เล่ม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 70 / 208

…อมฉันทั้งสองเหมือนตีฝูงโค พระองค์ไม่ทรงทราบหรือ ลูกมฤคีที่ยังกินนม พรากไปจากฝูงก็ *มก. เวสสันตรชาดก เล่ม ๖๔ หน้า ๖๙๔

ในบทนี้พระราชกุมารชาลีได้ทูลอ้อนวอนพระบิดาที่จะไม่ประทานตัวเขาและพระน้องแก่ชูชก ผู้มีรูปลักษณ์น่าสะพรึงกลัว ตลอดจนแสดงถึงความเจ็บปวดทรมานที่เขาและพระน้องต้องเผชิญ พระบิดาของชาลีเผชิญกับการตัดสินใจที่ย

…ราชเจ้า ห้วงน้ำซึ่งเต็มเปี่ยม ตลอดเวลา ไม่มีเวลาเหือดแห้ง ฉันใด พระองค์มีพระหฤทัย *มก. เวสสันตรชาดก เล่ม ๖๔ หน้า ๓๓๗

ในบทนี้ พระนางมัทรีได้พูดถึงการบริจาคทาน ซึ่งทำให้เกิดความปีติในสวรรค์พร้อมเสียงสาธุการจากเหล่าเทวดา พระเวสสันดรได้รับการเตือนจากท้าวสักกเทวราชเกี่ยวกับภัยที่จะเกิดขึ้นหากมีผู้ต่ำช้าขอพระนางมัทรี จึงม

…หม่อมฉันขอเลือกข้อนี้ เป็นพรข้อที่ ๓ หม่อมฉันไม่พึงถึงภรรยาของชนอื่น จึงขวนขวาย ๓ *มก. เวสสันดรชาดก เล่ม ๖๔ หน้า ๓๖๙

ในตอนที่ ๑๔ ของเวสสันดรชาดก พระเวสสันดรได้รับอนุญาตขอพรจากพระอินทร์ถึง ๘ ประการ โดยพระองค์มุ่งหวังในการคืนสู่เมืองและสร้างความอยู่ดีมีสุขให้กับทุกชีวิตที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนการไม่ทำร้ายหรือเบียดเบียนผู้

… จึงไม่พอใจต่อคำครหานั้น ได้ตรัสแย้งไปตามสติปัญญาของตนเองว่า “ทาส ม้า แม่ม้าอัสดร *มก. เวสสันตรชาดก เล่ม ๖๔ หน้า ๗๗๒

บทนี้ดำเนินเรื่องราวของพระเวสสันดรที่ได้บริจาคทรัพย์สมบัติครบทั้ง ๕ ประการ โดยมีผลแห่งมหาทานยังไม่ปรากฏตามทันทีและการไม่พอใจของอำมาตย์ต่อการบริจาคบุตรภรรยา พระชาลีราชกุมารได้แสดงความเห็นเกี่ยวกับการทำ

…ไม้ ก็แย้มบาน ดีใจว่า พระเวสสันดรจะได้เสด็จกลับเข้าเมืองเป็น จอมราชันย์เหมือนเดิม *มก. เวสสันตรชาดก เล่ม ๖๔ หน้า ๓๙๐

ในตอนนี้ของเวสสันดรชาดก เราจะเห็นถึงความปรารถนาอันยิ่งใหญ่ของพระบรมโพธิสัตว์ที่ต้องสร้างบารมีเกี่ยวกับทานบารมี พระเจ้าสัญชัยและพระชาลีราชกุมารได้เดินทางไปอัญเชิญพระเวสสันดรกลับสู่พระนคร ด้วยความรักในค

…อยู่สะดวกสบายก็เพราะบุญ ในอดีต และบุญปัจจุบันที่เราทำนี้ ต่อไปจะกลายเป็นบุญในอดีต *มก. สุธาโภชนชาดก เล่ม ๖๒ หน้า ๔๖๒

เนื้อหาเล่าถึงพระโพธิสัตว์ที่เกิดเป็นเศรษฐีในอดีตและความเอื้อเฟื้อของเขา ซึ่งได้รับการยกย่องจากชาวเมืองและมีใจกลางการทำความดี การพิจารณาบุญและการปฏิบัติตนที่ถูกต้องเป็นส่วนสำคัญในชีวิตของเขา ในที่สุด

…ย์สมบัติถึง ๘๐ โกฏิ แต่ยังมีความตระหนี่ คืนหนึ่งเศรษฐีเกิดอกุศลเข้าสิงจิต คิดด้วย *มก. สุธาโภชนชาดก เล่ม ๖๒ หน้า ๔๖๒

