อาน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 94 / 218

…กสนฺตติย์ ปติติ จุติอาสนุนชวนคฺคหิตปี ปัจจุปปันน์ วณฺณาทิก กมุมนิมิตตภาเวน วุตต์ ฯ เอวจ กตฺวา วุตต์ อานนทาจริเยน ปญฺจทวาเร จ อาปากมาคจฺฉนฺติ ปจฺจุปฺปนฺนํ กมฺมนิมิตต์ อาสนุนกตกมมารมณ สนฺตติย์ อุปฺปนฺนํ ตส…

เนื้อหานี้สรุปเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และการศึกษาเกี่ยวกับจิตและการเกิดใหม่ในทางจิตวิทยา โดยเจาะลึกในประเด็นการปฏิสนธิ การจุติ และผลของกรุณาที่ยังมีผลต่อการเกิดใหม่ของจิต ในส่วนการวิเคราะห์จะรว

…ยนตาว รูปสนฺตวฏฺฏมูลสม สนฺตาเน สาติสยสนฺตวุฒิติตาย ขีณาสวสุเสว จุติจิตต์ รูป น สมุฎฐาเปตีติ วุตต์ ฯ อานนทาจริยาทโย ปน สัพเพสมฺปิ จุติจิตต์ รูป น สมุฎฐาเปตีติ วทนฺติ ฯ วินิจฉโย ปน เตร์ สังเขปโต มูลฎีกาที่…

บทความนี้นำเสนอการศึกษาอภิธรรมที่มาจากอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา ให้ความเข้าใจในแง่มุมของจิต การจับสัญญาณในจิต การวิเคราะห์สภาวะและการกลับคืนสู่ธรรมชาติที่แท้จริงของจิต โดยอ้างอิงถึงคัมภีร์อภิธรรมและความรู

…ชีวิตินฺทฺริยุปจฺเฉทภูตสฺส มรณสฺส อนุสสรณ์ มรณานุสสติ ฯ เกสาทิกายโกฏฐาเส คตา ปวตฺตา สติ กายคตาสติ ฯ อานญฺจ อปานญฺจ อานาปาน อสฺสาส- ปสฺสาสาฯ ตทารมฺมณา สติ อานาปานสติ ฯ มิชชติ สินิเหตีติ เมตตา มิตเตสุ ภวาต…

เนื้อหาดังกล่าวเกี่ยวข้องกับความหมายและความเข้าใจของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และการศึกษาคุณธรรมของพระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ รวมถึงแนวทางในการฝึกปฏิบัติเพื่อการเข้าสู่ความสงบและการเกิดใหม่ในภาวะที่ดี ดังที่ได

…จริต” ปกติ เอตสสาติ ราคจริโต ราคพหุโล บุคคโล ฯ ราคาส อุชุวิปจฺจนึกภาวโต อสุภกมฺมฏฺฐานํ ตสฺส สปปาย ฯ อานาปาน โมหจริตสฺส วิตกก จริตสฺส จ สปปาย พุทธวิสัยภาเวน โมหปฏิปกฺขตฺตา วิตกฺก- สนธาวนนิวารกตฺตา จ ฯ ฉ พ…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และแนวทางในการศึกษาอภิธรรม โดยเน้นถึงการวิเคราะห์ปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่อจิตใจ และการนำไปสู่การพัฒนาจิตอย่างลึกซึ้ง ผ่านการปฏิบัติธรรมในหลากหลายรูปแบบ ข้อมูลในบทค

…ุคสมนนาคเต อนุรูปวิหาเร วิหรนฺตสฺส เกสนขหรณาที่ ขุททกปลิโพธูปจเฉท์ กตฺวา กสิณ- มณฑลาที่ ปุรโต กตฺวา อานาปานโกฏฐาสาที่สุ จิตต์ ฐเปตวา นิสีทิตวา ปฐวี ปฐวีติอาทินา ตัติภาวนานุกฺกเมน ปฐวีกสิณาที่สุ ติตการมุม…

บทเรียนจากอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และ อภิธมฺมตฺถวิภาวินี เน้นการใช้เทคนิคการภาวนาและสมาธิเพื่อพัฒนาอารมณ์และจิตใจให้อ่อนโยนและมีปัญญา เนื้อหาครอบคลุมการสำรวจวิธีการและนิมิตต์ในการฝึกสมาธิร่วมสมัย เพื่อใ

