หน้าหนังสือทั้งหมด

พจนานุกรมธรรมะสำหรับประชาชน
551
พจนานุกรมธรรมะสำหรับประชาชน
…กิเลส สัตว์ผู้ควรแก่การแนะนำสั่งสอน, สัตว์ที่พึงแนะนำได้ ผู้สั่งสอน, เป็นพระนามอย่างหนึ่งที่ใช้เรียกพระพุทธเจ้า ปัจจุบัน ใช้เรียกผู้ตั้งศาสนาโดยทั่วไป, ศิลปศาสตร์ ตำราว่าด้วยวิชาความรู้ต่างๆ อันได้มีการเรียนการส…
พจนานุกรมสำหรับหนังสือธรรมะเพื่อประชาชนนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ผู้สนใจได้ศึกษาและเรียนรู้คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับธรรมะและพระพุทธศาสนา เช่น วิมุตติ, วิมุตติญาณทัสสนะ, วิโมกข์, เวไนยสัตว์ รวมถึงคำที่สำคัญอื่
อภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวินี
10
อภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวินี
…ัมมัตถสังคหฎีกาแปล [ชื่ออภิธัมมัตถวิภาวินี] คาถาเริ่มต้น ข้าพเจ้า" ผู้ชื่อว่าสุมังคละ ขอถวายนมัสการ พระพุทธเจ้า ผู้มีพระกรุณาและพระญาณ อันหมดจดโดยพิเศษ พระธรรมอันพระสัมพุทธ เจ้าทรงบูชาแล้ว พระสงฆ์ผู้หมดกิเลส (ที…
เนื้อหานี้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวินี โดยเริ่มจากการไหว้พระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ ต่อต้านอุปสรรคทางอรรถศาสตร์ที่เป็นความเลวร้าย ข้าพเจ้าจะแสดงอรรถวรรณนาอย่างย่อเพื่อให้เข้…
คำอธิษฐานเพื่อสมเด็จพระราชสมภารเจ้า
100
คำอธิษฐานเพื่อสมเด็จพระราชสมภารเจ้า
…มโม สังโฆ ดังนี้ก็จริงอยู่ ถึง อย่างนั้น ก็ชื่อว่า เป็นอันเดียวกันโดยอรรถ เพราะไม่แยกออกจากกันไปได้ พระพุทธเจ้าตรสรู้พระ ธรรมก่อนแล้วสอนผู้อื่นให้รู้ตาม พระธรรมนั้นพระสงฆ์ได้ทรงไว้ พระสงฆ์เล่าก็เป็นสาวกของ พระพุ…
บทความนี้กล่าวถึงความศักดิ์สิทธิ์ของสมเด็จพระราชสมภารเจ้าและอธิษฐานเพื่อความเจริญรุ่งเรืองและความสุขของพระองค์ รวมถึงการปกครองสยามรัฐและความบริสุทธิ์ของพระรัตนตรัย การบริหารราชการให้ปราศจากภัยและการได
มัตตัญญุตาและโภคทรัพย์ในพระพุทธศาสนา
273
มัตตัญญุตาและโภคทรัพย์ในพระพุทธศาสนา
…วงก็ดี ด้วยชิงก็ดี ด้วยใช้อำนาจก็ดี ด้วยอาการอื่น ๆ อีกก็ดี เช่นนี้ ชื่อว่า แสวงหาไม่สมควร, บัณฑิตมีพระพุทธเจ้าเป็นอาทิ ติเตียน ว่า เป็นการงานเป็นไปกับด้วยโทษ ไม่ยังประโยชน์ให้เกิดแก่บุคคลผู้ประกอบ ความแสวงหาโดย…
เนื้อหานี้พูดถึงหลักการมัตตัญญุตา หรือตารางรู้จักประมาณ ซึ่งเป็นคุณธรรมที่สำคัญในการดำเนินชีวิต โดยเฉพาะในเรื่องของโภคทรัพย์ การรู้จักประมาณใน การแสวงหา การถือครอง และการใช้จ่ายจะทำให้บุคคลสามารถอยู่ใ
