จริตของคนและการเปลี่ยนแปลง : หน้า 81/287

ฟังพระสัทธรรม) ปาโมช พหุลตา (ความเป็นผู้มากไปด้วยความปราโมทย์) อสถตา (ความไม่ โอ้อวด) อมายาวิตา (ความเป็นผู้ไม่มีมายา) ปสาทนี้เยสุ ฐาเนส ปสาโท (ความเลื่อมใสใน ฐานะที่ควรเลื่อมใสทั้งหลาย) ย่อมเป็นไปมากในบุคคลผู้มี สัทธาจริต --โสวจัสสตา (ความเป็นผู้ว่าง่าย) กัลยาณมิตตตา (ความเป็นผู้มีกัลยาณมิตร) โภชเน มัตตัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักประมาณในโภชนะ) สติสัมปชัญญะ (ความระลึกได้และความรู้ตัว) ชาคริยานุโยค (ความประกอบเนือง ๆ ซึ่งชาคริยธรรม คือ ไม่มักมากในการหลับ) สังเวชนียส ฐาเนสุ สังเวคะ (ความสังเวชในฐานะที่ควรสังเวช) สังวิคคัสสะ โยนิโส ปธานะ (ความเพียร โดยแยบคายแห่งบุคคลผู้มีจิตสังเวช) ย่อมเป็นไปมากในบุคคลผู้มี พุทธิจริต กัมมัฏฐานที่เหมาะกับจริต --อสุภะ 10 กายคตาสติ 1 เหมาะกับบุคคลราคจริต - - พรหมวิหาร 4 วัณณกสิณ 4 เหมาะกับบุคคลโทสจริต --อานาปานสติ เหมาะกับบุคคลโมหจริต และ วิตกจริต --อนุสติ 6 เหมาะกับบุคคลสัทธาจริต -- มรณัสสติ อุปสมานุสสติ อาหาเรปฏิกูลสัญญา จตุธาตุววัฏฐาน เหมาะกับบุคคล พุทธิจริต หมายเหตุ อรูป 4 ภูตกสิณ 4 อาโลกกสิณ อากาสกสิณ เหมาะกับบุคคลทุกจริตจริต คนเปลี่ยนกันได้ จริตของคนเราส่วนหนึ่งถ่ายทอดมาตั้งแต่ถือกำเนิด อีกส่วนหนึ่งเกิดจากอิทธิพลของ สิ่งแวดล้อม ครอบครัว สังคม การศึกษาฝึกฝนต่าง ๆ แม้ว่าจริตมนุษย์ยากต่อการเปลี่ยนแปลง อยู่ก็จริง แต่ก็สามารถเปลี่ยนได้ เช่น เมื่อต้องเผชิญกับวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ที่ถาโถมเข้ามาในชีวิต หรือได้รับการฝึกฝนอบรมโดยอาศัยหลักธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ประกอบกับการทำ สมาธิเพื่อสร้างเสริมจิตใจให้เข้มแข็งเพียงพอที่จะเปลี่ยนแปลงตนเองไม่ให้มีพฤติกรรมที่จะ พระเมธีวราภรณ์ (ยุ้ย อุปสนฺโต ป.ธ.9), ผู้เรียบเรียง, คัมภีร์วิสุทธิมรรค ฉบับแปลรักษาแก่นธรรม, (ราชบุรี : สามลดา, 2549), หน้า 110-111. 70 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2