ห้า-ส่วน-ธรรม-กาย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 55 / 172

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 113 ชื่อว่าทวาร ในทวารสังคหะ มี 5 อย่าง คือ จักขุทวาร ๑ โสต- ทวาร ๑ มานทวาร ๑ ชิวหาทวาร ๑ กายทวาร ๑ มโนทวาร ๑ ฯ บรรดาทวารเหล่านั้น จักข

บทความนี้นำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับทวารทั้งห้าตามอภิธัมมัตถสังคหะ ได้แก่ จักขุทวาร, โสตทวาร, มานทวาร, ชิวหาทวาร, กายทวาร, และมโนทวาร โดยอธิบายถึงการเกิดของจิต ๔๖ ภายใต้ปัญจทวารและทวารวินิมุตจิตที่มีงาน

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 115 เป็นต้น มีอารมณ์ได้เฉพาะอย่างหนึ่ง ๆ มีรูปเป็นต้นตามลำดับ ส่วน มโนธาตุ ๓ มีอารมณ์ทั้ง ๕ อย่าง มีรูปเป็นต้น ฯ กามาวจรวิบากจิต ที่เหล

ในเนื้อหาของอภิธัมมัตถสังคหะบาลีกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ โดยเฉพาะความหมายของจิตในประเภทต่าง ๆ เช่น กามาวจรวิบากจิต อกุศลจิต และกามาวจรกิริยาจิต ซึ่งมีอารมณ์ได้ทั้งสิ้น เว้นแต่โลกุตตระ ส

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 198 อารมณ์ที่ตนถือเอาแล้วอย่างนั้น ในลำดับจุติจิตนั้นนั่นแล อันสังขาร ซึ่งถูกอวิชชานิสัยห้อมล้อมแล้ว มีตัณหานุสัยเป็นมูลรากให้เกิดอยู่ต

ในหน้าที่ 198 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี ได้กล่าวถึงอารมณ์ที่เกิดขึ้นในจุติจิตที่ถูกอวิชชาห้อมล้อมและมีตัณหานุสัยเป็นรากฐาน อธิบายเกี่ยวกับการเกิดและการตายโดยอ้างอิงถึงอารมณ์ที่เป็นปัจจุบันและอดีตที่สัมพั

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 208 พระอนาคามีและพระอรหันต์ในชั้นสุทธาวาสนั้น เป็นอันท่านอาจารย์ กล่าวไว้แล้ว ฯ บทว่า เสสฏฐานสุ ความว่า พระอริยาเจ้าทั้งหลาย และแม้ผู้ท

ในบทนี้เนื้อหาเกี่ยวกับพระอนาคามีและพระอรหันต์ในชั้นสุทธาวาส โดยอาจารย์ได้กล่าวถึงสถานที่ต่าง ๆ ที่พระอริยเจ้าและผู้มิใช่พระอริยเจ้าได้รับการเกิดในแต่ละภพ รวมถึงการอธิบายการเกิดของสัตว์ที่มีอาการบกพร่

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 216 บรรดาครุกรรมเป็นต้นเหล่านั้น จะเป็นกุศลกรรมหรืออกุศล กรรมก็ตามที บรรดาครุกรรมและไม่ใช่ครุกรรม กรรมมีการฆ่า มารดาเป็นต้น จัดเป็นครุก

เนื้อหาเกี่ยวกับการเรียนรู้และวิเคราะห์กรรมประเภทต่าง ๆ ในอภิธัมมัตถ โดยเฉพาะครุกรรม ซึ่งแบ่งออกเป็นกุศลกรรมและอกุศลกรรม รวมถึงการให้ผลที่เกิดจากกรรม โดยเฉพาะกรรมที่ทำในช่วงเวลาจวนตาย หรืออาสันนกรรม เ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 252 ไปสู่อารมณ์ที่มีโทษปิดไว้บ้าง และส่ง (วิญญาณ) ไปสู่อารมณ์บ้าง แก่พวกสัตว์ ผู้เกิดในอบาย อวิชชาและตัณหานุสัยที่ ยังละไม่ได้ ของเหล่า

เนื้อหาในหน้า 252 กล่าวถึงการเชื่อมโยงระหว่างอารมณ์ โทษ และการเดินทางของวิญญาณในอภิธรรม การกล่าวถึงการเกิดใหม่ของสัตว์ที่มีอวิชชาและตัณหา รวมถึงความสำคัญของใจที่เป็นหัวหน้าในการเกิดเป็นหลักฐานของธรรมท

