลาวาติ อุปปชุชเรติ กตฺตา ฯ เอวสทฺโท อญฺเญ บุคคล นิวตเตติ ฯ กามธาตุมหีติ ชายนตีติ อาธาโร ฯ อนา....ชิตา…

เนื้อหานี้กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา โดยเจาะลึกถึงความหมายของ อนาคามิโน ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติฌาน และความเป็นอยู่ในอนาคต รวมถึงการวิเคราะห์สิ่งที่จำเป็นต่อการบรรลุคุณภาพแห่งจิตซึ่งมีผลต่

…ิ ธมมาติ วิเสสน์ ฯ จกฺขุวาทิ....เสนาติ อชฺฌตฺติกาติ ตติยาวิเสสน์ ฯ อรุณฤติกา จาติ ธมฺมาติ วิเสสน์ ฯ บุคคล....เสนาติ พหิทธาติ ตติยาวิเสสน์ ฯ ตโตติ พหิทธาติ อุปาทาน ฯ พหิทธา จาติ ธมมาติ วิเสสน์ ฯ ปจ...เวนาติ…

เนื้อหาของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นำเสนอแง่มุมต่าง ๆ ของธรรมนิยมในรูปแบบการวิเคราะห์เชิงลึก ตลอดถึงความสัมพันธ์ของแนวคิดทางศาสนากับชีวิตจริง โดยเฉพาะการปลดปล่อยจากทุกข์ มีการอธิบายลักษณะเฉพาะต่าง

…ณิหิโตติ เหตุ ฯ ปณิหิตสฺส อภาโว อปปณิหิโต ฯ [๓๒๒] โย บุคคโล น์ สีห์ ปาติ รกฺขติ สีล ต ปาตี รกฺขนฺติ บุคคล อปา...ทุกเขหิ โมกเขติ โมจยุติ อิติ ตสฺมา ติ สีล์ ปาติโมกข์ ฯ ตเทว ปาติโมกข์ กาย...สิวโร นาม สโม...ส…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา และการรักษาสีลของบุคคลที่มีความสำคัญในพระพุทธศาสนา เน้นการดูแลรักษาสีลและการหลีกเลี่ยงการทำผิดกฎ ซึ่งมีผลต่อจิตใจและสภาพชี…

…าที่ 571 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 572 ตสฺมา โส ปุคฺคโล สตฺต...โม ๆ น ปน....คามี อิติ อธิปปาโย ๆ ย์ บุคคล สนธาย น เต...นตีติ วจน์ ภควตา วุตต์ ฯ สตุตกฺขตฺตนฺติมสฺส วิวรณ์ สัตตวาเรสูติ” ฯ สตฺต...สูติ คหฌนฺติ…

บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์ความหมายของคัมภีร์อภิธรรม โดยมุ่งเน้นไปที่แนวทางการนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน การวิเคราะห์ของนักวิชาการและครูบาอาจารย์เกี่ยวกับหลักธรรมในชีวีที่ควรนำมาพิจารณาเพื่อการเข้าใจและการปฏิ

…์ ฯ ปัญจา ภิญญา อาสวกฺขยญาณวุติ 2 อภิญญา อสสาติ ฉฬภิญโญ ฯ เอตฺถ จ อภิญญาน์ วิชชุมานตฺตา ตปปฏิลาภิโน บุคคล ส อวิชชมานตฺตา จ [๑] วิชุชมาเนนาวิชุชมานปญฺญาติ นาม ฯ ตถา อิตถิยา อวิชชมานตฺตา สทฺทสฺส จ วิชชุมานตฺ…

เอกสารนี้สำรวจพิธีการและความคิดเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา รวมไปถึงการวิเคราะห์แง่มุมทางปัญญาและวิญญาณในบริบทต่างๆ โดยมีการอธิบายถึงการเข้าใจถึงอภิญญา และการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ซึ่งสัมพันธ์ก

…ิดขึ้นแห่งจิตแม้ทั้ง 4 ดวงนี้ บัณฑิตพึงทราบดังต่อไปนี้ ฯ [ความเกิดแห่งโลภมูลจิต ๘] จริงอยู่ เมื่อใด บุคคลทำมิจฉาทิฏฐิเป็นเบื้องหน้า โดยนัยเป็น ต้นว่า โทษในกามทั้งหลายไม่มี ดังนี้ ร่าเริงยินดี บริโภคกามก็ดี…

ในหน้าที่ 29 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี ได้อธิบายถึงความพิเศษของจิตและความสัมพันธ์กับเจตสิกธรรม โดยเฉพาะโลภมูลจิตและการเกิดขึ้นของจิตทั้ง 4 ดวง ที่เกี่ยวข้องกับมิจฉาทิฏฐิและกรรมต่างๆ รวมถึงการกระตุ้นทางจิ

