หน้าหนังสือทั้งหมด

การทำสังคายนาในพระพุทธศาสนา
44
การทำสังคายนาในพระพุทธศาสนา
…ม เรียกเป็นหัวใจพระวินัยว่า อา, ปา. ม. จุ. ป. ในด้านพระสูตร ท่านเริ่มสังคายนาพระสูตรขนาดยาวก่อน คือ พรหมชาลสูตร สามัญญผลสูตร เป็นต้น สิ่งที่พระมหากัสสปะถาม คือ นิทาน บุคคล เนื้อหาแห่งพระสูตรนั้น ๆ เมื่อพร…
สังคายนาในคราวนั้นทําโดยพระอรหันต์ล้วนทั้ง 500 องค์ โดยเริ่มลงมือทำาหลังจาก พระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรินิพพานแล้วได้ 3 เดือน พระมหากัสสปเถระทำหน้าที่วิสัชนา พระวินัยและพระธรรมตามลำดับ โดยที่ประชุมกำหนดให้
การลงพรหมทัณฑ์และความแตกแยก
48
การลงพรหมทัณฑ์และความแตกแยก
งานเด่น ๆ หลังจากปฐมสังคายนาที่ท่านนำมาลงไว้ในพระไตรปิฎก คือ 1. การลงพรหมทัณฑ์แก่พระฉันนเถระ ซึ่งพระอานนท์ได้กระทำไปตาม พระพุทธดำรัส หลังจากทราบพรหมทัณฑ์แล้ว พระฉันนเถระถึงก…
งานเด่น ๆ หลังจากปฐมสังคายนาที่ท่านนำมาลงไว้ในพระไตรปิฎก คือ 1. การลงพรหมทัณฑ์แก่พระฉันนเถระ ซึ่งพระอานนท์ได้กระทำไปตาม พระพุทธดำรัส หลังจากทราบพรหมทัณฑ์แล้ว พระฉันนเถระถึงก…
ความหมายและมูลเหตุของพระสูตร
127
ความหมายและมูลเหตุของพระสูตร
…กกปัญหสูตร (ที.ม.) มังคลสูตร (ขุ.ขุ., ขุ.สุ.) พระสูตรต่าง ๆ ใน โพชฌังคสังยุต (ส.ส.) มารสังยุต (ส.ส) พรหมสังยุต (ส.ส.) 4) อัตถุปปัตติกะ ทรงแสดงตามเรื่องหรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนั้น ๆ เช่น จันทูปมสูตร …
ที่เรียกพระธรรมเทศนาและธรรมบรรยายทั้งหลายในพระสุตตันตปิฎกว่า “สูตร” พระอรรถกถาจารย์ผู้รจนาคัมภีร์สมันตปาสาทิกา อธิบายว่าเพราะมีความหมาย 6 อย่างคือ 1) เพราะบ่งถึงประโยชน์ (อตฺถาน สูจนโต) คือชี้ให้เห็น
คัมภีร์วิภังค์
177
คัมภีร์วิภังค์
…ุททกวัตถุวิภังค์ 18. ธัมมหทยวิภังค์ วิเคราะห์เรื่องรูปฌาณและอรูปฌาน วิเคราะห์เรื่องอัปปมัญญา 4 หรือ พรหมวิหาร 4 วิเคราะห์เรื่องสิกขาบท หรือ ศีล 5 วิเคราะห์เรื่อง ปฏิสัมภิทา 4 วิเคราะห์เรื่องญาณ ความรู้ 20…
เล่ม 35 วิภังค์ เป็นคัมภีร์ที่ 2 ของพระอภิธรรมปิฎกและเป็นพระไตรปิฎกเล่มที่ 35 คำว่า วิภังค์ แปลว่า การแจกแจง จำแนก แยกแยะ วิเคราะห์ คัมภีร์วิภังค์เป็นคัมภีร์ที่ วิเคราะห์ธรรมอย่างละเอียด 18 เรื่อง คื
ทุกขสมุทัยอริยสัจ
80
ทุกขสมุทัยอริยสัจ
…า คือ ความทะยานอยากได้ ภว หรือ ภพ เป็นความทะยานอยากของจิต บุคคลที่มีความเชื่อว่า การได้ไปบังเกิดเป็นพรหมจะไม่ต้องประสบกับความชราและมรณะ จะมี สภาวะคงที่เช่นนั้นตลอดไป จึงทุ่มเทชีวิตจิตใจพากเพียรเจริญฌานสมา…
…า คือ ความทะยานอยากได้ ภว หรือ ภพ เป็นความทะยานอยากของจิต บุคคลที่มีความเชื่อว่า การได้ไปบังเกิดเป็นพรหมจะไม่ต้องประสบกับความชราและมรณะ จะมี สภาวะคงที่เช่นนั้นตลอดไป จึงทุ่มเทชีวิตจิตใจพากเพียรเจริญฌานสมา…
การบรรลุอริยผลของพระโกณฑัญญะ
168
การบรรลุอริยผลของพระโกณฑัญญะ
…ั่งสอนนั้นเป็นสิ่งประเสริฐสุดจริง ยังไม่ เคยมีสมณพราหมณ์ผู้ใดในสมัยนั้นล่วงรู้มาก่อนเลย อนึ่ง การที่พรหมทั้งหลายจํานวนมากมายบรรลุโสดาปัตติผล ในขณะที่สมเด็จพระ สัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเทศนาธัมมจักกัปปวัตตนสูตร…