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒: บทเรียนการแปล
7
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒: บทเรียนการแปล
…น ตุฏฺโฐ ๑๒๕. ทาริกา นาย นิมุคคา ๑๓๐. สปปิสฺส ภาชนํ ภินน์, ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นมคธ ๑๓๑. พระพุทธเจ้า เกิดขึ้นแล้ว ในโลก ๑๓๒. ธรรม ตั้งอยู่แล้ว ในสันดาน ของสัตบุรุษ ท. ๑๓๓. พระผู้มีพระภาค ถึงแล้ว ซึ่งก…
…ปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ โดยมีการนำเสนอข้อความที่สื่อถึงปรัชญาและหลักการสืบค้น ในส่วนของประโยคที่เกี่ยวกับพระพุทธเจ้าและธรรมชาติของสัตบุรุษ พร้อมทั้งมุ่งเน้นถึงความสำคัญของการแปลเป็นมคธ เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจในเนื้…
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 14
16
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 14
…ฺเตน ปริวาเรน อาราม คนติ ๒๔๐. พราหมณา ภิกฺขาย นคร ปวิสนฺติ ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นมคธ ๒๔๑. พระพุทธเจ้า แสดง ซึ่งธรรม เพื่อประโยชน์ เพื่อสุข แห่ง ชน ท. ๒๔๒. ชน ท. ใด ปฏิบัติ โดยเคารพ, ชน ท. นั้น พ้น จากท…
ในหน้าที่ 14 ของอุภัยพากยปริวัตน์ มีการนำเสนอหลักธรรมของพระพุทธเจ้าเช่น การปฏิบัติธรรมเพื่อประโยชน์สุขของชน ท. ที่อยู่ในสังคม การรักษาศีลและการหลีกเลี่ยงบาปก็มีความสำค…
การแปลประโยคในมคธ
35
การแปลประโยคในมคธ
… ศาสดา เป็นผู้ อันท่าน ตรัสถามแล้ว ว่า "แน่ะคฤหบดี ก็ ทาน ในตระกูล อันท่าน ยังให้อยู่หรือ ? ทูลว่า "พระพุทธเจ้า ข้า ขอรับ, ก็แต่ว่า ข้าพระพุทธเจ้า ไม่อาจ เพื่อจะทำ ให้เป็นของประณีต." ๔๐๕. พระศาสดา เมื่อทรงแสดง แ…
บทความนี้กล่าวถึงการแปลประโยคต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับคำสอนของพระพุทธเจ้าในเรื่องของการให้ทานและสำคัญของจิตใจที่ประณีตเมื่อทำบุญ ผ่านการสนทนาของอนาถปิณฑิกะและพระศาสดา ตลอดจน…
บำไว้อานสมาธิ: การวิเคราะห์ความหมายของปัญญา
14
บำไว้อานสมาธิ: การวิเคราะห์ความหมายของปัญญา
…ยะ แน่ ถึง แม้จะแปลเป็นรูปสมาธิอื่นไปก็ไม่ผิดเหมาสนนี้ เช่นว่า พุทธรตน ควรแปลเป็นรูปสมาธิว่า คตนะคือพระพุทธเจ้า จะเปล่า พระพุทธเจ้า เป็นตนะ ให้เป็นวิสดุตรปรกติพอจะได้ แต่ผิดนิยมอยู่ที่ลงค เฉพาะก็นับสภาวะบังคับกั…
