บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 39 / 223

…รนั้น พระภิกษุสามารถอาศัยวิธีการจากธัมมัญญสูตร 2 ประการ คือ “ปริสัญญ” ความเป็นผู้รู้จักกลุ่มคน และ “บุคคลปโรปรัญญู” การรู้จักเลือกคน มาใช้ ซึ่งรายละเอียด ได้อธิบายไว้แล้วในบทที่ผ่านมา 10.5 ทาน ศีล ภาวนา กั…

…ราวาส รวมถึงความสำคัญของการทำทาน การรักษาศีล และการเจริญสมาธิภาวนา ซึ่งทุกขั้นตอนจะช่วยเสริมสร้างให้บุคคลสามารถตระหนักรู้ในตัวเอง ช่วยในการพัฒนาคุณธรรม และทำให้มีชีวิตที่มีความหมายมากขึ้น เช่น การทำทานที่ช…

…ระภาคเจ้าตรัสแล้วอย่างนี้ พราหมณ์คุณกโมคคัลลานะได้ทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าดังนี้ ว่า ข้าแต่ท่านพระโคดม บุคคลจำพวกที่ไม่มีศรัทธา ประสงค์จะเลี้ยงชีวิต ออกบวช โอ้อวด มีมายา เจ้าเล่ห์ 236 DOU แม่บทการฝึกอบรมในพระ…

ในการสนทนา พระโคดมได้อธิบายถึงความยากลำบากในการบรรลุนิพพาน แม้มีทางไปและบุคคลที่ชี้แนะก็ตาม โดยอธิบายว่าผู้ที่ปรารถนาจะไปกรุงราชคฤห์บางคนอาจหลงทาง ในขณะที่บางคนกลับไปถึงได้อย่าง…

…ู้จักอรรถ 1 อัตตัญญู รู้จักตน 1 มัตตัญญู รู้จักประมาณ 1 กาลัญญู รู้จักกาล 1 ปริสัญญู รู้จักบริษัท 1 บุคคลปโรปรัญญู รู้จักเลือกคบคน 1 1. ธัมมัญญู ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเป็นธัมมัญญอย่างไร ภิกษุในธรรมวินัย…

ธัมมัญญูสูตรว่าด้วยการฝึกฝนและพัฒนาตนเองเพื่อเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ประกอบด้วยธรรม 7 ประการ ซึ่งภิกษุต้องรู้จักธรรม อัตถะ และตน รู้จักกาลและสังคม เพื่อให้บรรลุถึงความเป็นมนุษย์ที่มีคุณธรรม โดยเนื้อหาจะกล

…ธัมมัญญู อัตถัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู กาลัญญู ปริสัญญู ด้วยประการฉะนี้ ฯ 7. ปุคคลปโรปรัญญู ก็ภิกษุเป็นบุคคลปโรปรัญญอย่างไร ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้รู้จักบุคคลโดยส่วน 2 คือ บุคคล 2 จําพวก คือ พวกหนึ่งต้องก…

บทความนี้อธิบายถึงคุณลักษณะของภิกษุในธรรมวินัย ได้แก่ มัตตัญญู ซึ่งหมายถึงการรู้จักประมาณในการรับสิ่งต่างๆ กาลัญญู ที่หมายถึงการรู้จักกาลในการปฏิบัติ และปริสัญญาที่เป็นการเข้าใจบริษัทและการแสดงตัวอย่า

… ก็ไม่มีส่วนแห่งสามัญญผล เหมือนคนเลี้ยงโค คอยนับโคให้ผู้อื่นฉะนั้น” พุทธศาสนสุภาษิตนี้มีความหมายว่า บุคคลที่สามารถจำพระธรรมคำสั่งสอนได้มาก แต่ไม่ ประพฤติธรรมนั้น เปรียบเหมือนคนรับจ้างเลี้ยงโค รุ่งเช้าก็รับ…

บทความนี้อภิปรายเกี่ยวกับการประกอบเหตุดีในพระพุทธศาสนา ตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่แสดงถึงความสำคัญของการนำพระธรรมมาใช้ในชีวิตจริง โดยยกตัวอย่างถึงนักบวชที่ต้องมีความเคร่งครัดในการปฏิบัติ ซึ่งหา