โกณฑัญญะกำลังมีดวงตาเห็นธรรมแล้ว ๆ” และพระบรมพุทธอุทานวาจานี้ได้กลายเป็นชื่อ ของพระโกณฑัญญะในกาลต่อมาว่า พระอัญญาโกณฑัญญเถระ อรรถาธิบายในธัมมจัก กัปปวัตตนสูตร จบลงแต่เพียงเท่านี้ พระบรมพุทธอุทานวาจาข
การเกิดขึ้นของธรรมจักร
183
การเกิดขึ้นของธรรมจักร
…ันพระผู้มีพระภาคเจ้าให้เป็นไปแล้ว ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน ใกล้เมืองพาราณสี อันสมณะ พราหมณ์ เทวดา มาร พรหม และใคร ๆ ในโลกยังให้เป็นไปไม่ได้ ดังนี้ ๆ ภุมมานํ เทวานํ สทท สุตวา จาตุมมหาราชิกา เทวา สททมนสฺสาเว …
ก็แลเมื่อเวยยากรณ์นี้ อันพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอยู่ อายสฺมโต โกณฺฑญฺญสฺส วิรช์ วีตมล์ ธมฺมจกฺขุ อุทปาทิ จักษุในธรรม อันปราศจากธุลี ปราศจากมลทิน ได้เกิดขึ้นแล้วแก่พระผู้มีอายุโกณฑัญญะ ยงฺกิญฺจํ สมุทยธม
เสียงแห่งเทวดา
184
เสียงแห่งเทวดา
…ด้ฟังเสียงของเทวดาเหล่าชั้นนิมมานรดีแล้ว ก็ยังเสียงให้บันลือลั่น ปรนิมมิตวสวตฺตีนํ เทวาน สทท สุตฺวา พรหมกายิกา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุ เทวดาเหล่าที่เกิดในหมู่พรหม ได้ฟังเสียงของเทวดาเหล่าชั้นปรนิมมิตวสวัตดีแ…
…ด้ฟังเสียงของเทวดาเหล่าชั้นนิมมานรดีแล้ว ก็ยังเสียงให้บันลือลั่น ปรนิมมิตวสวตฺตีนํ เทวาน สทท สุตฺวา พรหมกายิกา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุ เทวดาเหล่าที่เกิดในหมู่พรหม ได้ฟังเสียงของเทวดาเหล่าชั้นปรนิมมิตวสวัตดีแ…
ความเคารพในพระธรรม
20
ความเคารพในพระธรรม
…ันธ์-สมาธิขันธ์ ปัญญาขันธ์-วิมุตติขันธ์-วิมุตติญาณทัสสนขันธ์ ยิ่งกว่าตนในโลกพร้อม ทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ในหมู่สัตว์ พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทวดาและมนุษย์ ซึ่งเรา ควรสักการะเคารพแล้วอาศัยอยู่ อย่ากระนั้นเ…
2. ฟังธรรมด้วยความสงบ สำรวม ตั้งใจ 3. ไม่นั่งหลับ ไม่นั่งคุยกัน ไม่คิดฟุ้งซ่าน ขณะฟังธรรม 4. ไม่วางหนังสือธรรมะไว้ในที่ต่ำ 5. ไม่ดูหมิ่นพระธรรม 6. บอกธรรม สอนธรรม ด้วยความระมัดระวังไม่ให้ผิดพลาด เรื่อ
จริตของคนและการเปลี่ยนแปลง
81
จริตของคนและการเปลี่ยนแปลง
…ปมากในบุคคลผู้มี พุทธิจริต กัมมัฏฐานที่เหมาะกับจริต --อสุภะ 10 กายคตาสติ 1 เหมาะกับบุคคลราคจริต - - พรหมวิหาร 4 วัณณกสิณ 4 เหมาะกับบุคคลโทสจริต --อานาปานสติ เหมาะกับบุคคลโมหจริต และ วิตกจริต --อนุสติ 6 เห…
ฟังพระสัทธรรม) ปาโมช พหุลตา (ความเป็นผู้มากไปด้วยความปราโมทย์) อสถตา (ความไม่ โอ้อวด) อมายาวิตา (ความเป็นผู้ไม่มีมายา) ปสาทนี้เยสุ ฐาเนส ปสาโท (ความเลื่อมใสใน ฐานะที่ควรเลื่อมใสทั้งหลาย) ย่อมเป็นไปมา
การสรรเสริญและการนินทา
264
การสรรเสริญและการนินทา
…้แม้เพราะเหตุนี้ แม้ข้อนั้นก็ไม่มีในเราทั้งหลาย และในเราทั้งหลายก็ไม่มีข้อนั้น มหามกุฏราชวิทยาลัย, “พรหมชาลสูตร” พระสูตร และ อรรถกถาแปล ทีฆนิกาย สีลขันธวรรค เล่ม 11, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏรา…
ผู้หนึ่งปรึกษาหารือกัน เพื่อหาทางแก้ไขเป็นต้น ไม่จัดว่าเป็นการนินทา การนินทานั้นจำเพาะ พูดด้วยเจตนาประจานเท่านั้น การสรรเสริญ เป็นที่พอใจของผู้ได้รับ เพราะทําให้ใจเบิกบานมีความสุข ส่วนการ นินทาไม่มีใ