เนื้อหาบทนี้อธิบายเกี่ยวกับบำไว้อานสมาธิ โดยมีการวิเคราะห์ความหมายของคำว่า 'ปัญญา' ในบริบทของสมาธิ ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับแนวคิดต่างๆ ด้วยการเปรียบเทียบกับสมาธิรูปแบบอื่นๆ บทนี้ยังสำรวจคำศัพท์และความหม
ความเข้าใจเกี่ยวกับทุกข์ในธรรมะ
186
ความเข้าใจเกี่ยวกับทุกข์ในธรรมะ
… ยโด จิตติ ๆ เป่า ๆ โอ่อุ โมมโนยอมมีขันจิต และย้ างนำความลำบากกายมา ให้ด้วย เหตุใด เพราะเหตุนี้นั่น พระพุทธเจ้า ทั้งหลายปราศจากโมมณ์ จึงสัตย์โมม้ันว่ามัน ทุกข์ นี่เป็นวิญาณฉัยในโมม้ัน [อุปลายาส] โทธะ อนความทุกข์…
…้อหาในบทนี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับทุกข์ที่มนุษย์ประสบและเหตุผลที่ทำให้เกิดทุกข์ โดยอ้างถึงคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งยืนยันว่าทุกข์มีอยู่จริงและมีกลไกซับซ้อนที่ทำให้เกิดความทุกข์ในแต่ละบุคคล โดยอธิบายถึงกระบวนการ…
การวิเคราะห์ธาตุในบาลี
112
การวิเคราะห์ธาตุในบาลี
…ามอเลอย ใช้เป็นนามเกิดบ้างมัน เช่น พุทธโธ แปลว่า รู้แล้วรู้ ธาตุ ในความรู้ ถ้าใช้เป็นนามเกิด แปลว่า พระพุทธเจ้า 1 ก็คือ ท่าน ผู้รับนเอง หรือว่า คต การเดิน จิต การยืน เป็นต้น ที่มัก ปรากฏอยู่หลายแห่ง ก็เพราะท่านใ…
…ารพิจารณาในบริบทต่าง ๆ โดยมีตัวอย่างที่ชัดเจนเกี่ยวกับการใช้ธาตุในการสร้างความเข้าใจในหลักธรรม เช่น พระพุทธเจ้าและการปฏิบัติในชีวิตประจำวัน เนื้อหายังชี้ให้เห็นถึงการใช้ธาตุในคัมมธาตุและสัมมธาตุ ที่มีความสำคัญต่…
ประโยค - อธิบายความสัมพันธ์ เล่ม ๑ - หน้า 128
131
ประโยค - อธิบายความสัมพันธ์ เล่ม ๑ - หน้า 128
…สนาที่เป็นชื่อ มีสัญญาโศกา หรือหนามวากนิบาต กำลังอยู่ในอัฐิ อุ:- โคตมา นาม พุฑโธ. [ วิสุทธ. ๑/๗๙ ] พระพุทธเจ้า ทรงพระนามว่าโคดมะ. อนุปิย นาม มูลานัน นิคม. [ เทวทต. ๑/๑๓๐ ] นิคม ของมัลละ ท. ชื่อว่าอนุปโยะ. ลิขวจ…
ในหน้านี้มีการอธิบายถึงความสัมพันธ์และคำสอนจากพระพุทธเจ้าและหลักธรรมที่สำคัญ สาระสำคัญครอบคลุมถึงสัญญาวิสนาที่เชื่อมโยงกับความหมายและประวัติศาสตร์ในพระพุทธศา…
การอธิบายอริยสัจในพุทธศาสนา
6
การอธิบายอริยสัจในพุทธศาสนา
…เอว ศพัทธ์ อันเป็นอาวาธินดะ เพื่อจะห้ามเนื้อความอื่นเสีย เพราะตนะมีมากนิด แต่ในที่นี้ ได้รถพิเศษว่า พระพุทธเจ้า พิงราบดุ. ดังต่อไปนี้ : อ. ที่ ๑ ทุกข์ อริยสุข จิ, ทุกขสุข โย อริยสุข, ทุกนิโรธ โค คี, ทุกนิรีโรคา…