…บแคบ” สภาพชีวิตของฆราวาสทุกระดับ ทุกสังคม ไม่ว่าจะเป็นสังคมระดับผู้บริหารประเทศ ไปจนกระทั่ง สังคมของบุคคลระดับหาเช้ากินค่ำ ต่างก็ตกอยู่ในทางคับแคบนี้ด้วยกันทั้งสิ้น นอกจากนี้การที่ต้องอยู่ ในสังคมที่ประกอบ…

บทความนี้กล่าวถึงการดำเนินชีวิตของฆราวาสที่ขาดหลักคิดโยนิโสมนสิการ ซึ่งทำให้ผู้คนประพฤติตนตามอำนาจกิเลสและใช้ชีวิตในทางที่แคบ อธิบายถึงผลกระทบของการมีชีวิตอยู่ในสังคมที่มีทั้งคนดีและคนชั่วที่ทำให้เกิด

…มพุทธเจ้าทรงเรียก “นิโรธ” ว่า “ที่สุดแห่งโลก” ณ ที่สุดแห่งโลกนั้น ไม่ต้องเกิด ไม่ต้องแก่ ไม่ต้องตาย บุคคลที่ยังไม่ถึงที่สุดแห่งโลก ย่อมไม่สามารถทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ ที่สุดแห่งโลก นั้น ไม่สามารถไปถึงได้ด้วย…

บทนี้วิเคราะห์ถึงความรู้แจ้งของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลกหรือ “โลกวิทู” โดยมีแนวคิดเกี่ยวกับโลกทั้ง 2 นัย ได้แก่ ร่างกายและการเวียนว่ายตายเกิด ในบทนี้กล่าวถึงการรู้แจ้งถึงความทุกข์และว

…ื่อความเป็นผู้ชนะดังปรากฏให้เห็นอยู่ในโลกปัจจุบันนับตั้งแต่การชิงไหวชิงพริบกันในด้านเศรษฐกิจระหว่าง บุคคลหรือระหว่างประเทศ การคดโกงและการแก้แค้นกัน ไปจนถึงสงครามฆ่าล้างเผ่าพันธุ์กัน เหล่านี้ล้วน เป็นทางมาแ…

บทความนี้นำเสนอการเผชิญหน้ากันของคนในสังคมที่ถูกกำหนดโดยกามซึ่งเป็นพลังแห่งบาปอกุศล การแข่งขันและความไม่บริสุทธิ์สร้างปัญหาให้กับชีวิตฆราวาส แต่กลับสร้างโอกาสที่ดีกว่าให้กับนักบวชที่มีโอกาสรักษาพรหมจร

…ยมไปด้วยความสำรวม และเมตตาธรรม เหล่านี้คือตัวอย่างของอาจาระที่ดี อีกคำหนึ่งก็คือ “โคจร” ซึ่งหมายถึง บุคคลหรือสถานที่ซึ่งพระภิกษุควรไปมาหาสู่ หรือสิ่งที่ พระภิกษุควรเข้าไปเกี่ยวข้อง พระภิกษุที่ตั้งอยู่ในโคจ…

บทความนี้สำรวจแนวทางการปฏิบัติตนของพระภิกษุ โดยมีการเน้นถึงกิริยาที่ควรปฏิบัติในขณะเคลื่อนไหว และลักษณะของโคจรที่พระภิกษุควรเข้าไป เช่น โคจรที่ควรเข้าไปอาศัย เช่น กัลยาณมิตรที่ช่วยเสริมสร้างการศึกษาพร

…งธรรมที่ทำให้ เป็นกายต่างๆ ตั้งแต่กายมนุษย์จนถึงกายธรรม ตรงกันข้ามกับโคจร คือ อโคจร “อโคจร” หมายถึง บุคคลและสถานที่ซึ่งพระภิกษุไม่ควรไปมาหาสู่ มี 6 อย่าง คือ หญิงแพศยา (โสเภณี) หญิงหม้าย สาวเสื้อ (สาวแก่) …

บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการดำเนินชีวิตของพระภิกษุ โดยเน้นที่โคจรที่ควรปฏิบัติและอโคจรที่ควรหลีกเลี่ยง ซึ่งรวมถึงการตั้งสติในกาย เวทนา จิต และธรรม นอกจากนี้ยังพิจารณาโทษของการเข้าไปในอโคจร เช่น สถานที่บ

… เสียง กลิ่น รส สัมผัส และธรรมารมณ์ (อารมณ์ที่รู้ด้วยใจ) อายตนะภายในจึงเป็นเสมือน “ประตู” ที่เปิดรับบุคคลภายนอกเข้ามาในบ้าน ส่วนอายตนะภายนอกทั้ง 6 นั้น มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “อารมณ์ 6” “เห็นรูปด้วยจั…

เนื้อหาเกี่ยวกับคำศัพท์ต่างๆ ในการปฏิบัติธรรมที่เกี่ยวข้องกับอินทรียสังวรศีล ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการสำรวมระวังอายตนะทั้ง 6 ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ โดยมีการเปิดรับอารม

…รือร้นในการทำกิจกรรม ต่างๆ ขาดกำลังใจและความหวังในชีวิต เกิดความเบื่อหน่ายชีวิต ไม่คิดอยากทำสิ่งใดๆ บุคคลที่ใจหดหู ย่อมขาดความวิริยอุตสาหะในการทำสิ่งต่างๆ ได้แต่ปล่อยให้ความคิดเลื่อนลอยไปเรื่อยๆ จึงไม่สามา…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบพยาบาทเหมือนโรค หลายคนที่มีพยาบาทย่อมมีความทุกข์และเจ็บปวดในกายและใจ จึงต้องฝืนทำทุกอย่างด้วยความทรมาน ซึ่งทำให้ยากที่จะพบความสุข ในขณะที่ผู้ที่มีความหดหู่และความฟุ้งซ่านย่

…ชยังไม่ครบพรรษาด้วยซ้ำ จึงยังไม่ สามารถพัฒนาตนเองให้มีคุณลักษณะของพระภิกษุที่ดี แม้ในระดับเบื้องต้น บุคคลใดก็ตาม ถ้าได้พบภิกษุใหม่ หรือแม้ภิกษุที่บวชมานานแล้ว ประพฤติย่อหย่อนในพระธรรมวินัย ขั้นแรกควรแจ้งต่…

บทความนี้นำเสนอการแสดงความเคารพยกย่องพระภิกษุและการปฏิบัติต่อพระภิกษุที่ไม่ปฏิบัติตามพระธรรมวินัย โดยมีการแนะนำวิธีการพิจารณาและแนวทางการดำเนินการ เพื่อให้นักปฏิบัติธรรมเข้าใจบทบาทของพระภิกษุในพระพุทธ

…ีพสุจริตไม่รวย บางคนก็หันไปประกอบอาชีพทุจริต ยอมเสี่ยงคุกเสี่ยงตะราง ดังที่ปรากฏ เป็นข่าวอยู่เนืองๆ บุคคลที่มีเป้าหมายบนดิน ก็อาจจะประสบทั้งสุขและทุกข์ระคนกันไปตามประสาปุถุชน ที่แน่นอน ก็คือ ผู้ที่บรรลุ “เ…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับเป้าหมายชีวิตที่มนุษย์มองหา ตั้งแต่เป้าหมายระดับต้นที่มุ่งแสวงหาความสุขในโลกนี้ จนถึงข้อคิดจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ชี้ให้เห็นถึงความหมายของการมีชีวิตอยู่ โดยกล่าวถึงความสัมพัน

บุคคลที่มีเป้าหมายจำกัดอยู่เพียงในระดับนี้ มักไม่สนใจเรื่องการสั่งสมบุญบารมี อาจไม่มีความ ละอาย หรือเกรงก…

บทความนี้กล่าวถึงการตั้งเป้าหมายชีวิตในระดับต่าง ๆ โดยเฉพาะเป้าหมายที่มุ่งเน้นการแสวงหาร่ำรวยโดยไม่มีการตระหนักถึงบุญและบาป ต่อมาได้กล่าวถึงผู้ที่มีเป้าหมายระดับกลางซึ่งมีความเข้าใจถึงชาติหน้า และการส