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการให้ทานของบัณฑิตในอดีตที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาจิตใจ โดยสอนให้ผู้คนรู้จักการแบ่งปันแม้ในยามที่มีทรัพย์น้อย และมีตัวอย่างจากพระโพธิสัตว์ที่สอนให้รักษาความดีนี้ไว้ โดยพลานุภาพของกา

…าคลุมศีรษะเพื่อปกปิดอัตภาพของตนเอง ขณะเดียวกันนั้นเอง ท้าวสักกเทวราชซึ่งกำลังเสวย *มก. สุธาโภชนชาดก เล่ม ๖๒ หน้า ๔๖๓

คุณธรรมประการสุดท้ายของบัณฑิตคือการรู้ถ้อยคำของผู้ขอ ไม่ควรปฏิเสธเมื่อสามารถช่วยได้ แม้จะช่วยไม่ได้ ควรแนะนำหนทางที่ดี เช่นเรื่องมัจฉริยโกสิยเศรษฐี ที่ต้องการหุงข้าวปายาสแต่ไม่อยากให้คนอื่นรู้ โดยพระอ

…ี่ตัวเองมีปานกลาง ถ้ามีของ มากก็ควรแบ่งปันตามที่มีมาก การไม่ให้เสียเลยหาควรไม่ ดู *มก. สุธาโภชนชาดก เล่ม ๖๒ หน้า ๔๖๔

ในเนื้อหานี้ พระองค์ท่านแสดงให้เห็นถึงการสั่งสอนเศรษฐีที่มีความตระหนี่ โดยเฉพาะผ่านการใช้บทสนทนาระหว่างพระองค์ในบทของพราหมณ์กับเศรษฐี โดยเสนอมุมมองที่ว่าควรมีการแบ่งปันตามที่ตนมี และไม่ควรเก็บเอาไว้ทั

…บุตร จึงไปนั่งถัดจากสุริยเทพบุตร ต่อมา ปัญจสิบเทพบุตรได้เข้าไปหาท่านเศรษฐีอีก โดย *มก. สุธาโภชนชาดก เล่ม ๑๒ หน้า ๔๖๕

เมื่อท้าวสักกเทวราชและเทพบุตรหลายองค์ลงมาเพื่อช่วยเศรษฐีที่มีความเห็นผิด โดยการโน้มน้าวให้เขากลับใจและหันมาบริจาคทาน ซึ่งถือเป็นก้าวแรกสู่สุคติ เรื่องราวแสดงถึงการต่อสู้ภายในจิตใจระหว่างความตระหนี่และ

…บุญกิริยาวัตถุ ๑๐ ประการ คือ นําเพ็ญกุศลที่เกิดจากการทำทาน รักษาศีล เจริญภาวนา มี *มก. สุธาโภชนชาดก เล่ม ๒๒ หน้า ๔๖๖

ข้อความนี้กล่าวถึงการทำทานและความสำคัญของการดำรงอยู่ในธรรมเพื่อให้ได้ไปสู่สุคติในสวรรค์ ท้าวสักกะได้อธิบายว่าผู้ที่มีความตระหนี่จะไปสู่นรก แต่ผู้ที่ทำบุญจะไปสู่สุคติ มีการพรรณนาถึงบุญกิริยาวัตถุ 10 ปร

…ว่า เทพธิดาองค์ใดประเสริฐกว่าองค์อื่น ก็มา รับดอกปาริฉัตรไปประดับตามความพอใจเถิด” *มก. สุธาโภชนชาดก เล่ม ๒๒ หน้า ๔๖๗

ชีวิตที่ดีคือการทำความดีให้มากที่สุด โดยไม่ให้ความตระหนี่หรือความเสียดายเข้ามากีดขวาง จึงมีเรื่องเล่าถึงท้าวสักกเทวราชกับธิดาทั้ง 4 ที่ต้องการดอกปาริฉัตรจากดาบส นารท ซึ่งสร้างความคิดถึงความอลังการของธ

…ข้าพเจ้าบ้าง ข้าแต่มหามุนี ผู้สูงสุดกว่าผู้บูชาทั้งหลาย ข้าพเจ้าปรารถนาความสุขแก่ *มก. สุธาโภชนชาดก เล่ม ๒๒ หน้า ๔๖๘

บทนี้นำเสนอการสนทนาธรรมระหว่างมาตลีเทพสารถีและท่านโกสิยดาบส ในบริบทที่นางเทพกัญญาทั้งสี่มาถึง ส่วนประกอบต่างๆ ของเทพนารีได้แก่ สิริเทพนารี อาสาเทพนารี ศรัทธาเทพนารี และศิริเทพนารี ซึ่งการพูดคุยเริ่มต้