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 279 วาจานั้น ๆ ในวิญญัติทั้ง ๒ นั้น วิการแห่งวาโยธาตุซึ่งมีจิตยังความ คิดที่จะก้าวไปข้างหน้าเป็นต้นให้เกิดเป็นสมุฏฐาน ที่เป็นเหตุทำร่วม

เนื้อหาในหน้า 279 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา กล่าวถึงการเคลื่อนไหวของวิญญัติที่เกิดจากวาโยธาตุ ซึ่งมีจิตเป็นตัวขับเคลื่อน และความสัมพันธ์ระหว่างการเคลื่อนไหวของการดำเนินการกายและก

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 291 ตรัสว่า ปรากฏ เพราะฉะนั้น ฐิติขณะ แห่งจิตจึงไม่ปรากฏในบาลี แม้ความไม่มี ในพระอภิธรรม ก็เป็นอันห้ามไว้โดย ประการทั้งปวง ความบังเกิดแ

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์ทางอภิธรรมในบาลี ซึ่งเจาะลึกไปถึงวิธีการทำความเข้าใจเกี่ยวกับ ฐิติขณะแห่งจิตและการเกิด-ดับของทุกขสัจ-สมุทัยสัจ การอภิปรายข้อขัดแย้งจากอาจารย์ท่านหนึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญในอภ

1 ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 376 ด้วยอำนาจแห่งการไม่เข้าถึงความดับหมด ชื่ออวิคตปัจจัย ฯ แม้เมื่อ ไม่มีความแปลกกันแห่งธรรมของปัจจัยทั้ง ๒ นั้น บัณฑิตก็พึงทราบ ความ

เนื้อหาในหน้านี้นำเสนอความเข้าใจในธรรมและปัจจัยที่มีความแตกต่างกัน โดยเฉพาะการมีอัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัย บัณฑิตต้องทำให้เกิดสุตมยญาณและภาวนายญาณ เพื่อเข้าใจความพิเศษในปัจจัยที่ตรัสไว้ในพระธรรม ่การพั

ๆ l ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 421 ที่เป็นบาทเป็นต้นนั้น ฌานที่เป็นบาท เป็นอดีตเท่านั้น กายเป็นปัจจุบัน อารมณ์นอกนั้นมีรูปเป็นต้น เป็นปัจจุบันบ้าง เป็นอนาคตบ้าง ฯ

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ในอภิธัมมาฯ โดยเฉพาะในเรื่องของปรจิตตวิชชาที่ประกอบด้วยจิตในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต การวิเคราะห์และการตีความจากพระอาจารย์หลายท่านเกี่ยวกับความหมายของจ

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ៧២ อุบายโกศลนั้น คือความเป็นผู้ฉลาดในอุบายสำหรับประกอบกิจนั้น ๆ มีวิภาคเป็น ๒ ประการ คือ อายโกศล ความเป็นฉลาดรอบรู้ เหตุเป็นเครื่องเจริญ ๑ อบายโกศล ความเป็นผ

เนื้อหาว่าด้วยความฉลาดในการประกอบกิจการและการใช้กลยุทธ์ที่ดีกว่าในการจัดการปัญหา จากเรื่องราวในมหาปริพพานสูตร การแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการอนุรักษ์พระสารีริกธาตุโดยไม่แจกจ่ายก่อนให้ระวังภัย และกระบ

(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) เย ต์ กต์ สุวิทิต ทินฺนํ ปุญฺญผล มยา ๔๘ สัตว์เหล่าใดทราบชัดว่า เราได้บำเพ็ญกุศลนั้นแล้ว เราขอให้ผลบุญแก่สัตว์เหล่านั้น ให้เป็นผู้มีส่วน ด้วยกัน เย จ ตตฺถ น ช

บทความนี้กล่าวถึงการแผ่เมตตาที่มีต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอ้างอิงถึงความเมตตาของสมเด็จพระเจ้าแผ่นดิน และการบำเพ็ญกุศลเพื่อให้สัตว์ได้รับผลบุญและโภชนาหารที่เพียบพร้อม การแผ่เมตตานั้นแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ท

สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๑๕๐ มีในคุณของมารดาบิดา ดังที่มีพระพุทธภาษิตตรัสไว้ว่า พรหมาติ มาตาปิตโร มารดาบิดาเป็นพรหมของบุตรทั้งหลาย สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ได้ทรงปฏิบัติ

