ห้า-ส่วน-ธรรม-กาย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 56 / 177

Bsumaประช เหตุอย่างเดียวกันแต่ได้ผลต่างกัน ๔๐๖ พระองค์เดียว และทรงเลี้ยงหลานอีกพระองค์หนึ่ง เมื่อ พระราชธิดาและพระราชภาคิไนยเจริญเติบโตขึ้น ต่างมีพระทัย ปฏิพัทธ์ต่อกัน พระราชาจึงตรัสเรียกอำมาตย์พลางรั

ในเรื่องนี้พระราชามีความตั้งใจที่จะยกราชสมบัติให้หลาน แต่มีการวางแผนเพื่อให้ทั้งสองพระองค์สามารถเป็นเจ้าของราชสมบัติในพระนครได้ โดยใช้กลอุบายและการปรึกษาหารือกับอำมาตย์เพื่อแยกพระราชธิดาและพระราชภาคิไ

ธรรมะเพื่อประชา เป็นใหญ่ด้วยธรรม ៤២៩ บริวาร ได้บรรลุถึงสมบัติใหญ่ ได้เป็นราชาแห่งสัตว์มีเขี้ยวงา ทั้งปวง ฉันใด ในหมู่มนุษย์ผู้ใดมีบริวารมาก ผู้นั้นชื่อว่าเป็นใหญ่ ในบริวารเหล่านั้น ดุจสุนัขจิ้งจอกได้เ

ในบทความนี้เน้นความสำคัญของการเป็นผู้นำที่มีความดีและปัญญา การใช้อำนาจในการทำความดีเป็นประโยชน์ต่อส่วนรวม โดยยกตัวอย่างสุนัขจิ้งจอกที่เป็นใหญ่แต่หากขาดการใฝ่ดีจะนำไปสู่ความพินาศ การทำความดี เช่น การให

Dsuem ประชาช ดำรงตน บนหนทางสู่สวรรค์ ๕๐๓ สหายทั้ง ๓๓ คนได้ปรึกษากันว่า จะสร้างศาลาเป็นที่พักถาวร สำหรับมหาชนตรงทางสี่แยก จึงสั่งให้หาช่างมา แล้วเริ่มสร้าง ศาลาหลังใหญ่ มฆมาณพมีภรรยา 4 คน คือ นางสุชาดา

เรื่องราวนี้เล่าถึงการปรึกษาร่วมกันของสหาย 33 คนในการสร้างศาลาเป็นที่พักถาวรที่สี่แยก โดยมีผู้หญิง 4 คนที่มีบทบาทสำคัญในการช่วยสร้างศาลาซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ส่วนเพื่อให้บุคคลต่างๆ ได้ใช้ประโยชน์และมีส่วน

ธรรมะเรll อานิสงส์ถวายสังฆาราม ๒๓ *เรื่องมีอยู่ว่า ในแสนกัป นับแต่ภัทรกัปนี้ พระบรม ศาสดาทรงพระนามว่า ปทุมุตตระ ได้อุบัติขึ้นในโลก ทุกครั้งที่ ทรงยกพระบาทเพื่อจะเหยียบลงบนแผ่นดิน ดอกใหญ่ก็ชาแรกแผ่นดิน

เนื้อหาถึงพระบรมศาสดาปทุมุตตระที่มีพระลักษณะเด่นและความสำคัญของการถวายสังฆาราม โดยเน้นความศรัทธาของสุมนกุมารที่เข้ามาฟังธรรมและความสัมพันธ์กับพระบรมศาสดา รวมถึงการแสดงออกถึงความเคารพต่อพระพุทธศาสนา

ธรรมะเรll อานิสงส์ถวายภัตตาหาร ๓๖๗ ประมุขของพสกนิกร สมุทรสาครเป็นประมุขของแม่น้ำทุกสาย ดวงจันทร์ฉายสว่างไสวกว่าหมู่ดาวในท้องนภากาศ ดวงภาณุ มาศเป็นเลิศกว่าบรรดาวัตถุธาตุที่นำความร้อนทั้งหมด ส่วน พระสงฆ

การถวายภัตตาหารแก่พระสงฆ์มีอานิสงส์อันยิ่งใหญ่ พระสงฆ์เป็นเนื้อนาบุญที่ช่วยทำให้ผู้ทำบุญได้รับผลบุญติดตัวไปจนถึงพระนิพพาน โดยการถวายภัตตาหารเป็นการสนับสนุนการทำความบริสุทธิ์และส่งเสริมพระสงฆ์ในการประพ

เจริญวิทยาของตน. ประโยคด - บาลีไวยกรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 11 พยัญชนะแบ่งเป็น ๒ ตามที่มีเสียงก้องและไม่ก้อง, พยัญชนะที่มี เสียงก้อง เรียกว่าโฆสะ ที่มีเสียง ไม่ก้อง เรียกว่าอโฆสะ พยัญชนะที่ ๑

บทความนี้สำรวจการแบ่งประเภทพยัญชนะในไวยกรณ์บาลีออกเป็นโฆสะและอโฆสะ โดยอธิบายเสียงและการอ่านตามวิธีบาลีและสันสกฤต รวมถึงการจำแนกพยัญชนะตามเสียงหย่อนและหนัก อย่างมีระเบียบในการจัดกลุ่มเพื่อการศึกษาที่เข