…ถ จ ชวนาวชุชนาน กาญจิ นานารมณ์ตา น อธิปเปตาติ ฯ อฏฐกถายนฺตาว สนฺตติอทธานปจฺจุปฺปนฺนาลมพนตา โยชิตา ฯ อานนฺทาจริโย ปน ภณติ ปาทุกชฺฌานโต วุฏฐาย ปญฺจุปฺปนฺนาทวิภาค อกตวา เกวล์ อิมสฺส จิตต์ ชานามิจฺเจว ปริกมุ…

เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและอภิธมฺมตฺถวิภาวินี โดยวิเคราะห์ความรู้เกี่ยวกับจิตและอารมณ์ตามหลักของพระพุทธศาสนา และการปฏิสัมพันธ์ระหว่างจิตและความรู้สึกในสถานการณ์ต่างๆ ที่มีผลต่อกา

… ภูมิ ทเสตุ มคฺค ผลญชาติอาทิ วุตต์ ฯ ตตฺถ อิมินาห์” มคเคนาคโตติ มคฺคณฺจ ปัจจเวกฺขติ ฯ ตโต อย นาม เม อานิสโส ลิทโธติ ตสฺส ผล ฯ ตโต อย นาม เม ธมฺโม อารมฺมณ โต สจฺฉิกโตติ นิพพานญฺจ ปณฺฑิโต ปัจจเวกฺขติ ฯ ตโต…

บทนี้เป็นการอธิบายเกี่ยวกับอภิธรรมและแนวคิดทางปัญญา โดยใช้สำนวนทางพระพุทธศาสนาและอธิบายถึงความสำคัญของการพิจารณาในเรื่องต่าง ๆ เช่น ผลจิตตานี และโอกาสในการบรรลุนิพพาน โดยมีการพูดถึงการหยุดยั้งกิเลสและ

…ันอันตราย ฯ จะพึงเห็นได้ ตามคำที่ ท่านอาจารย์ผู้รจนาอรรถกถาทั้งหลายกล่าวไว้ว่า "เราผู้มีอันตราย อัน อานุภาพแห่งห้วงบุญนั้นขจัดแล้ว" ดังนี้ ฯ การประณามพระรัตนตรัย โดยอรรถคือกุศลเจตนา ที่ยังกิริยาคือการประ…

เนื้อหานี้พูดถึงการทำงานของอภิธัมมัตถสังคหบาลีที่เกี่ยวข้องกับการประณามพระรัตนตรัย และผลกระทบที่เกิดขึ้นในทิฏฐธรรมและสัมปรายภพของผู้ที่ไหว้พระรัตน ตรายอย่างถูกต้อง พร้อมกล่าวถึงการป้องกันอันตราย ซึ่งเ

…ะ เพราะอรรถว่า เทียบกับมหัคคตะเป็นต้นแล้ว ก็เป็นเหมือนถูกตัด คือถูกรอนโดยรอบด้าน เพราะกามาวจรนั้นมี อานุภาพน้อยฯ ในบททั้งปวง มีบทว่า เอกวีสติ เป็นต้น จึงเห็นการ ประกอบความมีอวธารณะ โดยนัยมีอาทิว่า จิต ๖ …

…ัมพันธ์ระหว่างวัตถุและการเห็นธรรมของพระพุทธเจ้า สำหรับผู้ที่ศึกษาทางพระพุทธศาสนา จำเป็นต้องเข้าใจถึงอานุภาพของจิตที่เกี่ยวข้องกับกามโลก ซึ่งตามที่อธิบายโดยอาจารย์ในบทนี้คือ วัตถุทั้ง ๓ มีจักษุเป็นต้น ซึ่…

…นไปแห่งจิตยังไม่ถึงโวฏฐัพพนะ นั้นแล้ว จะกลับมาตั้งอยู่ในจักขุวิญญาณเป็นต้น ในระหว่างไม่มี ฯ ส่วนท่านอานันทาจารย์ แสดงอธิบายในความเป็นไปแห่งวิถีจิตใน ปริตตารมณ์นี้ว่า เมื่ออาวัชชนะบังเกิด โวฏฐัพพจิตพึงเป็…