…โยงระหว่างทุกข์และอริยสุข ทำให้เห็นภาพชัดเจนว่าอริยสัจนั้นมีความสำคัญอย่างไรในชีวิตและในการเรียนรู้ พระพุทธเจ้าได้ตั้งไว้ว่าแต่ละบทของอริยสัจนั้นมีความหมายเชิงลึก และการใช้วิสาสลากีก็ช่วยในการทำความเข้าใจให้ชัดเ…
ประโยค - อธิบายความสัมพันธ์ เล่ม ๒ - หน้า ๕๓
54
ประโยค - อธิบายความสัมพันธ์ เล่ม ๒ - หน้า ๕๓
…ในบท ดู ปัจจัย นัน อู:- กมมวาจก พุทธา จานาม น สุกาา สเณอาเรฺฺติ [จตุปฎลุต- เถร ๑/๑๙ ] กิธรรมวา ควา พระพุทธเจ้า. อันคนโอ้อวดไม่อาจเพื่อให้ทรงโปรดปราน " พุทธา จุดกมม ใน สุกาา สุกา กรีบาก กมมวาจก พุทธา ปิ่น น สุกค…
…าว่าเป็นประธานในประโยค รวมถึงการศึกษาความสัมพันธ์ของคำต่างๆ ในภาษากรีก เช่น การใช้ประโยคที่นำเสนอถึงพระพุทธเจ้าและเอกอันคน. เนื้อหายังศึกษาการใช้งานและบทบาทของกรรมในภาษา เพื่อให้เข้าใจถึงโครงสร้างทางภาษาและการนำ…
พระพุทธเจ้าและพระธรรม
219
พระพุทธเจ้าและพระธรรม
…ินนาม ลายสมณสุโฒ ปาเตวิโส อุกูณิสุตา ปาฏมุนิสุโฒ สายวิสสาส ถิณิสุสตู [ม.ม. โพิราษฐุมาร. ๑๑/๔๙๔] "โอ พระพุทธเจ้า, โอ พระธรรม, โอ ความที่พระธรรม อันพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว, ในเพราะพระพุทธเจ้า ในเพราะพระธรรม ในเพราะ…
เนื้อหากล่าวถึงความอานุภาพของสมณะและพระพุทธเจ้า รวมถึงความสำคัญของพระธรรมนั้นๆ ภายในพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างคำสอนและประโยชน์จากการเรียนรู้หลักธรรม เ…
การวิเคราะห์โดยใช้ เปรียญธรรมตรี
70
การวิเคราะห์โดยใช้ เปรียญธรรมตรี
… เอว ศัพท์ ในวิสัยวิเคราะห์ และ คำแปลว่า " คือ " ซึ่งมีในระหว่างศัพท์ทั้ง 2 เช่น พุทธธรณี รัตนะ คือ พระพุทธเจ้า. [อ. น.] a. ปญญาบุญโชติ แปลว่าอย่างไรได้บ้าง? เป็นคุณนาม เป็นสมาสอะไร ? จงวิเคราะห์คำดู. ข. ปญญาบ…
ในบทนี้มีการวิเคราะห์คำศัพท์และคุณนามจากหลักธรรมเช่น ปัญญาบุญโชติ และกรรมธรรมต่าง ๆ โดยมุ่งเน้นที่การเข้าใจความหมายและการประยุกต์ใช้ในบริบทปัญญา. คัมภีรสมาสา ได้ถูกอธิบายถึงลักษณะต่าง ๆ ของศัพท์ที่เกี
หลักการแปลและวิเคราะห์นามในพระไตรปิฎก
181
หลักการแปลและวิเคราะห์นามในพระไตรปิฎก
…เดียว จะต้องระวังให้มากในการแปล. [ อ. น. . ] อ. ยาโก เป็นชื่อของสักการะ เป็นสารณะอะไร ? เป็นชื่อของ พระพุทธเจ้า เป็นสารณะอะไร ? ดังวิเคราะห์มุดดู อ. เป็นชื่อของสักการะ เป็น กรณสารณะ วิกระยะว่า ชติฑ โพธิยาโก.[ ๒๔…
บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์และการแปลนามในพระไตรปิฎก โดยเน้นถึงความสำคัญของการจับคู่สพนามและนามอย่างถูกต้อง โดยเสนอวิธีการแตกต่างในการใช้คำเฉพาะ เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ชัดเจนเกี่ยวกับสารณะและกรณสาร
ความงามในศาสนา
227
ความงามในศาสนา
…รรจง มีความงามในที่สุด ด้วยผลและพระนิพพาน * อีกอย่างหนึ่ง มีความงามในเบื้องต้น ด้วยความตรงสู่จักของ พระพุทธเจ้า มีความงามในท่ามกลาง ด้วยความเป็นธรรมดิแห่ง พระธรรม มีความงามในที่สุด ด้วยการปฏิบัติของพระสงฆ์ อีกอย…
เนื้อหานี้พูดถึงความงามในศาสนธรรมนับตั้งแต่เบื้องต้นจนถึงที่สุด โดยมีความงามที่แสดงถึงความดีงามในพระธรรมและการปฏิบัติของพระสงฆ์ สิ่งเหล่านี้มีอิทธิพลต่อวิถีชีวิตและการปฏิบัติในศาสตร์แห่งพระพุทธศาสนา ค
ปฐมสัมผัสภาค ๑
230
ปฐมสัมผัสภาค ๑
…าะไม่มีความมุ่งหมายโลกามติ เรียกว่าพรหมธรรม์ เพราะเป็นวิบากของท่านผู้ใหญ่ โดยอเนจว่าผู้ประเสริฐ คือ พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระพุทธสาวก แม้เพราะนั่น สมเด็จพระผู้มพระภาคเจ้าพระองค์นั้น จึงกล่าวได้ว่า " ท…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้า รวมถึงความหมายและความงามของธรรมที่ทรงสอน อรรถและพยชนะที่แตกต่างกันไปตามการปฏิบัติ และความคิดเห็นเกี…
การบรรพชาและอุปสมบทของสุภนนั่นกัลบทธนบุตร
12
การบรรพชาและอุปสมบทของสุภนนั่นกัลบทธนบุตร
…ษุ! ถ้เช่นนั้น เธอจงให้สุภนั่นบรรพชาและอุปสมบทเถิด.” ภิญญูนั้น นับรับแต่พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ดีละ พระพุทธเจ้า!” แล้ว ได้สุภนั่นกัลบทธนบุตร ที่พระชนม์จากประทานเป็นสักธีวิหาก ให้บรรพชาและอุปสมบทแล้ว เพราะเหตุนี้…
ในเหตุการณ์นี้, สุภนั่นกัลบทธนบุตรได้รับบรรพชาและอุปสมบทภายใต้การแนะนำของพระผู้มีพระภาคเจ้า พระอุบาสเถรได้กล่าวถึงกระบวนการนี้ว่าเป็นการนำเสนอของพระบาลี ซึ่งมีความสำคัญต่อการศึกษาและวิจารณ์ในสายพระธรร
ความเข้าใจในบทพระธรรมคำสอนภาค ๒
105
ความเข้าใจในบทพระธรรมคำสอนภาค ๒
…ต่ผังกราวินิจฉัยโดยขนังนี้- ตั้งแต่ต้นไป ๑๘ บาท เหล่านี้ คือ :- พุทธ์ ปัจจุบญูยย์ บ้านเจ้าพังบอกคืน พระพุทธเจ้า ธมมุ "" "" พระธรรม สุมุ "" "" พระสงฆ์ ศิกขุ "" "" ศิลาขา วิณุ "" "" วิญญาณ ปฏิโมกข์ "" "" ปฏิโมกข์ …
บทความนี้วิเคราะห์แนวคิดจากบทพระธรรมคำสอน โดยเฉพาะองค์ประกอบในคำว่า 'เอวมิ' และการทำให้แจ้งความเป็นผู้ทรงพล รวมถึงการไม่มีการบอกศิลาขา บทพระธรรมที่กล่าวถึงความสำคัญของพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ ในการส