ประโยค๑ - บาลีไวยกรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 15 กระนั้น พยัญชนะที่เป็นโฆสะเสียงหนักกว่า พยัญชนะที่เป็นอโฆสะ เสียงเบา จำจะต้องเรียงพยัญชนะที่ที่มีเสียงเบาก่อน เรียงพยัญชนะที่ มีเสียงหนักไว้ภายหลั

การศึกษาเกี่ยวกับพยัญชนะในบาลีไวยกรณ์ แบ่งออกเป็นโฆสะและอโฆสะ โดยในที่นี้ได้กล่าวถึงหลักการในการเรียงลำดับเสียงเบาและเสียงหนัก พร้อมทั้งการวิจารณ์เกี่ยวกับตำแหน่งการจัดเรียง เช่นที่ตัว ห ที่ส่วนโฆสะ อ

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ สมัญญาภิธานและสนธิ - หน้าที่ 25 เป็น ปุลลิงค์, ส-ลักขณา เป็น สลุลกฺขณา เป็นต้น, ถ้าสระอยู่ เบื้องปลาย แปลงนิคคหิตเป็น ม และ ท ดังนี้ ตอห์ เป็น ตมห พรูมิ พฺราหฺมณ์, เอต-อโวจ เป็น เ

เอกสารนี้ให้ความรู้เกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์ โดยกล่าวถึงการแปลงคำในภาษา รวมถึงการทำสนธิในบาลี และการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของนิคคหิต โดยเน้นความสำคัญของการรักษารูปแบบคำในบาลีให้คงเดิม และการทำสนธิที่แตกต่างจากส

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 34 จิตที่เป็นปฏิปักษ์ต่อกุศลจิต ชื่อว่าอกุศล ดุจชนผู้เป็นปฏิปักษ์ต่อ มิตร ชื่ออบัตร ฉะนั้น ๆ อนึ่ง พึงทราบความเป็นคู่ปรับกันโดยความ ที่

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับจิตที่เป็นปฏิปักษ์ต่อกุศลจิตซึ่งเรียกว่าอกุศล โดยเปรียบเทียบเหมือนชนที่เป็นคู่ปรับกับมิตรและอธิบายถึงการจำแนกประเภทของอกุศลจิตที่มี 12 ประเภท เน้นความแตกต่างของมูลและอาการของจ

* ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 109 อธิธัมมัตถสังคหบาลีแปล ปริเฉทที่ ๓ ชื่อปกิณณกสังคหะ [สังคหาคาถา] ธรรมคือจิตและเจตสิก ๕๓ อย่าง ประกอบกัน สมควรแก่การประกอบ โดยสภาพ

บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์อภิธัมมัตถสังคหะซึ่งเน้นการศึกษาธรรมที่ประกอบด้วยจิตและเจตสิก 53 อย่าง โดยการจัดแยกธรรมเหล่านั้นตามเวทนา เหตุ กิจ และอารมณ์ รับรู้ถึงเวทนาทั้ง 5 ได้แก่ สุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส แ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 113 ชื่อว่าทวาร ในทวารสังคหะ มี 5 อย่าง คือ จักขุทวาร ๑ โสต- ทวาร ๑ มานทวาร ๑ ชิวหาทวาร ๑ กายทวาร ๑ มโนทวาร ๑ ฯ บรรดาทวารเหล่านั้น จักข

บทความนี้นำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับทวารทั้งห้าตามอภิธัมมัตถสังคหะ ได้แก่ จักขุทวาร, โสตทวาร, มานทวาร, ชิวหาทวาร, กายทวาร, และมโนทวาร โดยอธิบายถึงการเกิดของจิต ๔๖ ภายใต้ปัญจทวารและทวารวินิมุตจิตที่มีงาน

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 115 เป็นต้น มีอารมณ์ได้เฉพาะอย่างหนึ่ง ๆ มีรูปเป็นต้นตามลำดับ ส่วน มโนธาตุ ๓ มีอารมณ์ทั้ง ๕ อย่าง มีรูปเป็นต้น ฯ กามาวจรวิบากจิต ที่เหล

ในเนื้อหาของอภิธัมมัตถสังคหะบาลีกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ โดยเฉพาะความหมายของจิตในประเภทต่าง ๆ เช่น กามาวจรวิบากจิต อกุศลจิต และกามาวจรกิริยาจิต ซึ่งมีอารมณ์ได้ทั้งสิ้น เว้นแต่โลกุตตระ ส

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 198 อารมณ์ที่ตนถือเอาแล้วอย่างนั้น ในลำดับจุติจิตนั้นนั่นแล อันสังขาร ซึ่งถูกอวิชชานิสัยห้อมล้อมแล้ว มีตัณหานุสัยเป็นมูลรากให้เกิดอยู่ต