บทนี้อธิบายถึงความเป็นไปของจิตในปริตตารมณ์ ซึ่งอานันทาจารย์ชี้ให้เห็นถึงการมีอาวัชชนะเป็นอนันตรปัจจัยที่ส่งผลต่อการเกิดจิต แต่ไม่สามารถกำหนดจากความเป็…

…เห็นชอบซึ่งเป็นไปโดยนัยเป็นต้นว่า "ผลทานที่ให้แล้วมีอยู่" ดังนี้ ชำระให้บริสุทธิ์แล้วย่อมมีผลมาก มี อานิสงส์มากๆ ก็เพราะทำอธิบายไว้อย่างนี้ ท่านพุทธโฆษาจารย์ จึงกล่าวไว้ในอรรถกถาทีฆนิกายว่า" "ทิฏฐชุกรรม …

…ม โดยการแสดงและการฟังสามารถนำไปสู่การพัฒนาในภาวนาและการสะสมบุญกิริยาวัตถุได้ เช่น การให้ธรรมทานที่มีอานิสงส์มาก ตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า 'การให้ธรรมย่อมชนะการให้ทั้งปวง' นอกจากนั้นยังมีความหมาย…

…ับกรรมนิมิตนั้น แม้อันชวนะที่ใกล้ต่อจุติ ถือเอาแล้ว โดยความเป็นกรรมนิมิตฯ ก็เพราะอธิบายอย่างนี้ พระ อานันทาจารย์จึงได้กล่าวไว้ (ในฎีกาปฏิจจสมุปบาทวิภังค์) ว่า "ก็ กรรมนิมิตเป็นปัจจุบัน ที่มาสู่คลองในทวาร…

บทความนี้กล่าวถึงการตีความของพระอาจารย์เกี่ยวกับปฏิสนธิและจุติของสัตว์ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างกรรมกับอารมณ์ที่เกิดขึ้นในวาระสำคัญในการเกิดใหม่ โดยมีคำอธิบายเกี่ยวกับกรรมนิมิตและจุติในแต่ละชั้นของอรู

…ติ ๑ สังฆานุสสติ ๑ สีลานุสสติ ๑ จาคานุสสติ ๑ เทวตานุสสติ ๑ อุปสมา นุสสติ ๑ มรณานุสสติ ๑ กาลคตาสติ ๑ อานาปานัสสติ ๑ ชื่อว่า อนุสสติ ๑๐ ฯ 0 ภาวนา ๔ เหล่านี้ คือ เมตตา ๑ กรุณา ๑ ชื่อว่าอัปปมัญญา ๔ ท่านเรียก…

เนื้อหาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา มีการอธิบายเกี่ยวกับกสิ 10 ประเภท และซากศพ 10 อย่าง รวมถึงความระลึก 10 อย่างที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าซึ่งประกอบด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกข

…ายคตาสติ เป็นสัปปายะแก่คนราคจริตฯ อัปปมัญญา ๔ และ กสิณ ๔ มีนีลกสิณเป็นต้น เป็นสัปปายะแก่คนโทสจริต ฯ อานาปานะ เป็นสัปปายะแก่คนโมหจริตและวิตกจริตฯ อนุสสติ ๖ มีพุทธานุสสติ เป็นต้น เป็นสัปปายะแก่คนสัทธาจริต …

…ัปปายะ มีความแตกต่างในแต่ละประเภทของจริต โดยมีการแยกประเภทกรรมฐานตามจริตที่ต่างกัน เช่น กายคตาสติและอานาปานะที่เหมาะกับคนประเภทที่แตกต่างกัน โดยอุปจารภาวนาและอัปปนาภาวนาก็มีบทบาทในกรรมฐานแต่ละประเภท รวมถ…

…านแม้ทุกอย่างทีเดียว โดยปริยาย ตามสมควร ฯ ส่วนปฏิภาค - นิมิต ได้เฉพาะในกสิณ ๑๐ อสุภะ ๑๐ กายคตาสติ ๑ อานาปา นัสสติ ๑ ฯ จริงอยู่ อุปจารสมาธิและอัปปนาสมาธิ ปรารภปฏิภาคนิมิต ในกรรมฐาน ๒๒ นั้น เป็นไป ๆ คืออย่…

บทความนี้สำรวจความแตกต่างในการภาวนาผ่านกรรมฐาน ๔๐ โดยเน้นที่นิมิตและผลลัพธ์การทำสมาธิ อธิบายถึงการสำเร็จในการฝึกจิตผ่านประสบการณ์ที่ได้จากนิมิตต่างๆ เช่น ปริกรรมนิมิตและอุคคหนิมิต พร้อมทั้งบทบาทของอุป