…มรรคจิต มรรคจิต ฯ อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่า โสตาปัตติ เพราะอรรถว่า มีการถึงกระแสอริยมรรคคราวแรกฯ มรรคของบุคคลผู้ถึงกระแสนั้น ชื่อว่า โสดาปัตติมรรคฯ จิตที่สัมปยุตด้วยโสดาปัตติมรรคนั้น ชื่อว่า โสดาปัตติมรรจิต ฯ …

…รบรรลุถึงนิพพาน การเข้าใจแนวคิดเกี่ยวกับโสตาปัตติมรรคและบทบาทของพระสกทาคามีในมนุษย์และเทวโลก ห้าหมวดบุคคลสกทาคามีและการบรรลุในสภาวะต่างๆ เป็นจุดสำคัญในการศึกษาและเข้าใจธรรมะ อิทธิพลของจิตที่สัมปยุตด้วยโสดา…

… หน้าที่ 87 ด้วยอำนาจการถือเอาอารมณ์ ก็เป็นโดยอาการ คือปิดบังสภาพ ตามเป็นจริงของอารมณ์นั้นทีเดียว ฯ บุคคล หรือหมวดธรรมที่ชื่อว่าอหิริกะ เพราะอรรถว่า ไม่ละอาย ภาวะแห่งบุคคลหรือแห่งหมวดธรรมที่ไม่มีความละอาย …

…ขณะที่อโนตตัปปะหมายถึงการไม่รู้สึกกลัวต่อผลแห่งการกระทำที่ผิด. ผลของการไม่มีอหิริและอโนตัปปะส่งผลให้บุคคลไม่สามารถแยกแยะระหว่างความถูกต้องและความผิดได้, เหมือนกับสุกรที่ไม่รู้สึกเกลียดต่อสิ่งที่ไม่ดี. ในส่…

…ธารณาเจตสิก ฯ 4 [อธิบายวิรัติเจตสิก] ન วิรัติที่ชื่อว่าสัมมาวาจา เพราะอรรถว่า เป็นเครื่องพูดชอบแห่ง บุคคล ได้แก่ความงดเว้นจากวจีทุจริตฯ สัมมาวาจานั้น มี ๔ อย่างคือ เจตนาเครื่องงดเว้นจากการพูดเท็จ ๑ เจตนาเค…

เนื้อหาต้องการอธิบายความหมายของกายและจิตผ่านหลักอภิธรรม โดยการอธิบายถึงการเกิดขึ้นของความสงบในจิตและกาย ซึ่งมีความสำคัญในด้านการปฏิบัติธรรม ภายในข้อความระบุถึงความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่ทำให้เกิดความ

… จักกล่าวการประมวลชื่อว่า ปวัติสังคหะ ที่ท่านกำหนดด้วยจิตดวงก่อน และดวงหลัง โดยความต่างแห่งภูมิ และ บุคคล ในปฏิสนธิกาล และปวัติกาล ตามสมควรแก่ความเป็นไปโดยย่อ ฯ คือ อย่างไร ? ๆ พึงทราบนักกะ 5 หมวด ในวิถีสั…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการศึกษาวิถีสังคหวิภาคในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นการประมวลจิตตุปบาทและการกำหนดสิ่งต่างๆ ในการวิเคราะห์ซึ่งแบ่งออกเป็นนักกะ 5 หมวด ได้แก่ วัตถุ ทวาร อารมณ์ วิญญาณ วิถี และวิสัยปวัติ

…มาวจรสัตว์เหมือนกันในที่สุดแห่งกามาวจรชวนะ ฉะนี้แล ฯ [สังคหคาถา] ในกามภพ เมื่อมีความนิยมชวนะ สัตว์ (บุคคล) และอารมณ์ ท่านก็กล่าว ตทาลัมพนะไว้แต่ในวิภูตารมณ์ และ อติมหันตารมณ์เท่านั้น ๆ นี้เป็นตทาลัมพนนิยมใ…

ในหน้าที่ 146 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างตทาลัมพนะและสันตีรณะที่มีการสหรคตด้วยโสมนัส โดยเน้นว่าตทาลัมพนะที่มีโสมนัสจะเกิดขึ้นในกิริยาชวนะที่แตกต่างกัน ในขณะที่การเกิดตทาลัมพนะที

…สสัยมีมากอย่าง คือ ธรรม ทั้งหลาย (ทั้งที่เป็นภายในและภายนอก) มีราคะและศรัทธาเป็นต้น สุขและทุกข์ ‹ ๑ บุคคล ๑ โภชนะ ๑ ฤดู ๑ เสนาสนะ ๑ ย่อม เป็นปัจจัยแก่ธรรมทั้งหลายมีกุศลธรรมเป็นต้น ซึ่งเป็นผลแห่งกรรมทั้ง 0