ในหน้าที่ 198 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี ได้กล่าวถึงอารมณ์ที่เกิดขึ้นในจุติจิตที่ถูกอวิชชาห้อมล้อมและมีตัณหานุสัยเป็นรากฐาน อธิบายเกี่ยวกับการเกิดและการตายโดยอ้างอิงถึงอารมณ์ที่เป็นปัจจุบันและอดีตที่สัมพั

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 208 พระอนาคามีและพระอรหันต์ในชั้นสุทธาวาสนั้น เป็นอันท่านอาจารย์ กล่าวไว้แล้ว ฯ บทว่า เสสฏฐานสุ ความว่า พระอริยาเจ้าทั้งหลาย และแม้ผู้ท

ในบทนี้เนื้อหาเกี่ยวกับพระอนาคามีและพระอรหันต์ในชั้นสุทธาวาส โดยอาจารย์ได้กล่าวถึงสถานที่ต่าง ๆ ที่พระอริยเจ้าและผู้มิใช่พระอริยเจ้าได้รับการเกิดในแต่ละภพ รวมถึงการอธิบายการเกิดของสัตว์ที่มีอาการบกพร่

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 216 บรรดาครุกรรมเป็นต้นเหล่านั้น จะเป็นกุศลกรรมหรืออกุศล กรรมก็ตามที บรรดาครุกรรมและไม่ใช่ครุกรรม กรรมมีการฆ่า มารดาเป็นต้น จัดเป็นครุก

เนื้อหาเกี่ยวกับการเรียนรู้และวิเคราะห์กรรมประเภทต่าง ๆ ในอภิธัมมัตถ โดยเฉพาะครุกรรม ซึ่งแบ่งออกเป็นกุศลกรรมและอกุศลกรรม รวมถึงการให้ผลที่เกิดจากกรรม โดยเฉพาะกรรมที่ทำในช่วงเวลาจวนตาย หรืออาสันนกรรม เ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 252 ไปสู่อารมณ์ที่มีโทษปิดไว้บ้าง และส่ง (วิญญาณ) ไปสู่อารมณ์บ้าง แก่พวกสัตว์ ผู้เกิดในอบาย อวิชชาและตัณหานุสัยที่ ยังละไม่ได้ ของเหล่า

เนื้อหาในหน้า 252 กล่าวถึงการเชื่อมโยงระหว่างอารมณ์ โทษ และการเดินทางของวิญญาณในอภิธรรม การกล่าวถึงการเกิดใหม่ของสัตว์ที่มีอวิชชาและตัณหา รวมถึงความสำคัญของใจที่เป็นหัวหน้าในการเกิดเป็นหลักฐานของธรรมท

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 279 วาจานั้น ๆ ในวิญญัติทั้ง ๒ นั้น วิการแห่งวาโยธาตุซึ่งมีจิตยังความ คิดที่จะก้าวไปข้างหน้าเป็นต้นให้เกิดเป็นสมุฏฐาน ที่เป็นเหตุทำร่วม

เนื้อหาในหน้า 279 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา กล่าวถึงการเคลื่อนไหวของวิญญัติที่เกิดจากวาโยธาตุ ซึ่งมีจิตเป็นตัวขับเคลื่อน และความสัมพันธ์ระหว่างการเคลื่อนไหวของการดำเนินการกายและก

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 291 ตรัสว่า ปรากฏ เพราะฉะนั้น ฐิติขณะ แห่งจิตจึงไม่ปรากฏในบาลี แม้ความไม่มี ในพระอภิธรรม ก็เป็นอันห้ามไว้โดย ประการทั้งปวง ความบังเกิดแ

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์ทางอภิธรรมในบาลี ซึ่งเจาะลึกไปถึงวิธีการทำความเข้าใจเกี่ยวกับ ฐิติขณะแห่งจิตและการเกิด-ดับของทุกขสัจ-สมุทัยสัจ การอภิปรายข้อขัดแย้งจากอาจารย์ท่านหนึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญในอภ

1 ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 376 ด้วยอำนาจแห่งการไม่เข้าถึงความดับหมด ชื่ออวิคตปัจจัย ฯ แม้เมื่อ ไม่มีความแปลกกันแห่งธรรมของปัจจัยทั้ง ๒ นั้น บัณฑิตก็พึงทราบ ความ

เนื้อหาในหน้านี้นำเสนอความเข้าใจในธรรมและปัจจัยที่มีความแตกต่างกัน โดยเฉพาะการมีอัตถิปัจจัยและอวิคตปัจจัย บัณฑิตต้องทำให้เกิดสุตมยญาณและภาวนายญาณ เพื่อเข้าใจความพิเศษในปัจจัยที่ตรัสไว้ในพระธรรม ่การพั

ๆ l ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 421 ที่เป็นบาทเป็นต้นนั้น ฌานที่เป็นบาท เป็นอดีตเท่านั้น กายเป็นปัจจุบัน อารมณ์นอกนั้นมีรูปเป็นต้น เป็นปัจจุบันบ้าง เป็นอนาคตบ้าง ฯ

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ในอภิธัมมาฯ โดยเฉพาะในเรื่องของปรจิตตวิชชาที่ประกอบด้วยจิตในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต การวิเคราะห์และการตีความจากพระอาจารย์หลายท่านเกี่ยวกับความหมายของจ