…บต่อแห่งจิต) ก็ ขาดลง ๆ ต่อจากนั้น ท่านชื่อว่าเป็นผู้เข้านิโรธแล้วฯ ก็แลในเวลา ออก สำหรับพระอนาคามี อานาคามิผลจิต และสำหรับพระอรหันต์ อรหัตตผลจิต เป็นไปเพียงครั้งเดียวเท่านั้น ก็เป็นภวังคบาต (จิตตก ภวังค…

เนื้อหานี้พูดถึงความแตกต่างของบุคคลในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงพระอนาคามีและพระอรหันต์ที่ละกิเลสได้เด็ดขาด ไม่มีเหลือ นอกจากนั้นยังอภิปรายถึงสมาบัติ ผลของสมาบัติ และการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ ซึ่งเป็นขั้นพื

…ห่งชีวิตนทรีย์ ชื่อว่ามรณานุสสติ ฯ สติที่ไป คือ ดำเนินไปในส่วนแก่งการมีผมเป็นต้น ชื่อว่ากายคตาสติ ฯ อานะ และอาปานะ ชื่อว่าอานาปานะ ได้แก่ลมหายใจออกและสมหายใจเข้าฯ สติมีลมหายใจออกและลมหายใจเข้านั้นเป็นอาร…

ในบทนี้พูดถึงความสำคัญของการระลึกถึงคุณและธรรมต่าง ๆ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งรวมถึงเทวตานุสสติ อุปสมานุสสติ และมรณานุสสติ เพื่อเสริมสร้างจิตใจให้มีสมาธิและสติ การมีเมตตาและความปรารถนาดีต่อผู้อื่นเป็

…คลผู้มีราคะมาก ๆ อสุภกรรมฐาน เป็นสัมปปายะแก่คนราคจริตนั้น เพราะอสุภกรรมฐานเป็นข้าศึกโดยตรงแก่ราคะ ฯ อานาปานะ เป็น สัปปายะแก่คนโมหจริตและวิตกจริต เพราะอานาปานะเป็นปฏิปักษ์ต่อ โมหะ โดยเป็นอารมณ์แห่งความรู้…

…้อธิบายกรรมฐานที่เหมาะสมกับจริตของแต่ละบุคคล โดยอาทิ อสุภกรรมฐานที่เป็นประโยชน์ต่อคนที่มีราคะมาก และอานาปานะซึ่งช่วยคนที่มีโมหะ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงอนุสสติ 5 และกรรมฐานอื่นๆ ที่เหมาะแก่จริตของคนประเภทต่า…

…ยัญ ที่ทายกบริจาคอุทิศบรรพชิตผู้ทรงสีลาทิคุณเป็น นิตยทานและมีการจะต้องเป็นธุระปรารมภ์น้อยกว่าด้วยและอานิสงส์นั้นเล่า เมื่อย่อกล่าวตามนัย ในพุทธคาถาอนุโมทนาวิหารทาน (๒) ของท่านเศรษฐีอนาถบิณฑิกะในเสนาสนขัน…

บทความนี้กล่าวถึงอานิสงส์ของการทานในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในกฏทันตสูตรที่มีความสำคัญมากกว่าการบริจาคอื่นๆ เห็นได้ว่า การบ…

…ิ ธมฺโม นาถกรโณ แม้ธรรมนี้ ก็ย่อมเป็นคุณทำภิกษุให้เป็นที่พึ่ง พำนักของสุพรหมจรรย์ทั้งหลาย ดังนี้ พระอานนทเถรเจ้าอาศัยพาหุสัจจะของตนได้รับความยก ย่องของสมเด็จพระทศพลธรรมสามศรในเอตทัคคะสถานว่า เอตทาคิ ภิกฺ…

…ณสมบัติของผู้ที่เข้าใจและประพฤติตนตามธรรมที่เป็นที่พึ่งสำหรับผู้อื่น โดยมีการยกย่องพหุสุต ได้แก่ พระอานนท์ ว่าเป็นสุดยอดในบรรดาภิกษุที่มีความรู้เกี่ยวกับธรรม โดยพระพุทธเจ้าทรงโปรดให้บูชาภิกษุพหุสูตรเป็นว…