ในบรรดาบุคคลทั้ง 6 ประเภท ดังกล่าวแล้ว คงจะมีแต่ประเภทที่ 1 เท่านั้น ที่เราไม่สามารถเลือก ได้เลย หลังจากที่เราถื…

บทความนี้เน้นความสำคัญของการเลือกคบหากัลยาณมิตรที่ดีในชีวิต โดยยกตัวอย่างคุณลักษณะของผู้ที่ควรเป็นเพื่อนในทุกข์และสุข เมื่อเรามีมิตรที่มีความจริงใจและช่วยสนับสนุนการทำความดี จะนำไปสู่ชีวิตที่มีความสุข

…ว ใจที่ยังไม่บริสุทธิ์หมดจดก็จะนำเรากลับไป ทำบาปอีก พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงชี้แนะเรื่องนี้ไว้ว่า “บุคคลพึงรีบขวนขวายในความดี จึงห้ามจิตเสียจากบาป เพราะว่า เมื่อบุคคลทำความดีช้าอยู่ ใจจะยินดีในบาป” ถ้ามือ…

เมื่อจิตใจเศร้าหมองเกิดขึ้น หากปล่อยไว้อาจนำไปสู่การกระทำที่ผิดศีลธรรมและบาป พระพุทธเจ้าสอนว่า การชำระล้างจิตใจต้องทำด้วยบุญเท่านั้น เช่น การทำความดี, การให้, การรักษาศีล และการปฏิบัติภาวนา เพื่อให้ใจ

… แล้วสร้างบุญแทนทันที ทั้งนี้เพื่อป้องกันมิให้จิตหวนคิดกลับไปสร้างบาปอีก เมื่อจิตคุ้นอยู่กับบุญกุศล บุคคล ก็ย่อมละอายและกลัวบาป นั่นคือเราได้พัฒนาหิริโอตตัปปะขึ้นในจิตใจแล้ว เมื่อเราสั่งสมบุญมากขึ้นๆ วิบาก…

บทความนี้อธิบายถึงการสร้างบุญในพระพุทธศาสนา และผลกระทบที่มีต่อจิตใจของบุคคล รวมถึงสังคม การมีสัมมาทิฏฐิช่วยให้ผู้คนสามารถหลีกเลี่ยงการทำบาป และสร้างความสุขในชีวิต นอกจากนี้ยัง…

…ป็น คิดแล้วความโลภ ความโกรธ ความหลงลดลง คิดแล้วมีกำลังใจในการทำความดี อาจกล่าวให้เข้าใจได้ง่ายๆ ว่า บุคคลที่มีโยนิโสมนสิการ จะต้องเป็นผู้มีปัญญาพอที่จะเข้าใจโลก และชีวิตตามความเป็นจริง สามารถแยกแยะระหว่าง …

การปลูกฝังเยาวชนให้เป็นคนดีต้องอาศัยสองปัจจัยสำคัญคือ โยนิโสมนสิการ ซึ่งหมายถึงการคิดวิเคราะห์อย่างมีปัญญา และการมีกัลยาณมิตรที่ดี เช่น พ่อแม่ที่จะคอยสอนและเฝ้าดูแลพฤติกรรมของลูก ทั้งนี้เพื่อให้เด็กสา

…ดยอเนกอนันต์ (2) คบบัณฑิต บัณฑิต คือ ผู้บริบูรณ์ด้วยศีล สมาธิ ปัญญา การคบบัณฑิตย่อมมีแต่คุณ (3) บูชาบุคคลที่ควรบูชา เช่น พระพุทธเจ้า พระสงฆ์ผู้ประพฤติดี ปฏิบัติชอบ พระมหากษัตริย์ ผู้ทรงทศพิธราชธรรม มารดาบิ…

บทความนี้เสนอหลักปฏิบัติตามมงคล 6 ประการซึ่งรวมถึงการไม่คบคนพาล, การคบบัณฑิต, การบูชาผู้ที่ควรบูชา, การอยู่ในถิ่นที่เหมาะสม, การตั้งใจสั่งสมบุญบารมี, และการมีเป้าหมายในชีวิตที่ถูกต้อง นักศึกษาควรมีควา