…ผลให้เราสมปรารถนาในสิ่งที่ต้องการ *เทพนารีชื่อสิริและอาสาได้ลงจากเทวโลก เพื่อมาขอ *มก. สุธาโภชนชาดก เล่ม ๑๒ หน้า ๔๖๙

เนื้อหาเกี่ยวกับแนวคิดในการทำดีและการสร้างกรรมดีเพื่อให้บรรลุผลทางด้านชีวิตและความสุขอย่างยั่งยืนตามแนวทางการสอนของพระพุทธองค์ กล่าวถึงเหตุและผลว่าการกระทำในชีวิตนี้ส่งผลต่อชีวิตหลังความตายและการไปสู่

…ทพบัญชาแล้ว ได้ขึ้นนั่งบนเวช- ยันตรถมายังโลกมนุษย์ เมื่อจะเข้าไปในอาศรม มาตลีเทพ- *มก. สุธาโภชนชาดก เล่ม ๖๒ หน้า ๔๗๐

ในตอนสุดท้ายของเรื่อง "เดินตามทางของบัณฑิต" พระโพธิสัตว์บริจาคทานตลอดชีวิตและกลายเป็นพระอินทร์ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ลูกหลานของท่านเจริญรอยตาม แต่โกสิยเศรษฐีมีนิสัยตระหนี่ไม่ยินดีในการให้ทาน เมื่อถูกเทพ

…าเป็นพระเจ้าจักรพรรดินามว่า ติโลกวิชัย ได้ให้ยกธง ๕ สี มีสีเขียว และสีเหลือง เป็นต้น *มก. พุทธาปทาน เล่ม ๗๐ หน้า 9

ในพระเชตวันวิหาร พระอานนท์ได้ถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับเหตุผลที่ทำให้พระพุทธเจ้าเป็นนักปราชญ์ พระศาสดากล่าวถึงความสำคัญของการสร้างบุญและปัญญา ในอดีตเกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิราชติโลกวิชัย พระองค์ได

…นไป เพื่อสร้างบารมีอย่างแท้จริง พระองค์ทรงคิดต่อไปว่า ก่อนที่จะนิมนต์พระอริยเจ้าทั่ว *มก. พุทธาปทาน เล่ม ๗๐ หน้า ๒

บทนี้กล่าวถึงพระเจ้าติโลกวิชัยจักรพรรดิ ผู้เป็นจอมจักรพรรดิที่มีอำนาจและมีความปรารถนาที่จะสร้างบารมีเพื่อบรรลุพระโพธิญาณ โดยท่านมีอานิสงส์จากการทำบุญที่ยิ่งใหญ่จนเกินกว่าความคิดของปุถุชน โดยพระองค์ได้

… ทั่วโลก- ธาตุเปล่งเสียงสาธุการ มาถึงตรงนี้ จะขยายความเกี่ยวกับโลกธาตุ เพื่อที่จะให้ *มก. พุทธาปทาน เล่ม ๗๐ หน้า ๓

ในพระคัมภีร์นี้ ท่านพระเจ้าติโลกวิชัยได้สื่อสารความสำคัญของการเดินทางทั่วทั้งสิบทิศเพื่อสร้างบารมีและปรารถนาความเป็นพระพุทธเจ้า โดยมีจักรแก้วเป็นพาหนะ ท่านมีรัศมีเปล่งแสง, เป็นที่เคารพของปวงชน และเสีย

…นุษย์ นาค ยักษ์ คนธรรพ์ และเทวดาเข้ามาหาพระองค์ ต่างก็ประณมมือ ไหว้แวดล้อมปราสาทอยู่ *มก. พุทธาปทาน เล่ม ๗๐ หน้า ๔

บทความนี้เล่าเรื่องราวเกี่ยวกับพระเจ้าติโลกวิชัยที่สถิตอยู่ในรัตนมหาปราสาทที่งดงาม โดยรอบจะมีความงามจากธรรมชาติและเสียงดนตรี ทุกรูปแบบประดับด้วยความงดงาม การที่พระองค์ทรงมีความสุขเนื่องจากผู้คนปฏิบัติ

…ดิน มีพระปัญญาหลักแหลม มีพระปัญญา ว่องไว มีพระปัญญาแทงตลอดในสรรพสิ่ง สามารถครอบงำา *มก. มโหสถบัณฑิต เล่ม ๒๓ หน้า ๓๒๘

ในบทความนี้พูดถึงบุรุษอาชาไนยซึ่งเป็นนักปราชญ์บัณฑิตและพระโพธิสัตว์ที่เกิดมาเพื่อพัฒนาตนเองและสร้างบารมี ในบริบทของการประชุมพระภิกษุสงฆ์ที่สรรเสริญพระพุทธคุณของพระบรมศาสดา บุรุษอาชาไนยนี้มีหัวใจที่มุ่