การบรรลุอริยผลของพระโกณฑัญญะ : หน้า 168/188

โกณฑัญญะกำลังมีดวงตาเห็นธรรมแล้ว ๆ” และพระบรมพุทธอุทานวาจานี้ได้กลายเป็นชื่อ ของพระโกณฑัญญะในกาลต่อมาว่า พระอัญญาโกณฑัญญเถระ อรรถาธิบายในธัมมจัก กัปปวัตตนสูตร จบลงแต่เพียงเท่านี้ พระบรมพุทธอุทานวาจาของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในวันนั้นย่อมเป็นการ ยืนยันในอริยผล เป็นพระโสดาบันบุคคลของพระโกณฑัญญะในขณะนั้นแล้ว พร้อมกันนั้นย่อม เป็นการประกาศความมหัศจรรย์แห่งสัมมาสัมโพธิญาณอันประเสริฐสุด ซึ่งพระพุทธองค์ได้ ตรัสรู้แล้วให้สัตว์ทั้งหลายได้รับทราบกันทั่วอนันตโลกธาตุ ซึ่งนอกจากจะสามารถกำจัดความ แคลงใจสงสัยของเหล่าปัญจวัคคีย์แล้ว ยังจะเป็นกำลังใจอันยิ่งใหญ่ให้นักบวชทั้ง 5 นั้น เร่ง น้อมรับและปฏิบัติตามพระธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธองค์อย่างเคร่งครัด หากจะย้อนรำลึกถึงประวัติของนักบวชโกณฑัญญะ นักศึกษาคงจะจำได้ว่า ท่านเป็น บุคคลคนเดียวกันกับโกณฑัญญพราหมณ์ ซึ่งเป็นพราหมณ์หนุ่มที่สุดในบรรดาพราหมณ์ 8 คน ผู้ทํานายลักษณะของสิทธัตถกุมาร จากเกียรติประวัติของท่านในครั้งนั้นย่อมแสดงให้เห็นว่า โกณฑัญญพราหมณ์เป็นผู้มีการศึกษาดีทั้งทางโลกและในเรื่องฌานสมาบัติ เพราะเป็นผู้เดียวที่ ทำนายว่า สิทธัตถกุมารจะได้ตรัสรู้เป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ประกอบกับการศึกษา ปฏิบัติฌานสมาบัติในช่วงเวลาประมาณเกือบ 6 ปี ที่ออกบวชตามปฏิบัติรับใช้พระสิทธัตถะนั้น โกณฑัญญพราหมณ์น่าจะได้บรรลุฌานสมาบัติขั้นสูงแล้ว ครั้นเมื่อได้รับการชี้แนะจากองค์ สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพียงช่วงเวลาสั้น ๆ ก็สามารถบรรลุอริยผลเป็นโสดาบันบุคคล ๆ ท่านแรกในพระพุทธศาสนา ทั้งยังเป็นประจักษ์พยานสนับสนุนว่า พระพุทธองค์ทรงเป็นสัมมา- สัมพุทโธ คือ ผู้ตรัสรู้เองอย่างแท้จริง และธรรมที่ทรงสั่งสอนนั้นเป็นสิ่งประเสริฐสุดจริง ยังไม่ เคยมีสมณพราหมณ์ผู้ใดในสมัยนั้นล่วงรู้มาก่อนเลย อนึ่ง การที่พรหมทั้งหลายจํานวนมากมายบรรลุโสดาปัตติผล ในขณะที่สมเด็จพระ สัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเทศนาธัมมจักกัปปวัตตนสูตรจบลงนั้น ย่อมแสดงอย่างชัดแจ้งว่า ธรรม ของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้นเป็นสิ่งประเสริฐสุดโดยแท้ไม่มีคำสั่งสอนในลัทธิใด ๆ เทียบ เท่า แม้พรหมซึ่งเป็นที่ยอมรับกันในสมัยนั้นว่าเป็นผู้ประเสริฐสุด และผู้ที่จะได้ไปบังเกิดเป็น พรหมนั้น จะต้องเคยเจริญฌานสมาบัติมาก่อน เช่นนี้ย่อมชี้ให้เห็นว่า พรหมทั้งหลายยังมิได้ เป็นอริยบุคคล ทั้งยังขาดความรู้ในเรื่องอริยมรรคอริยผล เมื่อจุติจากพรหมโลกแล้วยังจะต้อง เวียนว่ายอยู่ในวัฏสงสารอีกมิรู้จบสิ้นเช่นเดียวกับชาวโลกทั้งหลาย นอกจากจะสามารถเจริญ ฌานสมาบัติจนบรรลุกายธรรมอรหัต สามารถกำจัดอาสวกิเลสให้สูญสิ้นโดยเด็ดขาดเท่านั้น จึงจะบรรลุความหลุดพ้น บ ท ที่ 9 ป ฐ ม อ ริ ย ส า ว ก DOU 155