เนื้อหานี้กล่าวถึงบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชในด้านโภควัฑฒนธรรมซึ่งมีพระมหากรุณาธิคุณต่อประชาชนและประเทศชาติ โดยมีการอธิบายถึงพละกำลังทั้ง 5 ประการที่เกี่ยวข้องกับการปกครองและการดำรงอยู่

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ความเป็นคนฉลาดรอบรู้เหตุเป็นเครื่องเสื่อม ๑ ๒๖๓ ครั้งเมื่อ คุณข้อนี้มีในท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นย่อมเข้าใจที่จะ ประกอบกิจไม่ให้อากูล ยังประโยชน์ตนประโยชน์ท่านให้สำ

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของความฉลาดและการตัดสินใจที่ถูกต้องในสถานการณ์ที่มีภัย จากกรณีศึกษาของคณะมัลลกษัตริย์ในกุสินารา ที่ไม่แจกพระสารีริกธาตุให้กับทูตจากหลายพระนครทันที โดยมีการแบ่งปันเป็นสี่ส่วนเพื

ประโยค๑ - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 145 ศัพท์ที่ลง ตม ปัจจัย อย่างนี้ ปาปตโม เป็นบาปที่สุด, ปณฺฑิตตโม เป็นบัณฑิตที่สุด, หีนตโม เลวที่สุด, ปณีตตโม ประณีตที่สุด ศัพท์ที่ลง อิสสก ปัจจั

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะการใช้ปัจจัยต่างๆ เช่น ตม, อิสสก, อึย และ อิฏฐ เพื่อสร้างคำคุณศัพท์และอภิวิเสสคุณศัพท์ เช่น ปาปตโม และ ปาปิสสโก รวมถึงการแสดงคำวิเคราะห์ในบริบทต่างๆ ผล

คำชี้แจง (พิมพ์ครั้งที่ ๒๑/๒๕๕๐) หนังสือบาลีไวยากรณ์ อาขยาต และ กิตก์ เมื่อพิมพ์ครั้งที่ ๑๕/๒๔๗๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ญาณวร เจริญ ป. เอก) วัดเทพศิรินทร์ กรรมการมหามกุฏราชวิทยาลัย ได้ชำระศัพท์และ อั

คำชี้แจงนี้กล่าวถึงการพิมพ์หนังสือบาลีไวยากรณ์เป็นครั้งที่ 21 ในปี 2550 โดยมีการปรับปรุงศัพท์และอักษรให้ถูกต้องเพื่อให้สอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาที่ใช้ในยุคนั้น การพิมพ์ครั้งนี้ยังคงรักษาอักขรวิธีที่

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 34 ส่วน ท. ๒. จึงเก็บไว้ ซึ่งส่วน ที่ ๔ ด้วยคิดว่า "เมื่อ อันตราย เกิดขึ้น เรา จักได้บริโภค." ๒๑. นามนามที่ออกจากกิริยา เช่น กรณี ความทำ คมน์ ความไป เป็

ในส่วนนี้ของอุภัยพากยปริวัตน์ จะกล่าวถึงการใช้กิริยาและนามในทางพระพุทธศาสนา พร้อมกับการวิเคราะห์ความหมายและการแปลบทเรียนที่สำคัญ การเข้าใจศัพท์กรรมและกฎเกณฑ์ในการใช้ภาษาจึงเป็นสิ่งที่ผู้เรียนต้องศึกษา

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 6 พร้อมเพื่อวิสุทธิแห่งสัตว์ทั้งหลาย ฯลฯ เพื่อ เพื่อทำให้แจ้งซึ่งพระ นิพพาน นี้คืออะไร คือสติปัฏฐาน๔" " แม้ในโพธิปักขิยธรรมอื่น มีสัมมัปปธานเป็นต้น ก็นัย

บทความนี้เสนอการวิเคราะห์เรื่องการตั้งอยู่ในศีลและปัญญา โดยอธิบายความหมายของคำว่า 'นโร' และ 'ภิกษุ' ในบริบทของพระคาถาวิสุทธิมรรค ซึ่งอภิปรายถึงลักษณะทั่วไปของสัตว์หรือมนุษย์ที่มีความชาญฉลาด และการลงรา

อุปปนฺโน แปลว่า ปฏิบัติจนถึง ส่วน สมนฺนาคโต เป็นศัพท์เดียวรวบท้าย

ส่วน สมมตวาน โยนิโส ในอรรถกถาสติปัฏฐานเป็น ยถาภูติ วิปสฺส