ข้อความนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างนามและรูป รวมถึงปัจจัยต่างๆที่มีอิทธิพลต่อการเกิดของนามและรูปในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา เนื้อหานี้อภิปรายถึงความสำคัญของเจตนาและวิบากขันธ์ โดยช

…ี่ทำไว้ใน ก่อน และสั่งสมมาดี ฌาน โคตรภู โวทาน และมรรคเป็นต้น ให้หนักแน่นแล้วพิจารณาโดยนัยเป็นต้นว่า บุคคลให้ทานสมาทานศีล กระทำอุโบสถกรรม แล้วกระทำทานเป็นต้นนั้นให้หนัก ย่อมพิจารณา ดังนี้ ฯ ท่านอาจารย์กล่าว…

…งปัจจัยที่ส่งผลต่อจิตใจและการกระทำ กุศลและอกุศลธรรมมีบทบาทสำคัญในลักษณะการพัฒนาที่เป็นไปตามสันดานของบุคคล รวมถึงขั้นตอนการทำทานและการรักษาศีล ซึ่งเสริมสร้างความหนักแน่นให้กับจิตใจ บทความยังกล่าวถึงเอกลักษณ…

…ถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 382 อาจารย์กล่าวไว้ว่า ธรรมมีราคะและศรัทธาเป็นต้น อันบุคคล อบรม (คือให้สำเร็จ) ในภายใน (คือใน สันดานของตน) และธรรมคือสัตว์และ สังขาร อันบุคคลส้องเสพในภายนอก (…

…การมุ่งเป้าไปที่การสงบกิเลสและตอบสนองต่อธรรมชาติของตนและคนอื่น ๆ ในกระบวนการสนับสนุนการพัฒนาตนเองและบุคคลรอบข้าง.

…ีชาเล็งเห็นผลแล้ว มีความกล้าหาญอดทนกระทำ ข้อนี้แลเป็นเหตุให้สัตว์โลกพิเศษ และต่ำช้าไม่เสมอทั่วกันไป บุคคล ใต้แม้แลเห็นผลแห่งบุญจริยาประจักษ์ แต่มาท้อถอยไม่สามารถจะบำเพ็ญ มีฉันทะอุตสาหะ ปีติ ปราโมทย์ในบุญจร…

เนื้อหาไฟฟ้ามหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสส่งเสริมการบำเพ็ญบุญและกุศล โดยชี้ให้เห็นถึงผลของบุญที่นำมาสู่ความสุขและสันติสุข ทั้งในมนุษย์และเทวดา พร้อมยกตัวอย่าง 3 ประการ ของผลที่ต้องประสงค์ และการอุทิศ

…ยวิสัชนาด้วยอปจายธรรมส่วนปรหิตปฏิบัติจะถวาย วิสัชนาด้วยอรรถจริยาและรัฏฐาภิบาลโนยาย พอเป็นนิทัสสนนัย บุคคล แลอปจายนธรรมนั้น คือพระราชกุศลบุญญกิริยาสัมมาปฏิบัติ ส่วนอ่อนน้อมแก่ วยวุฑฒ และธรรมที่ชอบ อันสมเด็จ…

บทความนี้กล่าวถึงพระราชคุณและอัตลักษณ์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสในศก ๑๒๐ ซึ่งเป็นที่นับถือในหมู่ประชาชน มีพระราชบัณฑิตอันเป็นที่น่านับถือจากสมัยที่ทรงปฏิบัติงานด้วยกุศลธรรมและเคารพต่อผ

…งาม ในยามที่ทรงพระปรารภถึงหมู่สัตว์ จัดว่ามีพระเมตตา เป็นปุเรจาริก ได้ในพระคุณข้อนี้ ฯ เมตตานั้น ที่บุคคลแผ่ไปแก่กัน มีอยู่ ๒ สถาน คือ โอทิสสผรณา แผ่โดยอาการ เจาะจง ๑ อโนทิสสผรณา แผ่โดยอาการมิได้เจาะจง ๑ ฯ…

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาที่มีต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอ้างอิงถึงความเมตตาของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน และการบำเพ็ญกุศลเพื่อให้สัตว์ได้รับผลบุญและโภชนาหารที่เพียบพร้อม การแผ่เมตตานั้นแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ท

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๕๙ บุคคลใด ไม่ทำกิจที่ตนควรจะทำเมื่อภายก่อน เขามาปรารถนารีบร้อนจะทำเมื่อภายหลัง บุคคล นั้นก็เป็นดังมาณพผู้หั…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำกิจในเวลาที่เหมาะสม โดยมีการอ้างอิงพระพุทธภาษิตที่เตือนใจผู้คนในการใช้ชีวิตที่มีคุณค่า เพื่อไม่ให้พลาดโอกาสทั้งทางโลกและทางธรรม ผู้ที่ไม่รู้จักกาลอาจพลาดโอกาสและประสบ